Radio Białystok | Galerie | Zapusty w Skansenie na pożegnanie karnawału [zdjęcia]

Zapusty w Skansenie na pożegnanie karnawału [zdjęcia]

11.02.2018, 14:38, akt. 14:53

Barwny korowód przebierańców, gorące pączki i faworki - na takie zapusty zaprosiło do Skansenu Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej.

"Zapusty w Skansenie", fot. Monika Kalicka
"Zapusty w Skansenie", fot. Monika Kalicka

Festyn "Zapusty w Skansenie"

Barwny korowód, zapustne zwyczaje jak szorowanie garnków popiołem czy przygotowanie tradycyjnych pączków - można było zobaczyć w niedzielę (11.02) w białostockim skansenie podczas festynu. Ma on przypominać zapomniane już tradycje świętowania ostatnich dni karnawału. Jak mówią organizatorzy z Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, tradycja zapustna, czyli huczne świętowanie ostatnich dni karnawału, zanikła już w Podlaskiem, a festyn "Zapusty w Skansenie" ma pokazać najmłodszym, a nieco starszym przypomnieć, jak kiedyś na wsiach świętowano przed rozpoczęciem postu.

Zapusty zwyczajowo rozumiane były jako "okres przejściowy między cyklami świąt, bożonarodzeniowym i wielkanocnym" - pisze w swojej książce "Rok obrzędowy na Podlasiu" etnograf i dyrektor białostockiego skansenu dr Artur Gaweł. Wtedy też organizowano karnawałowe zabawy. Natomiast okres od Tłustego Czwartku do Środy Popielcowej był czasem najhuczniejszych zabaw i nawet najubożsi gospodarze przygotowywali obfitsze posiłki. W ocenie etnografów, tradycja zapustów zaczęła zanikać w latach 50. i 60. ubiegłego wieku.

Od kilku lat białostocki skansen stara się przybliżyć te zwyczaje. Główną atrakcją festynu, który w samo południe rozpoczął się w skansenie, był przemarsz korowodu przebierańców. "Ramię w ramię" szli: dziad z babą, Żyd z Cyganem, diabeł z aniołem i śmierć. Nie zabrakło też postaci zwierzęcych m.in. bociana, kozy i turonia. Każda z tych postaci - jak mówi Gaweł - miała symboliczne znaczenie i była to okazja dla mieszkańców do spotkania istot z innego świata.

Zabawa przy dźwiękach folklorystycznej muzyki

Zwyczajowo korowód idąc przez wieś zbierał datki, za które na koniec organizowano huczną zabawę w karczmie. W skansenie korowód zaprosił wszystkich obecnych do drewnianego dworu, gdzie zabawa trwała przy dźwiękach folklorystycznej muzyki.

Odtwarzano też inne zapustne zwyczaje. Jak np. skakanie kobiet i mężczyzn przez kłodę. Gaweł powiedział, że wierzono, iż wysokie skoki przez pień wpłyną na wysokość i urodzaj plonów.


Innym zwyczajem było wieszanie śledzi na plecach kawalerów bądź panien. Gaweł powiedział, że śledzie wieszano osobom, które nie znalazły męża lub żony, a zgodnie z obyczajem powinny być już w związku małżeńskim. W taki sposób chciano te osoby ośmieszyć, ale też zachęcić do szukania "swojej połówki". Etnograf mówił, że kiedyś karnawał to był też okres wesel i ślubów.

Można było spróbować faworków i pączków

Podczas festynu można też było spróbować przygotowywanych na miejscu faworków i pączków, którymi "objadano się" od tłustego czwartku. Kiedyś pączków nie nadziewano dżemem, a np. boczkiem albo posypywano skwarkami i tak jedzono. Na wsiach - jak pisze Gaweł w swojej książce "Rok obrzędowy na Podlasiu" - popularne były też smażone na wieprzowym tłuszczu placki z mąki pytlowej z drożdżami, zwane pampuchami oraz oładki, czyli placki ziemniaczane, które posypywano mąką pszenną.

Natomiast zwyczajem w Popielec było czyszczenie garnków popiołem, które także zaprezentowano w skansenie. W ten sposób przygotowywano się do postu, a popiół miał wyczyścić z garnków cały tłuszcz, którego od tej pory do Wielkanocy nie spożywano. - To był moment, gdy wszystkie zabawy się kończyły i rozpoczynał się post, czyli czas, kiedy przygotowywano się do świąt wielkanocnych - powiedział etnograf.

W Podlaskiem tylko w jednej miejscowości od kilku lat we wtorek poprzedzający środę popielcową odbywa się tradycyjny przemarsz przebierańców. Zapusty obchodzi się w ten sposób w Radziwiłowie, choć - jak mówił wcześniej Gaweł - coraz mniej przypominają one te tradycyjne.

źródło: PAP | red: mag, mak


ZOBACZ TEŻ:


Cztery współczesne ikony nagrodzone w konkursie Muzeum Ikon

10.02.2018, 18:20

Cztery współczesne ikony twórców z Ukrainy i Polski zostały nagrodzone w konkursie Muzeum Ikon w Supraślu. Zapoczątkują one nową muzealną kolekcję ikon dokumentujących sztukę sakralną XXI wieku.


Kilkaset fotografii z okresu I wojny światowej na wystawie w Muzeum Wojska w Białymstoku

11.02.2018, 05:30

Kilkaset fotografii i narracyjna opowieść o polskich formacjach wojskowych walczących o niepodległość podczas I wojny światowej. To wszystko można obejrzeć na najnowszej wystawie w Muzeum Wojska w Białymstoku - "Nie tylko Legiony…".


Żubry w nietypowej odsłonie na wernisażu Michała Kościa

8.02.2018, 11:37

Od czwartku (8.02) w Muzeum Rzeźby w Białymstoku oglądać można wystawę pokazującą symbol Podlasia - ale w nietypowych ujęciach.


dr Artur Gaweł

7.02.2018, 11:30

- Nie znano kiedyś pączków, smażono pampuchy, rozkrajano je na pół i polewano tłustym smalcem ze skwarkami - opowiada dr Artur Gaweł.


Wyremontowano modrzewiowy dwór w Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej

28.01.2018, 07:28

Ma dwa wieki, a wygląda jak nowy. Modrzewiowy dwór z Bobry Wielkiej - największy i jeden z najstarszych budynków w skansenie dostał drugie życie. Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej wydało na remont zabytku 2,5 miliona złotych, ponad połowa to dofinansowanie unijne.




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS






Noc Muzeów w Białymstoku, fot. Joanna Szubzda
REGION
19.05.2018, 08:42, akt. 20.05.2018, 10:53

Noc Muzeów w Podlaskiem [zdjęcia]








źródło: www.radio.bialystok.pl​

Polskie Radio Białystok Polskie Radio Białystok

      


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok