Radio Białystok | Gość | dr Adam Wyszkowski - z Wydziału Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku

dr Adam Wyszkowski

z Wydziału Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku

15.05.2017, 08:11, akt. 13:40

Mechanizm podzielnej płatności ma zmniejszyć przestępstwa podatkowe przy podatku VAT.


Dr Adam Wyszkowski, fot. Wojciech Szubzda
Dr Adam Wyszkowski, fot. Wojciech Szubzda

Z dr. Adamem Wyszkowskim rozmawia Lech Pilarski

Mechanizm podzielnej płatności ma zmniejszyć przestępstwa podatkowe przy podatku VAT. Według zapowiedzi rządowych ma to w konsekwencji przynieść rocznie około 9 miliardów złotych wpływów do budżetu. 


Lech Pilarski: To rzeczywiście spore dochody. Czy to oznacza, że wszyscy oszukują i trzeba poszukiwać nowych metod, które temu zapobiegną?


dr Adam Wyszkowski: Na pewno nie można wszystkich do jednego worka wrzucić, jako oszustów i tych, którzy działają tylko i wyłącznie po to, żeby wyłudzać ten podatek. Ale z pewnością jest spora grupa - nie chciałbym powiedzieć przedsiębiorców - raczej kogoś, kto się tylko uważa za przedsiębiorcę.


Ale to jest taka zorganizowana rzecz, można powiedzieć o mafii swego rodzaju.


Mówi się o mafii w białych kołnierzykach, osobach, które porzuciły ten czarny biznes i przerzuciły się na szarą strefę i zajmują się tylko i wyłącznie wyłudzaniem tego podatku. Podatku, który jest specyficzny w systemie podatkowym.


Wyjaśnijmy, dlaczego można takie przekręty na tym podatku robić?


Cała filozofia w podatku od towarów i usług polega na tym, że w sytuacji, gdy podmiot ma nadwyżkę podatku, może ubiegać się o zwrot tej nadwyżki. I ten zwrot jest dokonywany przez urząd skarbowy. I przedsiębiorcy z tego korzystają, bo w przeciwieństwie do podatków dochodowych, które - jeżeli podlegają zwrotowi - to dopiero w rozliczeniu rocznym. Czyli przedsiębiorca, który chciałby ewentualnie oszukać na podatku dochodowym musiałby długo na to czekać i to się nie kalkuluje. Natomiast VAT, w określonych okresach, np. 60-dniowych czy dłuższych podlega zwrotowi jako czysta nadwyżka. Stąd też jest on ulubionym podatkiem służącym do prowadzenia działalności przestępczej.


Ale najczęściej nie jest to obrót towarem. Najczęściej to są fikcyjne transakcje. Mamy gdzieś, jakiś towar, żeby komuś pokazać, a potem "lata" dokumentacja.


Dokładnie tak. Fajnie było by, żeby towar przechodził przez urząd skarbowy. 


Tak jak kiedyś było w średniowieczu. Była komora celna, każdy musiał przejechać. 


Dokładnie tak. Służby skarbowe monitorowałyby towar, tak jak się mówi o monitorowaniu cystern. Przypuszczam, że tych wyłudzeń byłoby znacznie mniej. Natomiast służby skarbowe nie mają takich możliwości i chyba to byłoby trochę irracjonalne, gdyby do tego doszło. Zatem przedsiębiorcy to wykorzystują, że maja możliwość przekazywania między sobą tylko dokumentów, które są podstawą domagania się zwrotu podatku.


Tak było z prętami stalowymi, ze złomem...


Z telefonami komórkowymi, radioodbiornikami. Tzw. wrażliwych towarów, które są brane pod uwagę przez służby skarbowe jest coraz więcej. Jeżeli służby skarbowe zajmują się jednym towarem, to przedsiębiorcy szukają innego. To jest swego rodzaju gra w kotka i myszkę.


Split payment. Na czym to będzie polegało? Może wyliczmy, jakie są rozwiązania przy podatku VAT?


Przede wszystkim jest katalog wyrobów wrażliwych, które podlegają specjalnej kontroli przez służby skarbowe. 


Jak od połowy kwietnia mamy rejestrowanie obrotem suszem tytoniowym, paliwami, alkoholem.


Wydaje się, że numer jeden to paliwa. One zawsze były, są i zapewne jeszcze przez długi czas będą tym numerem jeden. Tak samo i alkohol.

Przechodząc do tych rozwiązań. Oczywiście ważnym, aczkolwiek bardzo dyskusyjnym rozwiązaniem jest solidarna odpowiedzialność. Tutaj służby skarbowe zrzucają jednak sporo odpowiedzialności na podatników, na przedsiębiorców.


Czyli ja sprzedałem komuś towar w dobrej wierze, ktoś nie zapłacił, ale ja muszę pokryć te straty.


Mało tego, ten ktoś mógł mi zapłacić za ten towar. I z mego punktu widzenia ta transakcja była w pełni legalna. Natomiast, jeśli ten ktoś nie odprowadził podatku wynikającego z transakcji, to my jesteśmy ścigani, jako ostatni etap transakcji.

Kolejnym rozwiązaniem jest odwrotne obciążenie. To rozwiązanie, które miało przyczynić się do wzrostu ściągalności. Natomiast jest to rozwiązanie, które jest bardzo często krytykowane przez samych przedsiębiorców, ponieważ wpływa na płynność przedsiębiorstwa i kondycję finansową. Jest to rozwiązanie, które w pewnym sensie jest zaprzeczeniem samej istoty podatku od wartości dodanej. Stąd też jest krytykowane nie tylko przez samych przedsiębiorców, ale też przez osoby, które zajmują się tym podatkiem.

Natomiast rozwiązaniem, które teraz jest modne i ministerstwo finansów nad nim pracuje jest split payment, czyli podzielona płatność. W tym rozwiązaniu służby skarbowe i samo ministerstwo skarbowe widzi sposób uszczelnienia systemu. Wydaje się, że ono jest najbardziej neutralne z punktu widzenia kosztów.


Na czym to polega?


Jak sama nazwa wskazuje - na podzieleniu płatności. Czyli przedsiębiorca, który płaci, będzie dokonywał dwóch płatności. Kwotę netto będzie przelewał dla kontrahenta, natomiast kwotę podatku VAT, no właśnie... Teraz, w zależności od rozwiązań przyjętych w Unii Europejskiej ta płatność będzie szła na konto służb skarbowych, urzędu skarbowego.


To u nas tak będzie, ponoć.


Tak, ale były też propozycje, że to konto ma funkcjonować w ramach tzw. płatności Elixir, czyli będzie nadzorowane przez Krajową Izbę Rozliczeniową. Są też rozwiązania, gdzie być może Narodowy Bank Polski będzie miał wydzielone konto, jako bank prowadzący konto dla służb skarbowych. Tych rozwiązań jest dużo, to jest to tylko kwestia techniczna. 

Generalnie istota jest taka, żeby płatność szła na oddzielne konto, tak żeby przedsiębiorca, który miałby otrzymać płatność brutto, nie miał do dyspozycji tego podatku.

Tak jak każde rozwiązanie i to, ma swoje wady i zalety. Jak będziemy już znali konkretne przepisy, wtedy praktyka zweryfikuje to założenie, czy ono było właściwe czy nie.


A uszczelniania VAT-u to gra warta świeczki, bo to 130 miliardów złotych. Takie są obecne wpływy. Niektórzy szacują, że obok chodzi o kolejnych kilkanaście miliardów.


Jeśli chodzi o tzw. lukę w tymże podatku, szacunki opiewają od 5 do 45 miliardów rocznie, 


A polski budżet to jest...


Wydatki to 380 miliardów. Deficyt planowany - 59 mld, czyli 2/3 deficytu bokiem uchodzi. Jeżeli udałoby się, chociaż to jest nierealne, uszczelnić całkowicie system podatków od towarów i usług, to deficytu prawie by nie było.


Ale ta luka, to nie tylko bolączka Polski.


Oj nie, nie, nie. Jeżeli chodzi o lukę w relacji do PKB, oczywiście znajdujemy się w tej wyższej grupie państw europejskich. Ale wyższy udział w relacji do PKB ma np. Słowacja, Rumunia. Może nie są to państwa, do których warto się porównywać.


Może zmienić podatek, żeby nie wymyślać tych systemów?


Jest wiele głosów zgodnie, z którymi się podatek VAT osiągnął już pewne maksimum, jeśli chodzi o uszczelnianie, zmiany itd. Pojawią się sygnały, że ten podatek należałoby zamienić na inny podatek. Czy to będzie podatek wielofazowy, tak jak podatek od towarów i usług, czy podatek jednofazowy, tak jak chociażby rozwiązanie amerykańskie, czyli podatek od sprzedaży. Ale myślę, że można to włożyć między bajki, ponieważ jest to podatek unijny, który funkcjonuje na terenie wszystkich państw UE.

| red: wsz




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS




Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, fot. Monika Kalicka

dr Katarzyna Sawicka-Mierzyńska

z Uniwersytetu w Białymstoku
25.05.2017

"Kontrasty" były najwybitniejszym miesięcznikiem polskiego reportażu, publikowali tam m.in. Hanna Krall, Ryszard Kapuściński, Melchior Wańkowicz - wspomina nasz gość.

Jarosław Krawczyk, fot. Monika Kalicka

Jarosław Krawczyk

rzecznik Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych
25.05.2017

- Zakaz wstępu do części lasu w Nadleśnictwie Hajnówka wynika z tego, że stoją tam suche, martwe świerki, które mogą się przewrócić - wyjaśnia rzecznik RDLP.

Dr Adam Bartnicki, fot. Joanna Żemojda

dr Adam Bartnicki

z Uniwersytetu w Białymstoku
25.05.2017

Ministerstwo Obrony Narodowej ogłosiło wyniki Strategicznego Przeglądu Obronnego. To strategia rozwoju naszych sił zbrojnych na najbliższe 15 lat.


Krzysztof Korotkich, fot. Monika Kalicka

dr Krzysztof Korotkich

z Wydziału Filologicznego UwB
24.05.2017

Zapraszamy wszystkich mieszkańców Białegostoku, zainteresowanych literaturą, kulturą i szeroko pojętą humanistyką - zachęca literaturoznawca.

Amos Oskar Ajchel, fot. Monika Kalicka

Amos Oskar Ajchel

autor książek przygodowo-sensacyjnych
24.05.2017

- To co mnie najbardziej fascynuje, to dlaczego powstał kolejny przekład Biblii - często ma to związek z wydarzeniami historycznymi, a często z miejscami geograficznymi - mówi pisarz.

Grażyna Dworakowska, fot. Monika Kalicka

Grażyna Dworakowska

dyrektor Białostockiego Ośrodka Kultury
24.05.2017

- Od pierwszych edycji sztuka współczesna gości w przestrzeni miejskiej - to jest jedna z cech Dni Sztuki Współczesnej - mówi szefowa BOK.


Stanisław Szwed, fot. Lech Pilarski

Stanisław Szwed

wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej
24.05.2017

- Ta akcja polega na tym, aby przyszły emeryt miał pełną wiedzę dotyczącą, w jakim momencie przejść na emeryturę czyli żeby podejmować swoją decyzję świadomie - mówi wiceminister.

dr Łukasz Jasina, fot. Joanna Sikora

dr Łukasz Jasina

z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych
23.05.2017

Jaką politykę powinna prowadzić Polska wobec wschodnich sąsiadów? "Teraz nie jest łatwo, są liczne konflikty, ale w dalszym ciągu w polityce wschodniej jest najwięcej wspólnych rys pomiędzy rządem i opozycją"

Marcin Bareła, Mariusz Hołub, Edyta Wilczyńska i Tomasz Waszczuk, fot. Monika Kalicka

10:10 z dzielnicowym

22.05.2017

Rozmawiamy o bezpieczeństwie w Zambrowie i o weekendowych wydarzeniach, które zwróciły uwagę funkcjonariuszy.


Antoni Macierewicz, fot. Joanna Żemojda

Antoni Macierewicz

minister obrony narodowej
22.05.2017

- Wojsko Obrony Terytorialnej to jest coś nieporównanie więcej niż rezerwa, to jest piąty rodzaj sił zbrojnych na równi ze wszystkimi innymi rodzajami, wypełniający niesłychanie istotną funkcję - mówi Antoni Macierewicz.

Alicja Majewska i Włodzimierz Korcz, fot. Monika Kalicka

Alicja Majewska i Włodzimierz Korcz

polska piosenkarka i kompozytor
20.05.2017

"Kiedyś piosenki się komponowało, teraz - produkuje"

Michał Heller, fot. Monika Kalicka

Michał Heller

fotograf OiFP
20.05.2017

"Z całą pewnością każdy fotograf, będzie stronił od tego, żeby nazywać go artystą - raczej będzie chciał być nazywany fotografem. A to, czy jest się artystą - pewnie czasami się nim bywa. "


Marta Lewkowska, fot. Monika Kalicka

Marta Lewkowska

charakteryzatorka OiFP
20.05.2017

"Zawsze staramy się, by kostium, peruka, makijaż czy charakteryzacja były spójne - mają nadawać charakter postaci"

Barbara Rożko, fot. Monika Kalicka

Barbara Rożko

szefowa garderoby OiFP
20.05.2017

"W stanie magazynowym mamy około 8,5 tysiąca kostiumów"

Jerzy Juszkiewicz, fot. Monika Kalicka

Jerzy Juszkiewicz

woźny orkiestrowy OiFP
20.05.2017

Do jego obowiązków należy przygotowywanie przestrzeni sceny, zapięcie na ostatni guzik do wejścia artystów bezpośrednio na koncert.


Gabriela Walczak, Kamil Kalicki i Robert Burzyński, fot. Monika Kalicka

Gabriela Walczak i Robert Burzyński

kustosz wystawy "Magia Radia" i szef multimediów OiFP
20.05.2017

Każde radio ma swoją historię i imię. Najstarszy obiekt na wystawie w OiFP ma 89 lat.

Agnieszka Rehlis, Dawid Beucher i Kamil Kalicki, fot. Monika Kalicka

Agnieszka Rehlis i Dawid Beucher

odtwórcy głównych ról w operze Carmen
20.05.2017

Czy artyści profesjonalni miewają tremę? Czy muszą douczać się tekstu? Jak wpływa na nich życie w podróży?

Damian Tanajewski, fot. Monika Kalicka

Damian Tanajewski

dyrektor Opery i Filharmonii Podlaskiej
20.05.2017

Jakie atrakcje czekają na odwiedzających podczas tegorocznej Nocy Muzeów? Jakie zakamarki kryje Opera i Filiharmonia Podlaska?




źródło: www.radio.bialystok.pl​