Radio Białystok | Gość | dr Adam Wyszkowski - z Wydziału Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku

dr Adam Wyszkowski

z Wydziału Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku

15.05.2017, 08:11, akt. 13:40

Mechanizm podzielnej płatności ma zmniejszyć przestępstwa podatkowe przy podatku VAT.

Dr Adam Wyszkowski, fot. Wojciech Szubzda
Dr Adam Wyszkowski, fot. Wojciech Szubzda

Z dr. Adamem Wyszkowskim rozmawia Lech Pilarski

Mechanizm podzielnej płatności ma zmniejszyć przestępstwa podatkowe przy podatku VAT. Według zapowiedzi rządowych ma to w konsekwencji przynieść rocznie około 9 miliardów złotych wpływów do budżetu. 


Lech Pilarski: To rzeczywiście spore dochody. Czy to oznacza, że wszyscy oszukują i trzeba poszukiwać nowych metod, które temu zapobiegną?


dr Adam Wyszkowski: Na pewno nie można wszystkich do jednego worka wrzucić, jako oszustów i tych, którzy działają tylko i wyłącznie po to, żeby wyłudzać ten podatek. Ale z pewnością jest spora grupa - nie chciałbym powiedzieć przedsiębiorców - raczej kogoś, kto się tylko uważa za przedsiębiorcę.


Ale to jest taka zorganizowana rzecz, można powiedzieć o mafii swego rodzaju.


Mówi się o mafii w białych kołnierzykach, osobach, które porzuciły ten czarny biznes i przerzuciły się na szarą strefę i zajmują się tylko i wyłącznie wyłudzaniem tego podatku. Podatku, który jest specyficzny w systemie podatkowym.


Wyjaśnijmy, dlaczego można takie przekręty na tym podatku robić?


Cała filozofia w podatku od towarów i usług polega na tym, że w sytuacji, gdy podmiot ma nadwyżkę podatku, może ubiegać się o zwrot tej nadwyżki. I ten zwrot jest dokonywany przez urząd skarbowy. I przedsiębiorcy z tego korzystają, bo w przeciwieństwie do podatków dochodowych, które - jeżeli podlegają zwrotowi - to dopiero w rozliczeniu rocznym. Czyli przedsiębiorca, który chciałby ewentualnie oszukać na podatku dochodowym musiałby długo na to czekać i to się nie kalkuluje. Natomiast VAT, w określonych okresach, np. 60-dniowych czy dłuższych podlega zwrotowi jako czysta nadwyżka. Stąd też jest on ulubionym podatkiem służącym do prowadzenia działalności przestępczej.


Ale najczęściej nie jest to obrót towarem. Najczęściej to są fikcyjne transakcje. Mamy gdzieś, jakiś towar, żeby komuś pokazać, a potem "lata" dokumentacja.


Dokładnie tak. Fajnie było by, żeby towar przechodził przez urząd skarbowy. 


Tak jak kiedyś było w średniowieczu. Była komora celna, każdy musiał przejechać. 


Dokładnie tak. Służby skarbowe monitorowałyby towar, tak jak się mówi o monitorowaniu cystern. Przypuszczam, że tych wyłudzeń byłoby znacznie mniej. Natomiast służby skarbowe nie mają takich możliwości i chyba to byłoby trochę irracjonalne, gdyby do tego doszło. Zatem przedsiębiorcy to wykorzystują, że maja możliwość przekazywania między sobą tylko dokumentów, które są podstawą domagania się zwrotu podatku.


Tak było z prętami stalowymi, ze złomem...


Z telefonami komórkowymi, radioodbiornikami. Tzw. wrażliwych towarów, które są brane pod uwagę przez służby skarbowe jest coraz więcej. Jeżeli służby skarbowe zajmują się jednym towarem, to przedsiębiorcy szukają innego. To jest swego rodzaju gra w kotka i myszkę.


Split payment. Na czym to będzie polegało? Może wyliczmy, jakie są rozwiązania przy podatku VAT?


Przede wszystkim jest katalog wyrobów wrażliwych, które podlegają specjalnej kontroli przez służby skarbowe. 


Jak od połowy kwietnia mamy rejestrowanie obrotem suszem tytoniowym, paliwami, alkoholem.


Wydaje się, że numer jeden to paliwa. One zawsze były, są i zapewne jeszcze przez długi czas będą tym numerem jeden. Tak samo i alkohol.

Przechodząc do tych rozwiązań. Oczywiście ważnym, aczkolwiek bardzo dyskusyjnym rozwiązaniem jest solidarna odpowiedzialność. Tutaj służby skarbowe zrzucają jednak sporo odpowiedzialności na podatników, na przedsiębiorców.


Czyli ja sprzedałem komuś towar w dobrej wierze, ktoś nie zapłacił, ale ja muszę pokryć te straty.


Mało tego, ten ktoś mógł mi zapłacić za ten towar. I z mego punktu widzenia ta transakcja była w pełni legalna. Natomiast, jeśli ten ktoś nie odprowadził podatku wynikającego z transakcji, to my jesteśmy ścigani, jako ostatni etap transakcji.

Kolejnym rozwiązaniem jest odwrotne obciążenie. To rozwiązanie, które miało przyczynić się do wzrostu ściągalności. Natomiast jest to rozwiązanie, które jest bardzo często krytykowane przez samych przedsiębiorców, ponieważ wpływa na płynność przedsiębiorstwa i kondycję finansową. Jest to rozwiązanie, które w pewnym sensie jest zaprzeczeniem samej istoty podatku od wartości dodanej. Stąd też jest krytykowane nie tylko przez samych przedsiębiorców, ale też przez osoby, które zajmują się tym podatkiem.

Natomiast rozwiązaniem, które teraz jest modne i ministerstwo finansów nad nim pracuje jest split payment, czyli podzielona płatność. W tym rozwiązaniu służby skarbowe i samo ministerstwo skarbowe widzi sposób uszczelnienia systemu. Wydaje się, że ono jest najbardziej neutralne z punktu widzenia kosztów.


Na czym to polega?


Jak sama nazwa wskazuje - na podzieleniu płatności. Czyli przedsiębiorca, który płaci, będzie dokonywał dwóch płatności. Kwotę netto będzie przelewał dla kontrahenta, natomiast kwotę podatku VAT, no właśnie... Teraz, w zależności od rozwiązań przyjętych w Unii Europejskiej ta płatność będzie szła na konto służb skarbowych, urzędu skarbowego.


To u nas tak będzie, ponoć.


Tak, ale były też propozycje, że to konto ma funkcjonować w ramach tzw. płatności Elixir, czyli będzie nadzorowane przez Krajową Izbę Rozliczeniową. Są też rozwiązania, gdzie być może Narodowy Bank Polski będzie miał wydzielone konto, jako bank prowadzący konto dla służb skarbowych. Tych rozwiązań jest dużo, to jest to tylko kwestia techniczna. 

Generalnie istota jest taka, żeby płatność szła na oddzielne konto, tak żeby przedsiębiorca, który miałby otrzymać płatność brutto, nie miał do dyspozycji tego podatku.

Tak jak każde rozwiązanie i to, ma swoje wady i zalety. Jak będziemy już znali konkretne przepisy, wtedy praktyka zweryfikuje to założenie, czy ono było właściwe czy nie.


A uszczelniania VAT-u to gra warta świeczki, bo to 130 miliardów złotych. Takie są obecne wpływy. Niektórzy szacują, że obok chodzi o kolejnych kilkanaście miliardów.


Jeśli chodzi o tzw. lukę w tymże podatku, szacunki opiewają od 5 do 45 miliardów rocznie, 


A polski budżet to jest...


Wydatki to 380 miliardów. Deficyt planowany - 59 mld, czyli 2/3 deficytu bokiem uchodzi. Jeżeli udałoby się, chociaż to jest nierealne, uszczelnić całkowicie system podatków od towarów i usług, to deficytu prawie by nie było.


Ale ta luka, to nie tylko bolączka Polski.


Oj nie, nie, nie. Jeżeli chodzi o lukę w relacji do PKB, oczywiście znajdujemy się w tej wyższej grupie państw europejskich. Ale wyższy udział w relacji do PKB ma np. Słowacja, Rumunia. Może nie są to państwa, do których warto się porównywać.


Może zmienić podatek, żeby nie wymyślać tych systemów?


Jest wiele głosów zgodnie, z którymi się podatek VAT osiągnął już pewne maksimum, jeśli chodzi o uszczelnianie, zmiany itd. Pojawią się sygnały, że ten podatek należałoby zamienić na inny podatek. Czy to będzie podatek wielofazowy, tak jak podatek od towarów i usług, czy podatek jednofazowy, tak jak chociażby rozwiązanie amerykańskie, czyli podatek od sprzedaży. Ale myślę, że można to włożyć między bajki, ponieważ jest to podatek unijny, który funkcjonuje na terenie wszystkich państw UE.

| red: wsz




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS




Michał Heller, fot. Monika Kalicka

Michał Heller

fotograf Opery i Filharmonii Podlaskiej, Europejskiego Centrum Sztuki
12.12.2017

- W trakcie powstawania kalendarza byłem pod wielkim wrażeniem absolutnego opanowania ze strony pana Tadeusza i tego, jak przygotował się do pracy - mówi Michał Heller.

Radosław Poniat, fot. Monika Kalicka

dr Radosław Poniat

z Uniwersytetu w Białymstoku
12.12.2017

- Nie sądzę, żeby mu się chciało - ocenia szanse na objęcie stanowiska premiera przez Jarosława Kaczyńskiego dr Radosław Poniat.

Wojciech Kosikowski, Wioletta Kwaśniewska, Tomasz Krupa, fot. Marcin Gliński

10:10 z dzielnicowym

11.12.2017

Jak nie dać się oszukać podczas robienia przedświątecznych zakupów?


Agnieszka Romaszewska-Guzy, fot. Marcin Gliński

Agnieszka Romaszewska-Guzy

dyrektor Biełsatu
11.12.2017

Nadająca z Polski i finansowana głównie przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych białoruskojęzyczna telewizja Biełsat istnieje już 10 lat.

Burmistrz Sejn Arkadiusz Nowalski, fot. Iza Kosakowska

Arkadiusz Nowalski

burmistrz Sejn
8.12.2017

Od trzech lat w biednych i zadłużonych Sejnach trwa swoista wojna na górze radnych z burmistrzem. Konsekwencje tej wojny ponoszą mieszkańcy miasta.

Piotr Bagniuk, fot. Marcin Gliński

Piotr Bagniuk

z Automobilklubu Podlaskiego
8.12.2017

9 grudnia odbędzie się 32. Impreza Samochodowa Barbórka 2017.


Gala wręczenia Nagrody im. Jerzego Giedroycia, Warszawa, 04.12.2017, foto: Archiwum Fundacji Villa Sokrates

Leon Tarasewicz

artysta, profesor warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych
8.12.2017

Artysta z Podlasia, Leon Tarasewicz, został laureatem prestiżowej nagrody dziennika "Rzeczpospolita".

Dr Maciej Białous, fot. Marcin Gliński

dr Maciej Białous

socjolog z Uniwersytetu w Białymstoku
8.12.2017

Dla jednych zaskoczenie dla innych logika politycznych wydarzeń. Beata Szydło przestanie być premierem, a zastąpi ją prawdopodobnie Mateusz Morawiecki.

Krzysztof Pietras, fot. Lech Pilarski

Krzysztof Pietras

z PKP PLK
7.12.2017

Rozpoczęliśmy prace w bieżącym roku na odcinku Sadowne - Czyżew. Prace są dosyć mocno już zaawansowane. Ich zakończenie przewidujemy na jesień 2019 r. - tak o modernizacji trasy Rail Baltica mówi Krzysztof Pietras.


Hubert Gudalewski, fot. Wojciech Szubzda

Hubert Gudalewski

student Politechniki Białostockiej
7.12.2017

Jesteśmy na etapie budowie drugiego prototypu, który chcemy wprowadzić do sprzedaży - tak o projekcie HERMES, czyli hybrydowej przystawce do napędu wózka osoby niepełnosprawnej - mówi Hubert Gudalewski.

Artur Urbanowicz, fot. Tomasz Kubaszewski

Artur Urbanowicz

pisarz
7.12.2017

Pierwszy pomysł, żeby promować poprzez swoją twórczość Suwalszczyznę wypłynął z tego, że inny pisarz, w podobny sposób promuje Lubelszczyznę. Więc, ja uznałem, że suwalczanie nie gęsi i również swoją piękną ziemię mają - mówi Artur Urbanowicz.

Wojciech Tarasiuk, fot. Joanna Żemojda

Wojciech Tarasiuk

dyrektor podlaskiego oddziału Banku PKO BP
6.12.2017

Końcówka roku na podlaskim rynku mieszkaniowym zapowiada się bardzo spokojnie. Nie będzie wzlotów i upadków.


Angelika Kitlas, fot. Monika Kalicka

Angelika Kitlas

III wicemiss Polski
6.12.2017

- Tę chwilę będę pamiętała do końca życia, chciałam zajść jak najwyżej i jestem niesamowicie zadowolona z tytułu - mówi Angelika Kitlas.

Bohdan Paszkowski, fot. Monika Kalicka

Bohdan Paszkowski

wojewoda podlaski
6.12.2017

- Pierwsze zarządzenia zastępcze dotyczące dekomunizacji ulic będą wydane w przyszłym tygodniu - deklaruje wojewoda.

Jarosław Ławski, fot. Monika Kalicka

prof. Jarosław Ławski

z Katedry Badań Filologicznych "Wschód – Zachód" Uniwersytetu w Białymstoku
5.12.2017

- Zygmunt Gloger jest wartością regionalną i uniwersalną, ważną dla każdego Polaka, jako autor "Encyklopedii staropolskiej ilustrowanej", ale też postacią ważną dla Litwinów, Białorusinów i Ukraińców - podkreśla prof. Jarosław Ławski.


Jarosław Dworzański, fot. Marcin Gliński

Jarosław Dworzański

były członek PO
5.12.2017

- Na forach internetowych, na portalach społecznościowych, otrzymałem przynajmniej trzy propozycje zmiany szyldu - mówi Jarosław Dworzański.

Marian Maciejewski, fot. Marcin Gliński

Marian Maciejewski

dyrektor Biura Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miejskiego w Białymstoku
4.12.2017

Śnieg i śliskie ulice utrudniały w poniedziałek (04.12) jazdę po Białymstoku, kierowcy stali w długich korkach.

Urszula Mirończuk, fot. Monika Kalicka

Urszula Mirończuk

rzecznik prezydenta Białegostoku
4.12.2017

- Do dyspozycji w sezonie zimowym są 32 pługopiaskarki, wszystkie były dziś na ulicach Białegostoku, ponad 20 ciągników oczyszczało chodniki - mówi Urszula Mirończuk.




źródło: www.radio.bialystok.pl​