Radio Białystok | Gość | dr Adam Wyszkowski - z Wydziału Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku

dr Adam Wyszkowski

z Wydziału Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku

15.05.2017, 08:11, akt. 13:40

Mechanizm podzielnej płatności ma zmniejszyć przestępstwa podatkowe przy podatku VAT.


Dr Adam Wyszkowski, fot. Wojciech Szubzda
Dr Adam Wyszkowski, fot. Wojciech Szubzda

Z dr. Adamem Wyszkowskim rozmawia Lech Pilarski

Mechanizm podzielnej płatności ma zmniejszyć przestępstwa podatkowe przy podatku VAT. Według zapowiedzi rządowych ma to w konsekwencji przynieść rocznie około 9 miliardów złotych wpływów do budżetu. 


Lech Pilarski: To rzeczywiście spore dochody. Czy to oznacza, że wszyscy oszukują i trzeba poszukiwać nowych metod, które temu zapobiegną?


dr Adam Wyszkowski: Na pewno nie można wszystkich do jednego worka wrzucić, jako oszustów i tych, którzy działają tylko i wyłącznie po to, żeby wyłudzać ten podatek. Ale z pewnością jest spora grupa - nie chciałbym powiedzieć przedsiębiorców - raczej kogoś, kto się tylko uważa za przedsiębiorcę.


Ale to jest taka zorganizowana rzecz, można powiedzieć o mafii swego rodzaju.


Mówi się o mafii w białych kołnierzykach, osobach, które porzuciły ten czarny biznes i przerzuciły się na szarą strefę i zajmują się tylko i wyłącznie wyłudzaniem tego podatku. Podatku, który jest specyficzny w systemie podatkowym.


Wyjaśnijmy, dlaczego można takie przekręty na tym podatku robić?


Cała filozofia w podatku od towarów i usług polega na tym, że w sytuacji, gdy podmiot ma nadwyżkę podatku, może ubiegać się o zwrot tej nadwyżki. I ten zwrot jest dokonywany przez urząd skarbowy. I przedsiębiorcy z tego korzystają, bo w przeciwieństwie do podatków dochodowych, które - jeżeli podlegają zwrotowi - to dopiero w rozliczeniu rocznym. Czyli przedsiębiorca, który chciałby ewentualnie oszukać na podatku dochodowym musiałby długo na to czekać i to się nie kalkuluje. Natomiast VAT, w określonych okresach, np. 60-dniowych czy dłuższych podlega zwrotowi jako czysta nadwyżka. Stąd też jest on ulubionym podatkiem służącym do prowadzenia działalności przestępczej.


Ale najczęściej nie jest to obrót towarem. Najczęściej to są fikcyjne transakcje. Mamy gdzieś, jakiś towar, żeby komuś pokazać, a potem "lata" dokumentacja.


Dokładnie tak. Fajnie było by, żeby towar przechodził przez urząd skarbowy. 


Tak jak kiedyś było w średniowieczu. Była komora celna, każdy musiał przejechać. 


Dokładnie tak. Służby skarbowe monitorowałyby towar, tak jak się mówi o monitorowaniu cystern. Przypuszczam, że tych wyłudzeń byłoby znacznie mniej. Natomiast służby skarbowe nie mają takich możliwości i chyba to byłoby trochę irracjonalne, gdyby do tego doszło. Zatem przedsiębiorcy to wykorzystują, że maja możliwość przekazywania między sobą tylko dokumentów, które są podstawą domagania się zwrotu podatku.


Tak było z prętami stalowymi, ze złomem...


Z telefonami komórkowymi, radioodbiornikami. Tzw. wrażliwych towarów, które są brane pod uwagę przez służby skarbowe jest coraz więcej. Jeżeli służby skarbowe zajmują się jednym towarem, to przedsiębiorcy szukają innego. To jest swego rodzaju gra w kotka i myszkę.


Split payment. Na czym to będzie polegało? Może wyliczmy, jakie są rozwiązania przy podatku VAT?


Przede wszystkim jest katalog wyrobów wrażliwych, które podlegają specjalnej kontroli przez służby skarbowe. 


Jak od połowy kwietnia mamy rejestrowanie obrotem suszem tytoniowym, paliwami, alkoholem.


Wydaje się, że numer jeden to paliwa. One zawsze były, są i zapewne jeszcze przez długi czas będą tym numerem jeden. Tak samo i alkohol.

Przechodząc do tych rozwiązań. Oczywiście ważnym, aczkolwiek bardzo dyskusyjnym rozwiązaniem jest solidarna odpowiedzialność. Tutaj służby skarbowe zrzucają jednak sporo odpowiedzialności na podatników, na przedsiębiorców.


Czyli ja sprzedałem komuś towar w dobrej wierze, ktoś nie zapłacił, ale ja muszę pokryć te straty.


Mało tego, ten ktoś mógł mi zapłacić za ten towar. I z mego punktu widzenia ta transakcja była w pełni legalna. Natomiast, jeśli ten ktoś nie odprowadził podatku wynikającego z transakcji, to my jesteśmy ścigani, jako ostatni etap transakcji.

Kolejnym rozwiązaniem jest odwrotne obciążenie. To rozwiązanie, które miało przyczynić się do wzrostu ściągalności. Natomiast jest to rozwiązanie, które jest bardzo często krytykowane przez samych przedsiębiorców, ponieważ wpływa na płynność przedsiębiorstwa i kondycję finansową. Jest to rozwiązanie, które w pewnym sensie jest zaprzeczeniem samej istoty podatku od wartości dodanej. Stąd też jest krytykowane nie tylko przez samych przedsiębiorców, ale też przez osoby, które zajmują się tym podatkiem.

Natomiast rozwiązaniem, które teraz jest modne i ministerstwo finansów nad nim pracuje jest split payment, czyli podzielona płatność. W tym rozwiązaniu służby skarbowe i samo ministerstwo skarbowe widzi sposób uszczelnienia systemu. Wydaje się, że ono jest najbardziej neutralne z punktu widzenia kosztów.


Na czym to polega?


Jak sama nazwa wskazuje - na podzieleniu płatności. Czyli przedsiębiorca, który płaci, będzie dokonywał dwóch płatności. Kwotę netto będzie przelewał dla kontrahenta, natomiast kwotę podatku VAT, no właśnie... Teraz, w zależności od rozwiązań przyjętych w Unii Europejskiej ta płatność będzie szła na konto służb skarbowych, urzędu skarbowego.


To u nas tak będzie, ponoć.


Tak, ale były też propozycje, że to konto ma funkcjonować w ramach tzw. płatności Elixir, czyli będzie nadzorowane przez Krajową Izbę Rozliczeniową. Są też rozwiązania, gdzie być może Narodowy Bank Polski będzie miał wydzielone konto, jako bank prowadzący konto dla służb skarbowych. Tych rozwiązań jest dużo, to jest to tylko kwestia techniczna. 

Generalnie istota jest taka, żeby płatność szła na oddzielne konto, tak żeby przedsiębiorca, który miałby otrzymać płatność brutto, nie miał do dyspozycji tego podatku.

Tak jak każde rozwiązanie i to, ma swoje wady i zalety. Jak będziemy już znali konkretne przepisy, wtedy praktyka zweryfikuje to założenie, czy ono było właściwe czy nie.


A uszczelniania VAT-u to gra warta świeczki, bo to 130 miliardów złotych. Takie są obecne wpływy. Niektórzy szacują, że obok chodzi o kolejnych kilkanaście miliardów.


Jeśli chodzi o tzw. lukę w tymże podatku, szacunki opiewają od 5 do 45 miliardów rocznie, 


A polski budżet to jest...


Wydatki to 380 miliardów. Deficyt planowany - 59 mld, czyli 2/3 deficytu bokiem uchodzi. Jeżeli udałoby się, chociaż to jest nierealne, uszczelnić całkowicie system podatków od towarów i usług, to deficytu prawie by nie było.


Ale ta luka, to nie tylko bolączka Polski.


Oj nie, nie, nie. Jeżeli chodzi o lukę w relacji do PKB, oczywiście znajdujemy się w tej wyższej grupie państw europejskich. Ale wyższy udział w relacji do PKB ma np. Słowacja, Rumunia. Może nie są to państwa, do których warto się porównywać.


Może zmienić podatek, żeby nie wymyślać tych systemów?


Jest wiele głosów zgodnie, z którymi się podatek VAT osiągnął już pewne maksimum, jeśli chodzi o uszczelnianie, zmiany itd. Pojawią się sygnały, że ten podatek należałoby zamienić na inny podatek. Czy to będzie podatek wielofazowy, tak jak podatek od towarów i usług, czy podatek jednofazowy, tak jak chociażby rozwiązanie amerykańskie, czyli podatek od sprzedaży. Ale myślę, że można to włożyć między bajki, ponieważ jest to podatek unijny, który funkcjonuje na terenie wszystkich państw UE.

| red: wsz





Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS




Jędrzej Dondziło i Cezary Chwicewski, fot. Marcin Mazewski

Jędrzej Dondziło i Cezary Chwicewski

organizatorzy Up to Date
27.06.2017

Wielkimi krokami zbliża się 8. edycja festiwalu Up to Date.

Bogdan Dyjuk - fot. PRB

Bogdan Dyjuk

z zarządu województwa podlaskiego
27.06.2017

Dlaczego warto podróżować szlakiem rowerowym Green Velo?

Wojciech Rudnik, Aneta Łukowska, Agnieszka, Piotr i Aleksandra Borko, fot. Monika Kalicka

Wojciech Rudnik, Aneta Łukowska, Agnieszka, Piotr i Aleksandra Borko

23.06.2017

Ponad 220 zgłoszeń z całego województwa podlaskiego napłynęło na konkurs dla dzieci na najlepsze hasło promujące zapinanie pasów bezpieczeństwa w samochodzie.


Halina Parafianowicz, fot. Monika Kalicka

prof. Halina Parafianowicz

amerykanistka
23.06.2017

Sprawa przystąpienia Stanów Zjednoczonych do I wojny światowej to bardzo atrakcyjny badawczo temat - mówi amerykanistka.

płk Marcin Frączek, foto: Monika Kalicka

płk Marcin Frączek

dowódca 18. Białostockiego Pułku Rozpoznawczego
22.06.2017

Żołnierze zwiadowcy z Białegostoku wkrótce będą uczestniczyć w dwutygodniowych ćwiczeniach na wodzie, by szkolić umiejętność pokonywania bagien - zapowiada dowódca jednostki.

Paweł Kalisz, fot. Joanna Żemojda

Paweł Kalisz

historyk IPN
21.06.2017

Czerwiec 1941 r. to czwarta fala deportacji w głąb ZSRR, która objęła ok. 44 tys. osób.


prof. Robert Ciborowski, fot. Marcin Mazewski

Prof. Robert Ciborowski

rektor Uniwersytetu w Białymstoku
21.06.2017

Uniwersytet w Białymstoku ma już 20 lat. - Warto pamiętać, że zaczynaliśmy od filii, uzupełnianej pracownikami z Warszawy, szczególnie jeśli mówimy o pracownikach samodzielnych. Dzisiaj natomiast, właściwie cała nasza kadra, jest kadrą własną - mówi rektor Uniwersytetu w Białymstoku prof. Robert Ciborowski.

ks. Marcin Kuczyński, fot. Monika Kalicka

ks. Marcin Kuczyński

kierownik Białostockiej Pieszej Pielgrzymki na Jasną Górę
20.06.2017

Przed nami 14 dni i 470 km. Tu dużo, ale bardzo dużo jest ludzi, którzy bez obtarcia, naciagnięcia mięśni czy ścięgien dają radę dojść do Jasnej Góry - mówi ks. Kuczyński.

prof. Andrzej Chorosiński, fot. Monika Kalicka

prof. Andrzej Chorosiński

juror I Międzynarodowego Konkursu Organowego Białystok 2017
20.06.2017

W konkursie biorą udział młodzi organiści o wysokim poziomie, serce rośnie słuchając ich - mówi juror konkursu.


Khalid Saeed, fot. Monika Kalicka

prof. Khalid Saeed

z Politechniki Białostockiej
20.06.2017

Pokażemy na czym polegają zastosowania biometrii, jak wygląda biometria z punktu widzenia informatyka, jak wygląda programowanie, byśmy mogli programować tablety, smartwatche, smartfony - mówi gość Radia Białystok.

Grażyna Pawelec i Cezary Nowosielski, fot. Monika Kalicka

Grażyna Pawelec i Cezary Nowosielski

ze szpitala wojewódzkiego w Białymstoku
19.06.2017

Czy na oddziale położniczo-ginekologicznym szpitala wojewódzkiego w Białymstoku brakuje sprzętu i położnych?

Tomasz Waszczuk, Robert Żukowski i Tomasz Krupa, fot. Monika Kalicka

10:10 z dzielnicowym

19.06.2017

Policja rozpoczęła akcję "Kręci mnie bezpieczeństwo nad wodą", pamiętajmy o podstawowych zasadach- pilnować dzieci, korzystać z kąpielisk strzeżonych i nie spożywać alkoholu - przypominają policjanci.


Tomasz Kujawa i Jacek Zaniewski

trener i prezes Żubrów Białystok
18.06.2017

Jaki ma pomysł na Żubry nowy trener? Czego będzie wymagał od swoich zawodników? A także o co w przyszłym sezonie będą walczyli białostoccy koszykarze?

Monika Leciewicz-Hryciuk i Tomasz Kleszczewski, fot. Monika Kalicka

Monika Leciewicz-Hryciuk i Tomasz Kleszczewski

współorganizatorzy akcji "Maraton śmiechu"
16.06.2017

Zrobimy wszystko, by nasi słuchacze pękali ze śmiechu, a zarazem będziemy zbierać pieniądze na akcję charytatywną. Już za 10 dni Maraton śmiechu w Polskim Radiu Białystok.

Piotr Tomasik, fot. Joanna Żemojda

Piotr Tomasik

piłkarz Jagiellonii Białystok
16.06.2017

Mała Inusia będzie miała fajną pamiątkę - mówi Piotr Tomasik o zdjęciu naszej fotoreporterki.


Prof. dr hab. inż. Marian Kaźmierkowski, fot. Lech Pilarski

prof. Marian Kaźmierkowski

elektrotechnik z Politechniki Warszawskiej
16.06.2017

Jaka jest przyszłość pojazdów elektrycznych? Mówi się, że złoża ropy wystarczą na 40-60 lat i co dalej?

Ks. dr Andrzej Józwowicz, fot. Lech Pilarski

abp ks. dr Andrzej Józwowicz

nuncjusz apostolski
15.06.2017

Pod koniec czerwca do Rwandy wyjeżdża arcybiskup Andrzej Józwowicz. Będzie nuncjuszem apostolskim w tym kraju.

Karol Jakubowski, źródło: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Karol Jakubowski

z zespołu prasowego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
14.06.2017

Za ponad 640 mln zł PKP Polskie Linie Kolejowe zmodernizują kolejny odcinek linii Warszawa - Białystok - międzynarodowego korytarza transportowego Rail Baltica.




źródło: www.radio.bialystok.pl​