Radio Białystok | Gość | Jarosław Perszko - autor koncepcji zagospodarowania Rynku Siennego

Jarosław Perszko

autor koncepcji zagospodarowania Rynku Siennego

9.11.2017, 08:36, akt. 09:27

- Miasto to są ludzie, którzy funkcjonują nie tylko w sferze czysto ekonomicznej i czysto użytkowej, to też organizm kulturotwórczy, budujący refleksje na temat przeszłości - mówi Jarosław Perszko.

Jarosław Perszko, fot. Monika Kalicka
Jarosław Perszko, fot. Monika Kalicka

Z Jarosławem Perszką rozmawia Lech Pilarski

Miasto ogłosiło przetarg na zagospodarowanie Rynku Siennego w Białymstoku. To dawny cmentarz ewangelicki. Z autorem koncepcji zagospodarowania tego miejsca, rzeźbiarzem i prorektorem Politechniki Białostockiej Jarosławem Perszką rozmawia Lech Pilarski.


Lech Pilarski: Rozmawiamy dzisiaj o zielonym skwerze oraz artystycznej instalacji w formie betonowego bloku, w którym znajdą się płaskorzeźby, czyli o Rynku Siennym. Tak ma być zagospodarowany.


Tak się złożyło, że przy okazji wystawy w Muzeum Podlaskim w Ratuszu pojawiły się osoby, które zainteresowały się tymi obiektami mojego autorstwa i podjęliśmy z inicjatywy pana dyrektora Andrzeja Lechowskiego, później Urzędu Miasta w Białymstoku taką inicjatywę, której ja się poddałem, wykorzystania tych obiektów, jako elementów formy przestrzennej zaaranżowanej na byłym cmentarzu ewangelickim, a dzisiaj zwanym Rynkiem Siennym.


To będą płaskorzeźby, ale w ogóle cały rynek będzie zagospodarowany, zyska artystyczny kształt.


Moja koncepcja obejmuje ten cały teren, który był do zagospodarowania, który stanowi właściwie historyczną tkankę cmentarza wciąż istniejącego, z pochówkami w tym miejscu, więc niedobrym byłoby wyłączenie tylko fragmentu, a pozostałej części przeznaczenie na coś innego, użytkowego, na zupełnie inną formułę.


Choćby nawet parking?


To funkcjonowało dosyć długo, jeśli chodzi o to miejsce. 


A wcześniej był normalny jarmark, tam się handlowało kiedyś na Rynku Siennym, a w XVII wieku to była ewangelicka nekropolia. Ta instalacja płaskorzeźby, ślady zwielokrotnione - to jest nawiązanie do historii, do przeszłości Białegostoku, bo mamy takie społeczności, które kiedyś funkcjonowały w naszym mieście, ale zostały po nich tylko i wyłącznie ślady.


To jest właśnie paradoks, że uprawiając sztukę, dotyka się problemów natury ogólnej. Ja podejmując ten projekt, pod tym właśnie tytułem, nie miałem ani zamiaru, ani intencji, żeby te właśnie obiekty znalazły się w tym miejscu. Moim zamiarem było stworzenie pewnego cyklu, który opisuje sobą zjawisko, ale dotyka również spraw w tej warstwie semantycznej, ludzkich spraw egzystencjalnych. Ślad jest przypisany do pamięci - to są dwa elementy, które idą w parze, ponieważ pamięć umiera, kiedy ślad się zaciera, kiedy znika świadectwo. 

W tym przypadku to jest metafora, ale nie ślad faktyczny. Być może z tego również powodu władze Białegostoku podjęły ten temat i cała sprawa ruszyła. Poproszono mnie o przygotowanie całościowej koncepcji, dosyć daleko zaawansowanej, jeśli chodzi o dokumentację, łącznie z propozycją konstrukcji, częściowo zahaczającej o branżę. Taka koncepcja powstała, z tego co wiem został ogłoszony przetarg na dokumentację architektoniczną, taką wykonawczą.


Ofertę można składać do 17 listopada w departamencie inwestycji Urzędu Miejskiego w Białymstoku.


Potencjalny wykonawca, w myśl naszej umowy między mną a miastem, będzie musiał współpracować i uzyskać akceptację, jeśli chodzi o jakiekolwiek zmiany czy też wprowadzenie nowych elementów w całym założeniu.


Ale nie tylko te elementy artystyczne, bryłowate będą ozdobą tego miejsca, również do tego będzie odpowiednia kompozycja zielona.


Zieleń sama w sobie jest tam przewidziana w postaci szpaleru nasadzeń w donicach, ponieważ takie naturalne nasadzenia w gruncie nie mogą zaistnieć, bo korzenie drzew penetrują grunt i również mogą dokonać zniszczeń tej historycznej tkanki, która jest pod warstwą bruku, warstwą ziemi właśnie w tym miejscu.

Nie wiem do końca czy ten szpaler powstanie, czy też nie. W pewnym momencie założenie było takie, żeby wyznaczyć pewne widoki i pewne parawany. Patrząc z perspektywy czasu podejmuję taką refleksję - kwestią dyskusyjną jest dla mnie czy koniecznym jest wprowadzenie tych zielonych elementów, czy też można pozostać bez tego. Co się stanie, jaka będzie korzyść - to jest kwestia rozważań w zespole, który wygra, i który wspólnie mam nadzieję będę tworzył.

Natomiast sama powierzchnia terenu ma przewidzianą zieleń bardzo niską, bardzo płytko zakorzenioną, właściwie powierzchniową, która tworzy swego rodzaju pled, otulinę delikatną tego miejsca, żeby - pokazać w pewien bezbolesny sposób delikatność materii, a tym samym delikatność bytu ludzkiego, jak też ze względów praktycznych, żeby ograniczyć penetrację i przechodzenie w tych miejscach, które do tego celu nie są przeznaczone.

Ja mam mieszane uczucia chodząc po grobach, rozumiem ludzi, którzy nie mają tej świadomości, natomiast kiedy się przystąpiło do pracy i uczestniczyło się w tym całym procesie, to świadomość tak głęboko siedzi i staje się elementem bardzo znaczącym. Co wydaje mi się również szalenie ważne w świadomości społecznej - zaistnienie tego faktu w dzisiejszym czasie, kiedy czas staje się najbardziej cenionym dobrem, może nie szafowali nim tak bardzo, albo podjęli refleksje nad tym, czy ta cena którą płacimy za pośpiech jest warta naszych zabiegów.


Czy w realizacja tego przedsięwzięcia na Rynku Siennym oznacza w Białymstoku zwrot - tworzenie takich miejsc, które będą artystycznie zaprojektowane, które będą wyróżniały się estetyką? Bo do tej pory mam wrażenie, że raczej swego rodzaju chaos w tym zakresie panował. Pytam pana jako artystę, architekta, człowieka związanego czy wpływającego na kształt przestrzeni.


Mam taką nadzieję, że tak się stanie, że ta realizacja będzie na tyle znacząca, że ona może być pierwociną do tego, żeby ten aspekt w życiu miasta stał się bardziej znaczącym. Miasto to nie tylko ulice. Owszem Białystok jest bardzo dobrze skomunikowany, naprawdę to jest miasto przyjazne kierowcom. Poruszamy się bez większych kłopotów, owszem napotykamy na jakieś bariery, kiedy właśnie trwa jakiś remont, ale generalnie to widać - w ciągu ostatnich lat nastąpił ogromny postęp jeśli chodzi o komunikację.

Ale to nie wszystko. Miasto to są ludzie, którzy funkcjonują nie tylko w sferze czysto ekonomicznej i czysto użytkowej. Miasto to jest też organizm kulturotwórczy, budujący świadomość, budujący refleksje na temat przeszłości czy podejmowania refleksji na temat samej przyszłości. Myśląc o tych dwóch elementach - one są nierozerwalnie związane ze sobą. 

My istniejemy dzisiaj, te sekundy, które przepływają to są tylko sekundy i mamy do czynienia z tym co było natychmiast i z tym co może być. Tego rodzaju przedsięwzięcia wydaje mi się, z perspektywy mojej - może być to trochę źle odebrane ponieważ ja jestem bezpośrednio zainteresowany samą realizacją - ale gdybym nawet nie uczestniczył w tym, wydaje mi się bardzo ważne. Świat zachodu, co by nie mówić, jak nie krytykować, jeśli chodzi o konsumpcjonizm, podejmuje i to bardzo szeroko tę refleksję w postaci tworzonych parków sztuki, eksponowanych, czy też projektowanych specjalnie obiektów do przestrzeni publicznej, które organizują tą przestrzeń w pewien sposób, które stają się znaczące jako elementy charakterystyczne dla określonych miast.


Mam nadzieję, że takich obiektów będzie więcej, tym bardziej, że mamy jeszcze kilka miejsc godnych upamiętnienia, których między innymi niedaleko cmentarza ewangelickiego, chociażby cmentarz rabinacki - to są miejsca, które wymagają reorganizacji i umiejscowienia tam takich elementów wskazujących na przeszłość tych miejsce.


Przeciwnicy zapewne powiedzą, że nie można żyć samymi cmentarzami, takie głosy się pojawiają, ale bez tego czym jest cmentarz - życie czy też nasze starania, nie mają pełni. Może w szerszym kontekście i pełniej mówić o tym skąd się wziął ten Białystok, kto go stworzył, dlaczego jesteśmy tu a nie gdzie indziej - to są bardzo ważne elementy. Nagle refleksja tego rodzaju, że po tym samym, utartym szlaku, bo te ulice może nieznacznie się zmieniły, niektóre pozostały na tych miejscach przez 150 lat, uświadomienie sobie, że tym samym torem wędrował mój prapradziadek, robi na mnie niesamowite wrażenie.

I teraz żebym ja nie szanował tego miejsca, Bóg wie co zrobił - nie dopuszczam do siebie takiej myśli. Inaczej się odnosimy do miejsc, w których jesteśmy obcymi, a inaczej kiedy jesteśmy u siebie, tak jak z własnym podwórkiem.

| red: mak




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS




fot. Tomasz Kubaszewski

Leszek Dec

radny sejmiku województwa podlaskiego
25.09.2018

- Obecnemu zarządowi województwa podlaskiego, wywodzącemu się z koalicji PSL-PO, wystawiłby za czteroletnią działalność jedynkę z plusem - mówi Leszek Dec.

Agnieszka Przekupień i Rafał Drozd, fot. Joanna Subzda

Agnieszka Przekupień

wokalistka, aktorka scen muzycznych
25.09.2018

- Przyjechałam na casting, potem na pierwsze próby i od razu poczułam, że jest to moje miejsce. Czuję się tu wspaniale - mówi o Białymstoku Agnieszka Przekupień, Lara z musicalu "Doktor Żywago".

Prezes Towarzystwa Ukraińskiego dr Grzegorz Kuprianowicz. Fot.E. Ryżyk

dr Grzegorz Kuprianowicz

prezes Towarzystwa Ukraińskiego, historyk
25.09.2018

Prawdopodobnie na początku października zapadnie decyzja w sprawie autokefalii dla Cerkwi prawosławnej na Ukrainie. Co zrobi Moskwa?


Jarosław Gowin, fot. Marcin Gliński

Jarosław Gowin

wicepremier
24.09.2018

"Mam nadzieję, że w Białymstoku dojdzie do zmiany prezydenta, kandydatem PiS i Zjednoczonej Prawicy jest mój bliski współpracownik - poseł Jacek Żalek" - mówi wicepremier.

mł. insp. Paweł Maciejuk, st. sierż. Ewa Baranowska i asp. Wojciech Kosikowski, fot. Joanna Szubzda

10:10 z dzielnicowym

24.09.2018

- Praca dzielnicowego to przede wszystkim pomoc innym i rozwiązywanie konfliktów - mówi st. sierż. Ewa Baranowska, dzielnicowa z Sokółki.

Jarosław Zieliński, fot. Marcin Mazewski

Jarosław Zieliński

wiceminister spraw wewnętrznych i administracji
24.09.2018

- Robimy wszystko, co możliwe, żeby rozwiązywać problemy służb mundurowych. Widzimy je, nie udajemy, że ich nie ma, ale chcemy partnerskiej rozmowy, dialogu, wspólnego poszukiwania rozwiązań ze związkami zawodowymi, a nie konfrontacji, bo ona nikomu i niczemu dobremu nie służy.


Helena Szuhalska, fot. Joanna Szubzda

Helena Szuhalska

pedagog, choreograf, instruktor tańca dawnego
23.09.2018

Helena Szuhalska - znakomity pedagog, choreograf, instruktor tańca dawnego. Znana jest jako popularyzator kultury polskiej. Jest przede wszystkim choreografem grupy tanecznej, kierownikiem artystycznym Zespołu Muzyki Dawnej "Capella Antiqua Bialostociensis", z którym to zespołem osiągnęła wiele sukcesów.

Joanna Jakubiuk, fot. Joanna Szubzda

Joanna Jakubiuk

autorka książki "Ziemniak"
23.09.2018

W swojej książce chce zmierzyć się z najbardziej niedocenianym warzywem - ziemniakiem.

Adam Woronowicz, fot. Monika Kalicka

Adam Woronowicz

aktor
21.09.2018

"Mój Białystok jest we mnie jako miasto przyjazne, otwarte ludziom, spokojne, bezpieczne. Miasto i w ogóle dzieciństwo kojarzy mi się z pogodnym czasem, radosnym bardzo" - mówi Adam Woronowicz.


Grażyna Dworakowska i Maciej Rant, fot. Monika Kalicka

Grażyna Dworakowska i Maciej Rant

z Białostockiego Ośrodka Kultury
21.09.2018

"To zachęta do jeszcze większej pracy. Skoro po 4 nominacjach dostaliśmy nagrodę, to moglibyśmy je dostawać co roku" - mówi Maciej Rant.

ks. Stanisław Gniedziejko, fot. Monika Kalicka

ks. Stanisław Gniedziejko

proboszcz parafii pw. Świętego Antoniego Padewskiego w Sokółce
21.09.2018

Uroczystości 98. rocznicy Bitwy Niemeńskiej będą wpisywać się w obchody 100. rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę.

Łukasz Radziszewski, fot. Monika Kalicka

Łukasz Radziszewski

artysta wizualny i aktywista
21.09.2018

"Skomponowałem sieć kilkuset ludzi z każdej strefy czasowej, oni zgodzili się streamować wschody i zachody słońca tam, gdzie są" - opowiada artysta.


Tomasz Madras, fot. Monika Kalicka

Tomasz Madras

przewodniczący Komisji Budżetu i Finansów Rady Miejskiej w Białymstoku
21.09.2018

"Ważne jest to, żeby ta sprawa była nagłośniona, mieszkańcy miasta muszą wiedzieć jak się zarządza ich finansami" - mówi radny Tomasz Madras.

Bożena Kraśko, fot. Joanna Szubzda

Bożena Kraśko

muzyk, instruktor muzyczny
20.09.2018

- Bardzo trudno jest zainteresować młodzież muzyką dawną, ze względu na to, że nie ma tego w telewizji. Ale jak to poznają, to już jest na całe życie.

dr Marcin Zaborowski, fot. Lech Pilarski

dr Marcin Zaborowski

politolog z Uczelni Łazarskiego w Warszawie
20.09.2018

Sondaże wskazują, że PiS będzie mógł rządzić samodzielnie w trzech województwach, a w ogóle w ośmiu wygra wybory do sejmiku. Czy partia rządząca będzie w stanie sformować koalicje?


ks. Adam Anuszkiewicz, fot. Joanna Szubzda

ks. Adam Anuszkiewicz

kapelan zakładu poprawczego, egzorcysta
19.09.2018

"CHWDP, Chrystus Wam Daje Pokój" - tak rapuje białostocki ksiądz. - Nauczony doświadczeniem wielu lat stwierdziłem, że spróbuję troszkę zaszokować, wchodząc w sutannie w przestrzeń zła - mówi.

Anna Gawlik, fot. Joanna Szubzda

Anna Gawlik

inicjatorka imprezy "Wczoraj spotyka dziś"
19.09.2018

Pokaz mody ze strychu, modelki w strojach swoich babć, suknie ślubne nawet z lat 30. XX w. - taki pokaz mody szykuje się w Gródku.

Piotr Miałchowski, fot. Joanna Szubzda

Piotr Miałchowski

z Urzędu Komunikacji Elektronicznej
19.09.2018

Internauci mogą testować aplikację na komputery stacjonarne, która pozwoli sprawdzić prędkość łącza internetowego i wnieść reklamację, jeżeli szybkość transmisji danych jest wolniejsza niż w umowie z dostawcą.




źródło: www.radio.bialystok.pl​

Polskie Radio Białystok Polskie Radio Białystok

      


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok