Radio Białystok | Patronaty | Festiwal Sztuk Dawnych - Imieniny Izabeli Branickiej

Festiwal Sztuk Dawnych - Imieniny Izabeli Branickiej

16.11.2017

Tegoroczny Festiwal Sztuk Dawnych - Imieniny Izabeli Branickiej rozpoczną Wieczory historyczne z gawędą o Izabeli Branickiej oraz recital Urszuli Jasieckiej-Bury na klawesynie w Muzeum w Tykocinie (16.11) oraz Pałacu Branickich w Choroszczy (17.11).

Źródło: mat. org.
Źródło: mat. org.

Festiwal Sztuk Dawnych - Imieniny Izabeli Branickiej Fundacja Pro Anima organizuje od 7 lat. Nawiązuje do opisów hucznych obchodów Imienin za życia przez Izabelę Branicką z Poniatowskich, a poprzez rekonstrukcję różnych elementów obchodów: koncertów, oratoriów, oper, przedstawień baletowych i innych wydarzeń w historycznych wnętrzach z XVIII wieku ma przybliżyć odbiorcom kulturę i sztukę tego ważnego dla Polaków okresu.

Tegoroczny Festiwal Sztuk Dawnych - Imieniny Izabeli Branickiej rozpoczną Wieczory historyczne z gawędą o Izabeli Branickiej oraz recital Urszuli Jasieckiej-Bury na klawesynie w Muzeum w Tykocinie (16.11) oraz Pałacu Branickich w Choroszczy (17.11).

Kolejne trzy dni festiwal będzie gościć w Pałacu Branickich w Białymstoku. W sobotę (18.11) rekonstrukcję Nieszporów Maryjnych z XVIII wieku z muzyką Jana Dismasa Zelenki wykona międzynarodowa obsada solistów, Męski Zespół Wokalny - Schola Gregoriana Sancti Casimiri, chór Zespołu Muzyki Dawnej "Diletto" oraz Orkiestra Festiwalu Sztuk Dawnych pod dyr. Anny Moniuszko.

W dzień imienin hetmanowej 19 listopada zostanie przedstawiony spektakl taneczno-muzyczny "Pewnego razu w Wenecji" w wykonaniu Baletu Dworskiego Cracovia Danza i Atelier Teatralnego Studio Dono a finałem tegorocznego Festiwalu będzie Oratorium Johanna Adolfa Hassego - Nawrócenie św. Augustyna (La Conversione di Sant' Agostino) w wykonaniu solistów, chóru Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku oraz orkiestry Zespołu Muzyki Dawnej „Diletto” pod dyr. Anny Moniuszko.


FESTIWAL SZTUK DAWNYCH - IMIENINY IZABELI BRANICKIEJ 2017


Czwartek (16.11) - 18:00 - Muzeum w Tykocinie

Wieczór historyczny, Gawęda o Izabeli Branickiej Andrzeja Lechowskiego i recital Urszuli Jasieckiej - Bury - klawesyn.


Piątek (17.11) - 18:00 Pałac Branickich w Choroszczy

Wieczór historyczny, Gawęda o Izabeli Branickiej Anny Dąbrowskiej i recital Urszuli Jasieckiej - Bury - klawesyn.

 

PAŁAC BRANICKICH W BIAŁYMSTOKU:

Sobota (18.11) - 18:00

Koncert oratoryjny - Nieszpory Maryjne z XVIII wieku z utworami Jana Dismasa Zelenki - rekonstrukcja muzyczna

Wykonawcy: Anna Wolfinger - sopran, Piotr Olech - kontratenor, Jakub Kubin (Czechy) - tenor, Jurij Gadzeckyj (Ukraina) - bas. Partie chorałowe wykona Męski Zespół Wokalny Schola Gregoriana Sancti Casimiri. Chór Zespołu Muzyki Dawnej Diletto, Orkiestra Festiwalu Sztuk Dawnych pod dyr. Anny Moniuszko


Niedziela (19.11) - 18:00

Spektakl "Pewnego razu w Wenecji" - spektakl taneczno-muzyczny z komedią dell’arte i tańcem dawnym w wykonaniu Baletu Dworskiego Cracovia Danza i trupy KOMEDIANTY.


Poniedziałek (20.11) - 19:00 - Aula Magna w Pałacu Branickich w Białymstoku

Johann Adolf Hasse, Oratorium - Nawrócenie św. Augustyna - "La Conversione di Sant' Agostino"

Wykonawcy: Monica - Sopran - Anna Mikołajczyk-Niewiedział, Alipio - Alt - Marcin Gadaliński, Agostiono - Alt - Piotr Olech, Simpliciano - Tenor - Przemysław Baiński, Navigio - Bas - Dawid Biwo, Chór Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, Orkiestra Zespołu Muzyki Dawnej Diletto pod dyr. Anny Moniuszko.



Informacje szczegółowe:


Czwartek (16.11) - 18:00 - Muzeum w Tykocinie

Wieczór historyczny, Gawęda o Izabeli Branickiej Andrzeja Lechowskiego i recital Urszuli Jasieckiej-Bury - klawesyn.

Nieodłącznym elementem każdego Festiwalu są wykłady i gawędy dotyczące życia arystokracji w XVIII wieku z szczególnym uwzględnieniem Izabeli Branickiej z Poniatowskich. Przybliżają one publiczności mało znane fakty z życia Izabeli Branickiej a także innych rodów tworzących magnaterię w Polsce w XVIII wieku. Połączenie gawędy z muzyką kameralną cieszącą się wielką popularnością w każdej epoce, stanowi cenne uzupełnienie wielkich wydarzeń scenicznych i koncertowych, w które obfituje rokrocznie Festiwal Sztuk Dawnych.

Podczas recitalu zostanie przez Urszulę Jasiecką-Bury na klawesynie twórczość z czasów saskich. W 1757 roku został sprowadzony do białostockiej kapeli z Saksonii - Dominik Grabenbauer - organista i klawicymbalista. Jakie utwory ze sobą przywiózł do Białegostoku nie wiemy, ale prezentacja utworów kompozytorów związanych z dworem Sasów na klawesynie, będzie ciekawą próbą rekonstrukcji recitali jakie miały miejsce na dworze Branickich w XVIII wieku.

Tykocin został po potopie szwedzkim odbudowany przez Czarnieckiego, który w zamku umieścił swój osobisty skarbiec, gromadząc w nim znaczne dobra, które uczyniły jego córki jedną z najlepszych partii w Rzeczypospolitej. Poprzez mariaże córek hetmana, Tykocin wraz ze starostwem stał się własnością Gryfitów Branickich. Braniccy utworzyli w miejscu starostwa hrabstwo tykocińskie, a Tykocin stał się centrum ich podlaskich dóbr. Po pożarze i zniszczeniach wojny domowej o sukcesję między Sasem a Stanisławem Leszczyńskim w XVIII w. Tykocin został gruntownie przebudowany w stylu barokowym.

Henryk Mościcki w monografii Białegostoku pisał: "Na kilka dni przed  imieninami zjeżdżać zaczęli do Białegostoku zaproszeni goście. Przybyli więc: synowie Augusta III, kanclerz wielki koronny Małachowski z żoną, biskupi Krasicki i  Wołłowicz, Mniszchowie, Pacowie, Brühlowie, wojewoda Sapieha, kasztelan Łoś, kasztelan Rozwadowski, wojewoda Sołohub, podstoli Lubomirski, wielki łowczy Czartoryski etc. Najpierw urządzono dwudniowe polowanie w okolicach Bielska, Brańska i Tykocina; uczestnicy wrócili z pięknymi trofeami myśliwskimi". Wieczór historyczny zatem będzie okazją do przypomnienia roli Tykocina w czasach Izabeli Branickiej.


Piątek (17.11) - 18:00 Pałac Branickich w Choroszczy

Wieczór historyczny, Gawęda o Izabeli Branickiej Anny Dąbrowskiej i recital Urszuli Jasieckiej-Bury - klawesyn.

Podczas recitalu zostanie wykonana przez Urszulę Jasiecką-Bury na klawesynie twórczość z czasów saskich. W 1757 roku został sprowadzony do białostockiej kapeli z Saksonii - Dominik Grabenbauer - organista i klawicymbalista. Jakie utwory ze sobą przywiózł do Białegostoku nie wiemy, ale prezentacja utworów kompozytorów związanych z dworem Sasów na klawesynie, będzie ciekawą próbą rekonstrukcji recitali jakie miały miejsce na dworze Branickich w XVIII wieku.

Choroszcz położona nieopodal Białegostoku posiada kilka zachowanych do naszych czasów zabytków wybudowanych przez Branickich. Kościół pw. św. Jana Chrzciciela i Pałac Branickich (aktualnie Muzeum Wnętrz Pałacowych) przypominają współczesnym swoich fundatorów - Izabelę i Jana Klemensa Branickich. Koncert w ramach Festiwalu Sztuk Dawnych będzie doskonałą okazją do wspomnienia zasłużonej nie tylko dla Białegostoku Izabeli Branickiej.


PAŁAC BRANICKICH W BIAŁYMSTOKU:

Sobota (18.11) - 18:00

Koncert oratoryjny - Nieszpory Maryjne z XVIII wieku z utworami Jana Dismasa Zelenki - rekonstrukcja muzyczna

Wykonawcy: Anna Wolfinger - sopran, Piotr Olech - kontratenor, Jakub Kubin (Czechy) - tenor, Jurij Gadzeckyj (Ukraina) - bas. Partie chorałowe wykona Męski Zespół Wokalny Schola Gregoriana Sancti Casimiri. Chór Zespołu Muzyki Dawnej Diletto, Orkiestra Festiwalu Sztuk Dawnych pod dyr. Anny Moniuszko

Jan Dismas Zelenka większość życia spędził na dworze saskim u Augusta II. Dwór ten był dwuwyznaniowy, ponieważ sam elektorat Saksonii był ewangelicki (luterański), ale elektor Fryderyk August II musiał przejść na katolicyzm, by zostać królem Polski. Tak jak Johann Sebastian Bach i inni kompozytorzy odpowiadali za przygotowywanie oprawy muzycznej do nabożeństw i uroczystości protestanckich, tak Zelenka odpowiadał za część katolicką. Psalmy Nieszporne i inne utwory wykorzystane w koncercie zostaną wykonane zgodnie ze strukturą i śpiewami z nabożeństwa Nieszporów na święta Maryjne jakie wykonywano zazwyczaj w sobotę oraz w nawiązaniu do obchodzonego 16 XI w Diecezji Wileńskiej do której należał niegdyś Białystok - uroczystości NMP Ostrobramskiej.

Jan Klemens Branicki jako stronnik Augusta II, był częstym gościem na jego dworze. Wspólny władca przyczyniał się również do wymiany kulturalnej pomiędzy Rzeczpospolitą a Saksonią. Już w 1749 roku Branicki nabył u J.S. Bacha w Dreźnie instrument - Pianoforte. Wielu artystów kapeli królewskiej występowało zarówno w Warszawie jak i stolicy Saksonii. W 1757 roku Branicki sprowadził do swojej kapeli klawicymbalistę i organistę z Saksonii - Dominika Grabenbauera, za którego ręczył u Hetmana sławny kastrat Pasqualini działający w Dreźnie i Warszawie. Jest zatem wielce prawdopodobne, że w XVIII wieku kapela Branickiego wykonywała muzykę pochodzącą z Drezna.


Niedziela (19.11) - 18:00

Spektakl "Pewnego razu w Wenecji" - spektakl taneczno-muzyczny z komedią dell’arte i tańcem dawnym w wykonaniu Baletu Dworskiego Cracovia Danza i trupy KOMEDIANTY.

"Pewnego razu w Wenecji" to spektakl, w którym spotykają się różne elementy sztuki barokowej - taniec, teatr i muzyka. W warstwie muzycznej przedstawienia rozbrzmiewają zarówno utwory wielkich twórców XVII i XVIII wieku jak i dawne tradycyjne melodie taneczne w doskonałych opracowaniach, co koresponduje z różnorodnością postaci pojawiających się na scenie (książęta, szlachta, kupcy, służący, gondolierzy). Tancerze występują do muzyki tak wielkich włoskich twórców jak Antonio Vivaldi (La Folia) czy Gioacchino Rossini (opracowanie pieśni weneckich gondolierów).

Istotne miejsce w spektaklu zajmują jednak fragmenty opery-baletu autorstwa francuskiego kompozytora André Campry. Jego Le carnaval de Venise opowiada bowiem dokładnie o czasach i miejscu, w których toczy się akcja przedstawienia. Do tego też dzieła zachowały się oryginalne choreografie, które zostały w spektaklu zrekonstruowane. Muzyka tradycyjna jest w przedstawieniu reprezentowana jest m.in. przez niezwykle popularną w epoce baroku, pochodzącą z okolic Neapolu tarantellę, której muzyka oddaje żywiołowy charakter tańca niższych warstw społecznych.


Poniedziałek (20.11) - 19:00 - Aula Magna w Pałacu Branickich w Białymstoku

Johann Adolf Hasse, Oratorium - Nawrócenie św. Augustyna - "La Conversione di Sant' Agostino"

Wykonawcy: Monica - Sopran - Anna Mikołajczyk-Niewiedział, Alipio - Alt - Marcin Gadaliński, Agostiono - Alt - Piotr Olech, Simpliciano - Tenor - Przemysław Baiński, Navigio - Bas - Dawid Biwo, Chór Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, Orkiestra Zespołu Muzyki Dawnej Diletto pod dyr. Anny Moniuszko.

Johann Adolf Hasse był przez około 30 lat dyrygentem na dworach Augusta II Mocnego i Augusta III - elektorów saksońskich. Byli oni także w tamtych czasach kolejnymi władcami Polski i prawdopodobnie dlatego Hasse interesował się muzyką polską i niejednokrotnie próbował nawiązać do jej stylu. Świadczą o tym pojawiające się w jego dziełach ustępy opatrzone słowami alla polacca lub arie nel gusto polacco. Ponadto, w latach 1758–1762 drezdeński zespół wielokrotnie pojawiał się w Warszawie, gdzie wykonał oprócz kilkunastu oper również cieszące się szczególnym powodzeniem oratorium "I pellegrini al sepolcro di Nostro Signore".

Istnieją poszlaki, że Hasse będąc wraz z dworem Augusta III w Warszawie, gościł również w Białymstoku u drugiej po królu osoby w Państwie Hetmana Wielkiego Koronnego Jana Klemensa Branickiego. Istnieje też duże prawdopodobieństwo, iż z racji na powiązania kapelmistrza białostockiego Antoniego Kossołowskiego z orkiestrą królewską w tym okresie, również dzieła Hassego były wykonywane w Opernhausie Branickich.



Festiwal Sztuk Dawnych prezentuje muzykę dawną w kontekście innych sztuk składających się na kulturę końca I Rzeczpospolitej. W swoich prezentacjach nawiązuje do opisów hucznych obchodów imienin Izabeli Branickiej, żyjącej w latach (1730-1808) żony Jana Klemensa Branickiego - Hetmana Wielkiego Koronnego, jednego z największych magnatów końca XVIII wieku.

Imieniny obchodzone były bardzo wystawnie, składały się nań polowania, koncerty, tańce, liturgia z uroczystą oprawą muzyczną, inscenizacje teatralne, operowe i spektakle baletowe. Oparcie festiwalu o sztuki muzyczne prezentowane w historycznych wnętrzach z XVIII wieku, ma przybliżyć odbiorcom kulturę i sztukę tego ważnego dla Polaków okresu.

Oprócz wykonawstwa "historycznie poinformowanego", Festiwal przywraca dla kultury Polskiej (m.in. poprzez rekonstrukcję nut, strojów, scenografii, tańca) dzieła zapomniane, rzadko lub wcale niewykonywane współcześnie, a cieszące się wielką popularnością w XVIII wieku. Współpraca z artystami z całej Polski pozwala zaś rozszerzyć zasięg działań promujących kulturę dawnej Rzeczpospolitej i dziedzictwo narodowe.

Pierwsze wzmianki o muzyce na białostockim dworze, Jana Klemensa Branickiego, pochodzą z 1730 roku. W dzień po wyjeździe z Białegostoku Augusta II "dywertowano" się tam tańcami, a 6 grudnia żałobna tym razem muzyka uświetniła pogrzeb pierwszej żony Branickiego - Katarzyny z Radziwiłłów.

W obu tych przypadkach chodziło niewątpliwie o występy dworskiej kapeli Branickiego, w każdym razie zespół taki był już na utrzymaniu chorążego wiosną 1732 roku i jak wiemy ze źródeł nosił barwę koloru zielonego. Pełny skład kapeli znamy, jednak dopiero z 1742 roku, kiedy zespół liczył dziesięciu muzyków. Jednak w roku 1755 został opublikowanyt przez Marpurga na łamach ogromnie prestiżowego w krajach niemieckojęzycznych periodyku "Historisch-kritische Beytriige zur Aufnahme der Musik", 19 osobowy skład orkiestry Branickiego. Podkreślić należy, że to jedyna kapela z terenu Rzeczypospolitej, którą Marpurg w ten sposób uhonorował. Pod względem instrumentarium oraz składu narodowościowego kapela Hetmana Branickiego nie odbiegala od standardów środkowoeuropejskich, gromadząc instrumentalistów zarówno rodzimych, jak też niemieckich i czeskich.

Kolejny, 27-osobowy już skład kapeli hetmańskiej znamy z sierpnia 1756 roku. Tym razem wliczono do niej dwoje śpiewaków (Pater Cesari i Pichlerówna) oraz niewymienionych z nazwiska czterech trębaczy i jednego kotlistę. Orkiestra działała co najmniej do 1771 roku, kiedy zmarł Branicki. Większość muzyków jednak otrzymało kilkuletnie zabezpieczenie finansowe z woli Branickiego przekazanej w testamencie. Wiemy jednakże, że to Izabela Branicka była inicjatorką rozwoju kulturalnego Białegostoku. To na jej życzenie Hetman Branicki sprowadził instrument od J.S. Bacha, sprowadzał znakomitych muzyków, otworzył szkołę baletową, zbudował Opernhaus i oczywiście stworzył najwspanialszy w Polsce kompleks ogrodowo-pałacowy zwany Wersalem Polskim.

Mecenat kulturalny, jakim obejmowała artystów z kraju i zagranicy Izabela Branicka z Poniatowskich, stanowi świadectwo zapominanej dzisiaj, a jakże pozytywnej roli arystokracji polskiej, która, obok Kościoła i Króla, była największym mecenasem edukacji, kultury i sztuki.

Zadaniem festiwalu jest ukazanie obrazu kulturalnego dawnej Rzeczpospolitej, z uwzględnieniem ówczesnych konwenansów i zwyczajów, pozwalających przybliżyć ducha tejże epoki. Jednym z nich było używanie przez Branicką francuskiej wersji swojego imienia (Elżbieta) - Izabela - przy zachowaniu obchodów Imienin w dniu św. Elżbiety (19.11). Podobnie jak za czasów patronki Festiwalu, festiwalowe uroczyste obchody Imienin Izabeli rozpoczną się na kilka dni przed 19 listopada.


Organizator: Fundacja Pro Anima

Współorganizatorzy:

Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina Wydział Instrumentalno-Pedagogiczny w Białymstoku

Muzeum Podlaskie w Białymstoku

Zadanie dofinansowane z budżetu Miasta Białegostoku

Dofinansowano z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Zrealizowano przy wsparciu finansowym województwa podlaskiego

źródło: mat. org. | red: wsz

Patronat medialny: Polskie Radio Białystok



Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS







Do pobrania Zestaw formatów loga Polskiego Radia Białystok w pliku .zip



FORMULARZ UBIEGANIA SIĘ O PATRONAT MEDIALNY POLSKIEGO RADIA BIAŁYSTOK
Wypełnione formularze prosimy przesyłać na adres: promocja@radio.bialystok.pl
WYPEŁNIJ FORMULARZ ONLINE




FORMULARZ KONCERTÓW ŻYCZEŃ
WYPEŁNIJ FORMULARZ ONLINE

24 listopada 2017

Maryla Rodowicz Diva Tour, źródo: mat. org.

25 listopada 2017

Źródło: mat. org.



źródło: www.radio.bialystok.pl​