Radio Białystok | Wiadomości | Uczczono pamięć ofiar w 75. rocznicę początku likwidacji getta

Uczczono pamięć ofiar w 75. rocznicę początku likwidacji getta

5.02.2018, 07:35, akt. 6.02.2018, 07:31

W Białymstoku uczczono w poniedziałek (5.02), w 75. rocznicę początku likwidacji miejscowego getta, pamięć ofiar. Według historyków w ciągu ośmiu dni hitlerowcy wywieźli wtedy do obozów zagłady ok. 10-12 tys. osób, a 2 tys. Żydów zamordowali na miejscu.

Fot. Joanna Sikora
Fot. Joanna Sikora

Uczczono pamięć ofiar w 75. rocznicę początku likwidacji getta - relacja Joanny Sikory

5 lutego 1943 roku wcześnie rano rozpoczęto wyłapywanie osób wytypowanych do wywózki do obozu zagłady w Treblince. Przyjmuje się tę datę za początek likwidacji getta w mieście.

Podczas uroczystości czytano pamiętnik młodego Żyda

Poniedziałkowe obchody miały też przypomnieć, gdzie w przeszłości znajdowało się białostockie getto. Uroczystości rozpoczęły się bowiem od spotkań w dwóch miejscach, gdzie były kiedyś zlokalizowane bramy do getta. Tam odbyły się krótkie koncerty muzyki klezmerskiej, można też było usłyszeć informacje o tym, co w lutym 1943 roku działo się w getcie.

Po kilkudziesięciu minutach uczestnicy obu tych spotkań przeszli pod pomnik bohaterów powstania w getcie, spotkało się tam ok. stu osób. Wieńce i kwiaty składane były m.in. przez przedstawicieli władz państwowych, samorządowych i partie polityczne. Odczytywano nazwiska ofiar akcji lutowej oraz fragmenty pamiętnika młodego Żyda Dawida Szpiro, który m.in. opisuje życie w getcie.

Cenny dokument kilka miesięcy temu trafił do Galerii im. Sleńdzińskich w Białymstoku; przekazała go osoba prywatna, trwa jego opracowanie do druku. Szpiro opisuje w nim wydarzenia z lat 1939-1943. Wszystko wskazuje, że autor pamiętnika nie przeżył wojny.

"Białystok pamięta" o wydarzeniach sprzed 75 lat

Pod wspólnym hasłem "Białystok pamięta", miasto chce w tym roku szczególnie upamiętnić dwie rocznice, bo w sierpniu przypada też 75. rocznica wybuchu w getcie powstania, które historycy uważają za drugi pod względem wielkości, po Warszawie, zryw ludności żydowskiej w walce z hitlerowcami.

Na czerwiec zaplanowano również obchody rocznicy spalenia przez Niemców wielkiej synagogi. Świątynia została podpalona 27 czerwca 1941 roku (dzień po utworzeniu getta w Białymstoku) wraz z przebywającymi w niej ludźmi; zginęło wówczas - według różnych źródeł - od 700 do 2 tys. osób.

Uważam, że powinniśmy pamiętać o naszym dziedzictwie kulturowym. Przed wojną społeczność żydowska stanowiła około, a nawet ponad 50 procent ludności Białegostoku, a podczas II wojny światowej nastąpiła eksterminacja tej ludności, m.in. właśnie przez to, że było utworzone getto - powiedział prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski.

Przed wojną w Białymstoku było około 50 tys. Żydów, a miasto było znaczącym ośrodkiem kultury i religii żydowskiej. Z tej społeczności, po powstaniu i wywózkach do obozów, ocalało zaledwie kilkaset osób.

Białostocki historyk prof. Adam Dobroński zwraca uwagę, że działania hitlerowców z lutego 1943 roku były brutalne; w jego ocenie w akcji mogło chodzić też o sterroryzowanie tych mieszkańców getta, którzy uniknęli wywózek czy rozstrzelania.

Akcja była tym tragiczniejsza, że był to środek zimy, getto było przeludnione, wygłodniałe, bez opału. Nie do końca chyba zdawano sobie jeszcze w rodzinach żydowskich sprawę, że los już jest przesądzony - powiedział dziennikarzom prof. Dobroński.

Historyk zwrócił przy tym uwagę, że akcja lutowa zmobilizowała pozostałych w getcie do przygotowań do obrony, czego wyrazem było powstanie, które miało miejsce pół roku później.

źródło: PAP | red: mag, wsz

ZOBACZ TEŻ:


30.01.2018 Pamięć o Zagładzie Żydów

30.01.2018, 15:20

Jak była pamięć o Zagładzie społeczności żydowskiej Białostocczyzny na przestrzeni lat? Jaka jest dzisiaj?
O pamięci i niepamięci o Holokauście rozmawiamy z Anną Pyżewską, historykiem z białostockiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej.


W Bielsku Podlaskim powstał Plac Pamięci Żydów Bielskich - to w 75. rocznicę zagłady

14.11.2017, 19:04

W Bielsku Podlaskim upamiętniono we wtorek (14.11) żydowskich mieszkańców miasta, w 75. rocznicę ich zagłady. Plac, w którego otoczeniu przed laty stała m.in. synagoga, szkoła żydowska i sierociniec, otrzymał nazwę "Plac Pamięci Żydów Bielskich".


W Łomży uczczono 75. rocznicę likwidacji getta

6.11.2017, 13:58

Władze Łomży, przedstawiciele Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej, żołnierze i harcerze uczcili 75. rocznicę likwidacji getta w tym mieście.




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS






REKLAMA


Pływanie na Byle Czym










źródło: www.radio.bialystok.pl​

Polskie Radio Białystok Polskie Radio Białystok

      


Suwałki FM 98,6 Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok