Radio Białystok | Gość | dr Tomasz Dubowski [wideo] - z Uniwersytetu w Białymstoku

dr Tomasz Dubowski [wideo]

z Uniwersytetu w Białymstoku

17.01.2019, 09:03, akt. 10:24

"Bez akceptacji umowy o wyjściu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej, rzeczywiście 29 marca traktaty, co do zasady, powinny przestać obowiązywać w relacjach między państwami członkowskimi a Wielką Brytanią" - mówi nasz gość.

Tomasz Dubowski, fot. Monika Kalicka
Tomasz Dubowski, fot. Monika Kalicka

Z Tomaszem Dubowskim rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Co tzw. twardy brexit może oznaczać do naszych rodaków, którzy od niedawna pracują i mieszkają w Wielkiej Brytanii? O tym z dr Tomaszem Dubowskim z Uniwersytetu w Białymstoku rozmawia Lech Pilarski.




Lech Pilarski: W cóż grają Brytyjczycy, bo jak przypomnimy sobie wydarzenia wczorajszego dnia i poprzedniego, kiedy rząd ma plan i parlament odrzuca, no to powinien się rząd podać do dymisji, jak się głosuje nad wotum nieufności dla rządu okazuje się, że rząd jest genialny. To w co oni grają Brytyjczycy? Będzie ten twardy brexit czy coś innego?


dr Tomasz Dubowski: No takie niebezpieczeństwo rzeczywiście na tę chwilę istnieje. To znaczy bez akceptacji umowy o wyjściu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej, rzeczywiście 29 marca traktaty, co do zasady, powinny przestać obowiązywać w relacjach między państwami członkowskimi a Wielką Brytanią. Natomiast trudno powiedzieć jakie siły i jakimi interesami się w Wielkiej Brytanii kierują, no konsekwencje są tutaj chyba najważniejsze.


Jakie są konsekwencje, szczególnie dla naszych rodaków, sporo mieszkańców Podlasia pracuje, mieszka, osiedliło się w Wielkiej Brytanii i ten twardy brexit, ten najgorszy scenariusz, gdyby się spełnił, to co będzie?


To wszystko zależy, przede wszystkim od tego jak długo dana osoba przebywa na terytorium Wielkiej Brytanii. Wielu naszych rodaków już zdążyło uzyskać prawo stałego pobytu w tym kraju.


O nich nie mówmy, bo oni już swoje prawa zyskali.


Tak, ale to jest ciekawa rzecz, ponieważ też zaobserwowaliśmy w ostatnim czasie, w ostatnim miesiącu, kiedy właśnie ta dyskusja na temat brexitu stała się bardzo intensywna -  taki napływ wniosków o uzyskanie w ogóle brytyjskiego obywatelstwa. 

Czyli nasi rodacy zauważyli, że nawet samo prawo pobytu wynikające z prawa Unii Europejskiej niekoniecznie musi być takim twardym statusem w Wielkiej Brytanii, postanowili też wnioskować o uzyskanie obywatelstwa. Natomiast, jeżeli mówimy o sytuacji, kiedy brexit odbędzie się bez umowy, no to w zasadzie poza deklaracjami politycznymi nie mamy w ręku nic. 

Oczywiście politycy brytyjscy zapewniają, że będą starali się zapewnić dotychczasowe prawa tych wszystkich obywateli Unii Europejskiej, bo to nie chodzi tylko o obywateli Polski, jakie do tej pory posiadali. Ze strony polskiego rządu również płyną zapewnienia, że zrobi wszystko, aby Polacy mogli w Wielkiej Brytanii zostać na warunkach bliskich tym, jakie mają do tej pory. 


Deklaracje deklaracjami - rzeczywistość może być równie twarda jak brexit. 


No niestety, ponieważ do tej pory wszystko w tej grze między Unią Europejską a Wielką Brytanią wskazywało na to, że ta umowa jednak będzie. Okazuje się, że nie jest to wcale w stu procentach pewne i jeśli tej umowy nie będzie, to z perspektywy obywateli innych państw członkowskich w Wielkiej Brytanii przebywających, jest to sytuacja wyjątkowo niekorzystna, bo ten stan niepewności faktycznie jest uzasadniony. 

Tak jak mówię - twardej podstawy prawnej nie mamy tutaj, a na deklaracjach politycznych, no można budować swoją przyszłość, ale to też może się okazać w przyszłości pewnym rozczarowaniem. Najlepiej byłoby, gdyby tak umowa jednak weszła w życie, bo ona przez pewien okres przynajmniej zapewnia określone prawa obywatelom Unii Europejskiej przebywającym w Wielkiej Brytanii i Brytyjczykom przebywającym w państwach członkowskich Unii Europejskiej. To by było chyba najbardziej rozsądne.


Ale zostawiając obywateli, którzy powinni się jednak już rozglądać, chociażby za tym obywatelstwem, chociaż z punktu widzenia naszego polskiego, to trochę niekorzystne, mogą być duże problemy także gospodarcze, bo Wielka Brytania to trzeci rynek, jeśli chodzi o na przykład nasz polski eksport.


No tak, trzeba sobie uświadomić, że brexit bez umowy, to w zasadzie sytuacja, w której z dnia na dzień budzimy się w sytuacji, w której traktaty po prostu nie obowiązują. Nie obowiązuje w relacjach między państwami członkowskimi a Wielką Brytanią ani swoboda przepływu osób, w tym pracowników, ani swoboda przepływu towarów, kapitału, usług, płatności, a więc te fundamenty rynku wewnętrznego są  po prostu z dnia na dzień wyłączone. 

To oznacza najprawdopodobniej to, że towary eksportowane do Wielkiej Brytanii zostaną obciążone cłami i działa to oczywiście w podobny sposób w drugą stronę. Są określone utrudnienia, jeśli chodzi w ogóle o przekraczanie granicy brytyjskiej. 


No właśnie, jak to może być rozwiązane z tym Eurotunelem, bo rozumiem na lotniskach wystarczy bramki uruchomić i wszystko gra, natomiast w takim Eurotunelu zrobią pośrodku jakąś barierkę?


To oczywiście praktycznie da się rozwiązać, takie punkty kontrolne można zorganizować albo po jednej stronie, albo po drugie stronie tego tunelu, to nie jest podejrzewam większy problem.


Spłaszczam oczywiście, chodzi tylko o pewną zasadę.


Rzeczywiście będzie tak, że obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej będą traktowani przez Brytyjczyków jak obywatele państw trzecich, a nie obywatele Unii Europejskiej. Podkreślam znowu, to też działa w drugą stronę. 

Natomiast to sytuacja, która zasadniczo zmienia to, co znamy do tej pory, to znaczy ten ruch płynny na terytorium Unii Europejskiej osobowy zmienia się w coś, co my pamiętamy z czasów odleglejszych, ale młodzi ludzie niekoniecznie. 

Podobnie, jeśli chodzi o towary, to znaczy że trzeba transporty kontrolować, trzeba obciążać je odpowiednimi opłatami. Fachowcy mówią, że to generować będzie olbrzymi chaos i najprawdopodobniej duże straty ekonomiczne.


Czyli co - kolejki na granicy mogą się pojawić?


Nie można tego wykluczyć.


Te wielkie ciężarówki, które teraz swobodnie przejeżdżają, raptem będą musiały być skontrolowane, raptem będą musieli się pojawić celnicy, ludzie od przeszukiwania tego rodzaju transportu, wszystko dokładnie sprawdzać. No coś co jest niewyobrażalne, chociaż my możemy to sprawdzić, bo nasza granica polsko-białoruska jest niedaleko od Białegostoku, tutaj możemy się przyjrzeć jak to wygląda, to raptem się pojawi tutaj na granicy Unia - Wielka Brytania.


Tak to może wyglądać. My jesteśmy blisko granicy zewnętrznej Unii Europejskiej, czy to z Rosją czy z Białorusią, Ukraina troszeczkę dalej. Natomiast wówczas, gdyby ten brexit nastąpił - czy z umową, czy bez - to ta granica z Wielką Brytanią stanie się granicą zewnętrzną Unii Europejskiej. 

Natomiast umowa daje szansę uregulowania na pewien czas, przynajmniej 2020 roku, tych kwestii, które wiążą się z rynkiem wewnętrznym Unii Europejskiej w sposób przewidywalny.

Natomiast brexit bez umowy takich gwarancji niestety nie daje, zwłaszcza że jak podkreślam - na razie operujemy na bazie pewnych politycznych deklaracji, a nie twardych projektów nawet, aktów prawnych.


Na razie nie mamy umowy. Brytyjczycy będą pracowali do 29 marca nad tą umową z Unią Europejską. Pytanie - czy może się obudzić spora grupa Brytyjczyków i zostanie uchwalone kolejne referendum, odrzucą brexit i nie będą wychodzić z Unii?


Na ile znam sytuację Wielkiej Brytanii wydaje mi się, że jest to mało prawdopodobne. Premier May, która jednak zyskała, czy obroniła swój rząd i swoje stanowisko, takiej opcji przynajmniej ostatnio nie dopuszczała. 

Najbardziej prawdopodobnym scenariuszem wydaje mi się sytuacja, w której Rada Europejska, czyli liderzy państw członkowskich Unii Europejskiej w porozumieniu z Wielką Brytanią postanowią przedłużyć ten okres obowiązywania traktatów. Jest to możliwe, artykuł 50 traktatu o Unii Europejskiej daje taką możliwość, jeśli jednomyślnie Rada Europejska by się na to zgodziła w porozumieniu z Brytyjczykami, to jest możliwość odsunięcia w czasie tego momentu, w którym traktaty przestają obowiązywać. 

To byłby pewnie czas dla Brytyjczyków na to, żeby zdecydować - jak to mówi Europa - jakie są ich rzeczywiste i faktyczne oczekiwania - i ewentualnie skłonić Unię Europejską do tego, by również zmodyfikować lekko chociaż swoje stanowisko. 

Chociaż Unia Europejska póki co, przynajmniej ustami przywódców instytucji Rady Europejskiej, czy Komisji, nie jest skłonna, nie wyraża skłonności żeby ustępować. Chociaż gdyby posłuchać tutaj wypowiedzi liderów poszczególnych państw, zwłaszcza kanclerz Merkel, to tutaj takie możliwości się w stu procentach nie wyklucza. 

Brexit bez umowy nie jest korzystny ani dla Brytyjczyków, ale też dla samej Unii Europejskiej. Tutaj pewna elastyczność być może będzie pożądana, wydaje mi się, że to jest możliwe, aby Rada Europejska zdecydowała, żeby ten okres jednak troszeczkę przesunąć, dać Brytyjczykom troszeczkę czasu, aczkolwiek jak duża jest ta cierpliwość Europy, też trudno powiedzieć.


Ale jeśli ktoś chce załatwić swoje sprawy w sposób taki optymalny, to już niech sprawdza i ewentualnie przygotowuje się na twardy brexit, żeby później nie było zaskoczenia i takim wnioskiem możemy zakończyć.


Oczywiście, że pewna czujność i odpowiedzialność za własny los jest wskazana w każdej sytuacji, natomiast faktycznie jeśli chodzi o obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej przebywających, czy zamierzających wybrać się do Wielkiej Brytanii, to dobrze jest sprawdzić jak w tej chwili to wygląda, a pewne warunki dotyczące tego jak zdobyć pobyt stały w tym państwie są jasne, klarowne, tam chodzi o legalny pobyt przez określony czas.


Odsyłamy do tych dokumentów, z uwagą będziemy śledzili co się dzieje.


Do oficjalnych stron unijnych, to też jest dobre źródło informacji. 

| red: mak




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS




Adam Kownacki spotkał się z sympatykami w Łomży - Fot. Adam Janczewski

Adam Kownacki

pochodzący z Łomży bokser wagi ciężkiej
22.02.2019

"Pierwszych sześc miesięcy było ciężko, ale później się zakochałem w boksie" - opowiada nasz gość.

prof. Robert Ciborowski, fot. Monika Kalicka

prof. Robert Ciborowski

rektor Uniwersytetu w Białymstoku
22.02.2019

"Projekt mamy, miejsce mamy najlepsze chyba w Białymstoku, jakie jest możliwe i myślę, że w przeciągu 2-2,5 roku ta biblioteka z planetarium powstanie".

Konrad Szamryk, fot. Dominika Dębska

dr Konrad Szamryk

językoznawca
21.02.2019

"To nie tylko poloniści, to nie tylko dziennikarze, to nie tylko osoby z wykształceniem filologicznym muszą posługiwać się poprawną polszczyzną."


Magdalena Gawin, fot. Marcin Gliński

Magdalena Gawin

Główny Konserwator Zabytków
20.02.2019

"Podlasie jest pełne pięknych zabytków, które do tej pory nie miały szans przetrwania. I to się rzeczywiście udało i Podlasie dostało więcej 2 mln zł na zabytki".

Arkadiusz Puchalski, fot. Monika Kalicka

Arkadiusz Puchalski

autor publikacji "Białystok w łunie światowej pożogi wojennej"
19.02.2019

Dzięki tej publikacji możemy poznać mieszkańców Białegostoku sprzed 100 lat, jak choćby co działo się w Parku "Rozkosz", jakie były obyczaje w czasie I wojny światowej.

Artur Kosicki, fot. Monika Kalicka

Artur Kosicki [wideo]

marszałek województwa podlaskiego
19.02.2019

"Dla mnie sprawą honoru jest to, żebyśmy realizowali nasz program, a żeby go realizować potrzebna jest dobra współpraca marszałka z władzami centralnymi, z rządem" - mówi Artur Kosicki.


Jarosław Zieliński, fot. Joanna Szubzda

Jarosław Zieliński

wiceminister spraw wewnętrznych i administracji
18.02.2019

"Zamieszanie zupełnie niepotrzebne, nie powinno go być" - tak o sytuacji w podlaskim sejmiku mówi wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Jarosław Zieliński.

asp. Wojciech Kosikowski, asp. Ewa Mitrosz i nadkom. Tomasz Krupa, fot. Joanna Szubzda

10:10 z dzielnicowym

18.02.2019

Policja zatrzymała kilka osób podczas kibicowskiego "Święta Ultry" w Białymstoku. "Ciężko te osoby nazywać kibicami (...) w granicach kibicowania chyba ciężko zmieścić takie zachowania jak rzucanie butelkami w kierunku funkcjonariuszy policji czy też środkami pirotechnicznymi".

Henryk Dębowski, fot. Joanna Szubzda

Henryk Dębowski [wideo]

przewodniczący klubu PiS w Radzie Miasta w Białymstoku
18.02.2019

Radni PiS w Białymstoku chcą podwyższenia bonifikaty za przekształcenie użytkowania wieczystego. "Dobrze byłoby, gdyby ta bonifikata była jak największa, ponieważ mieszkańcy tak czy siak już swoje za to zapłacili".


Dorota Sokołowska i Jan Smyk, fot. Sylwia Krassowska

Jan Smyk

reportażysta, twórca Antologii Polskiego Reportażu Radiowego
17.02.2019

"Na dobrą sprawę, to ta książka "zaczęła się" w 1977 roku, kiedy przyszedłem na etat do Polskiego Radia" - mówi Jan Smyk.

Paweł Tadejko, fot. Marcin Gliński

Paweł Tadejko

wykładowca z Politechniki Białostockiej, fotograf
17.02.2019

Dlaczego ludzie kradną zdjęcia i jak temu zapobiegać?

Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, fot. Marcin Gliński

Katarzyna Sawicka-Mierzyńska

literaturoznawca z UwB, współautorka książki o białostockich "Kontrastach"
17.02.2019

Minęło ponad pół wieku od założenia – w 1965 roku – "Kontrastów" i ponad ćwierć od wydania ich ostatniego numeru w 1990 roku.


Natalia Maliszewska, Patrycja Maliszewska i Urszula Kamińska, fot. Joanna Szubzda

Natalia Maliszewska, Patrycja Maliszewska i Urszula Kamińska [wideo]

łyżwiarki i ich trenerka
15.02.2019

- Jadę tam jako liderka Pucharu Świata, więc nie wyobrażam sobie innej opcji jak tylko to, by móc utrzeć nosa niektórym dziewczynom - mówi Natalia Maliszewska o Mistrzostwach Świata w Sofii.

Radosław Hancewicz, fot. Joanna Szubzda

Radosław Hancewicz [wideo]

rzecznik IAS w Białymstoku
15.02.2019

Gotowy, wypełniony PIT znajdziemy od dziś na portalu podatkowym - to system Twój e-PIT, w ramach którego zeznanie podatkowe przygotowała za nas administracja skarbowa.

dr Grzegorz Kucharewicz, fot. Joanna Szubzda

dr Grzegorz Kucharewicz [wideo]

były prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej
14.02.2019

Są zmiany w prawie farmaceutycznym. Mają pomóc w walce z mafią lekową, która ogranicza w Polsce dostęp chorym do leków.


Prof. Robert Gwiazdowski odwiedził Białystok, fot. Adam Janczewski

Robert Gwiazdowski

ekonomista, prawnik
14.02.2019

"Próbowaliśmy stworzyć taki ruch, który za jakiś czas wytworzy nowych liderów - młodych ludzi, posiadających te same ideały, które były naszymi ideałami 30 lat temu" - mówi Robert Gwiazdowski.

prof. Eugeniusz Mironowicz, fot. Jarosław Iwaniuk

prof. Eugeniusz Mironowicz

kierownik Katedry Polityki Międzynarodowej Uniwersytetu w Białymstoku
13.02.2019

W Polsce - na zaproszenie marszałka Senatu Stanisława Karczewskiego - przebywa z wizytą przewodniczący Rady Republiki Zgromadzenia Narodowego Białorusi Michaił Miasnikowicz.

mjr Katarzyna Zdanowicz, fot. Joanna Szubzda

mjr Katarzyna Zdanowicz [wideo]

rzecznik Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej
12.02.2019

Polska tymczasowo przywraca kontrolę na granicy wewnętrznej UE. Powodem jest odbywające się w Warszawie spotkanie poświęcone budowaniu pokoju i bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok