Radio Białystok | Gość | prof. Wojciech Filipkowski - prawnik z Uniwersytetu w Białymstoku

prof. Wojciech Filipkowski

prawnik z Uniwersytetu w Białymstoku

31.10.2019, 07:16, akt. 09:50

To regulacje, które mają służyć walce z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. Firmy muszą zgłaszać tzw. beneficjentów rzeczywistych, czyli osoby sprawujące bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką.

prof. Wojciech Filipkowski, fot. Monika Kalicka
prof. Wojciech Filipkowski, fot. Monika Kalicka

Z prof. Wojciechem Filipkowskim rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Każda spółka musi wpisać do rejestru swoich beneficjentów rzeczywistych, czyli osoby fizyczne sprawujące bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką.

Jednym z głównych zadań Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) jest przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Posiadanie dokładnych i aktualnych danych o beneficjentach rzeczywistych ma kluczowe znaczenie dla zwalczania tych zjawisk, ponieważ uniemożliwia przestępcom ukrycie swojej tożsamości w skomplikowanej strukturze korporacyjnej.

Publiczny charakter rejestru, umożliwiający każdemu nieodpłatny dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych, ma zapewniać również większą kontrolę informacji przez społeczeństwo obywatelskie oraz przyczynić się do zwiększenia zaufania do rynku finansowego i uczestników obrotu gospodarczego.


Kim jest beneficjent rzeczywisty spółki

To osoba lub osoby fizyczne:

  • sprawujące bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad spółką poprzez posiadane uprawnienia, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie  decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez spółkę, lub 
  • w imieniu których są nawiązywane stosunki gospodarcze lub jest przeprowadzana transakcja okazjonalna.


Z prawnikiem profesorem Wojciechem Filipkowskim z Uniwersytetu w Białymstoku rozmawia Lech Pilarski.


Lech Pilarski: Słowo "beneficjent" znaliśmy w ostatnich latach głównie z programów Unii Europejskiej. Teraz okazuje się, że właściciele firm, klienci muszą poznać nowe pojęcie: "beneficjent rzeczywisty".


prof. Wojciech Filipkowski: Beneficjentem rzeczywistym jest osoba, która sprawuje w bezpośredni lub pośredni sposób kontrolę nad klientem poprzez posiadanie pewnych uprawnień, które wynikają z regulacji, umowy lub stanu faktycznego, które umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na działania podejmowane przez klienta.

Ważne jest to, że są to regulacje, które służą walce z praniem pieniędzy.


Regulacje te mają istotny wpływ na funkcjonowanie firm, bo niewpisanie się do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych grozi karą miliona złotych.


Sytuacja wygląda w ten sposób, że ustawa ta weszła w życie w 2018 r. Natomiast wejście w życie samego rejestru zostało przesunięte do 13 października tego roku. Ale to nie jest zupełnie nowy obowiązek, ponieważ wcześniej, również w ustawie z 2018 r., a także we wcześniejszych jej wersjach już od 2001 r., istniał obowiązek rejestrowania identyfikacji tak zwanych beneficjentów rzeczywistych, ale był to obowiązek po stronie tzw. instytucji obowiązanych, które były zobowiązane, i nadal są, do tego, aby walczyć z praniem pieniędzy.

Zmiana polega na tym, że o ile do tej pory w zasadzie od dobrej woli samych klientów zależało to, jak przedstawią, kto jest beneficjentem rzeczywistym, w tej chwili jest to rozwiązane inaczej. Między innymi dlatego, że do tej pory system ten prostu się nie sprawdzał i należało wprowadzić zgodnie z twardą dyrektywą unijną regulacje, które tworzą bazę danych, w której określone podmioty muszą wskazywać, kto jest beneficjentem rzeczywistym ich funkcjonowania.

Chodzi o sytuację, kiedy podmiot, spółka, poza spółką cywilną, wchodzi w relacje z podmiotem, który jest tak zwaną instytucją obowiązaną. I na tej instytucji ciąży obowiązek stosowania tzw. środków bezpieczeństwa finansowego, a jednym z nich jest właśnie identyfikacja beneficjenta rzeczywistego. W tej chwili, jak tylko ta baza będzie funkcjonować prawidłowo, dane te będą pobierane z takiego zbioru danych.


Dostęp do nich będzie otwarty.


Tak. Jest to też nowość i takie polskie rozwiązanie, że jest to baza otwarta. Jest to baza dostępna przez internet i każdy może sprawdzić, kto jest beneficjentem rzeczywistym. Nawet w relacjach gospodarczych nie tylko związanych z przeciwdziałaniem praniu brudnych pieniędzy, ale w relacjach gospodarczych wszelkiego rodzaju. Szukanie kontrahentów czy zaciąganie zobowiązań.

Nie patrzmy na to tylko w ten sposób, że jest to rodzaj pewnego obciążenia. Oczywiście jest. Natomiast może też służyć jako sposób weryfikacji kontrahentów i zapewnić przejrzystość funkcjonowania sektora gospodarczego.


Chcę zawrzeć umowę z jakąś firmą i interesuje mnie, kto steruje nią z drugiego fotela. Teraz będę mógł zajrzeć do CRBR.


Tak. Są to przede wszystkim udziałowcy, akcjonariusze, osoby, które zarządzają takimi podmiotem. Natomiast zależnie od formy organizacyjnej, czy jest to spółka jawna, czy komandytowa, czy z ograniczoną odpowiedzialnością, czy akcyjna, zakresy osób mogą się różnić. Pojawiają się wątpliwości. Czytałem nawet takie informacje, że dla prawnego bezpieczeństwa firmy powinny zgłaszać wszystkich jako osoby, które mają wpływ na funkcjonowanie spółki, łącznie z osobami zapewniającymi porządek w danym podmiocie, co uważam za przesadę.

Natomiast na pewno ze strony osób, które prowadzą działalność, zwłaszcza w małych i średnich przedsiębiorstwach, które do tej pory może nie zetknęły się z ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, wymaga to, aby się pochyliły.

I tutaj może w ramach takich działań edukacyjnych, mam taki apel skierowany również do prawników czy do księgowych, doradców podatkowych, którzy znają tę ustawę i obsługują te podmioty, aby zwrócić uwagę na to, zainteresować, bo ten obowiązek istnieje i kara jest dość dotkliwa.


Do tej pory mieliśmy tzw. Krajowy Rejestr Sądowy, w którym umieszczaliśmy dane wszystkich osób, które na przykład zarządzają spółką. Jak się wejdzie na stronę każdej firmy, która na przykład jest na giełdzie, to jest tam cały zestaw inwestorski, kto i ile akcji posiada, i dlaczego. Tutaj tworzymy dodatkowy byt, w którym będą umieszczane podobne informacje.


Rejestr ten służy temu, aby utrudnić życie osobom, które zajmują się praniem pieniędzy, dlatego że często wykorzystywane są tzw. słupy, czyli osoby, które firmują swoim nazwiskiem funkcjonowanie podmiotów. W oficjalnych dokumentach na przykład w KRS funkcjonują jako udziałowcy czy akcjonariusze a są to tylko osoby podstawione, które udostępniły swoje dane w postaci dowodu osobistego, zostały wpisane w umowę spółki, natomiast kto inny wykonuje faktyczną kontrolę. Dlatego nazywa się to "beneficjent rzeczywisty", a nie "udziałowiec", "akcjonariusz" czy "osoba zarządzająca".

Służy to utrudnieniu życia osobom, które chcą ukryć swoją tożsamość za fasadą takiej spółki i osób, które dały swoje imię, nazwisko, dane, żeby figurować w rejestrach oficjalnych. Natomiast tutaj wymaga to od spółki wskazania rzeczywistej osoby, która ma kontrolę, wpływa na procesy decyzyjne, bo ta osoba w konsekwencji będzie beneficjentem transakcji, umowy czy relacji gospodarczej.

Ten wpływ wynika też z przepisów prawa, ale ustawa mówi również o faktycznym wpływie. Do tej pory ten obowiązek był tak realizowany, że np. banki, gdy ustalały, kto jest beneficjentem rzeczywistym, prosiły spółkę o jego wskazanie. Czasami same spółki miały problem, żeby właściwie ten obowiązek wykonać, w zasadzie tę prośbę ze strony banku czy innej instytucji obowiązanej.

Teraz raz ustalony porządek, przynajmniej na pewien okres, zwalnia spółkę z ciągłego sprawdzania, kto jest beneficjentem. Aczkolwiek proszę pamietać o tym, to, że wszelkie zmiany w akcjonariacie, zmiany w beneficjencie rzeczywistym muszą być jak najszybciej rejestrowane.


Czy każda firma podlega wpisowi do tego rejestru?


Jeżeli chodzi o zakres podmiotów, które muszą być wpisane do rejestru, mówi się o spółkach: jawnych, komandytowych, komandytowo-akcyjnych, z ograniczoną odpowiedzialnością, od marca 2020 r. także o prostych spółkach akcyjnych, spółkach akcyjnych, ale z wyjątkiem spółek publicznych w rozumieniu ustawy z 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółek publicznych.

Faktycznie spółki, które są notowane na giełdzie w obrocie publicznym, miałyby pewną trudność z ustaleniem, kto jest na daną chwilę ich akcjonariuszem, i dlatego akurat te spółki zostały wyjęte. Aczkolwiek oczywiście mają one swoje obowiązki rejestracyjne.


| red: zmj




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





Podaruj gwiazdkę polskim dzieciom na Białorusi

Gość specjalny Radia Białystok

No Logo na żywo w studiu Rembrandt

Niebieski Mikrofon Polskiego Radia Białystok
Jacek Bojkow, fot. Lech Pilarski

Jacek Bojkow

przedstawiciel powstańczej rodziny Jamontów z Wilna
22.11.2019

"M.in. Zygmunt Sierakowski, Konstanty Kalinowski, Tytus Dalewski, Ignacy Zdanowicz... oni wszyscy spotykali się w domu Jamontów" - mówi Jacek Bojkow.

Piotr Rubik, fot. Joanna Żemojda

Piotr Rubik

kompozytor
22.11.2019

- Szykujcie swoje gardła, bo jest taki moment podczas koncertu, kiedy to wy będziecie śpiewać a my będziemy słuchać - zapowiada Piotr Rubik, który w styczniu przejeżdża do Białegostoku.

Agnieszka Romaszewska-Guzy, fot. Sylwia Krassowska

Agnieszka Romaszewska-Guzy

dyrektor Telewizji Biełsat
22.11.2019

- Wincenty Konstanty Kalinowski, ostatni przywódca powstania styczniowego w Wielkim Księstwie Litewskim, jest bohaterem właściwe trzech narodów - Polski, Litwy i Białorusi. Jest to symboliczne wydarzenie, które w sposób dotychczas rzadko spotykany upamiętnia naszą wspólną historię.


Ewa Iżykowska-Lipińska, fot. Monika Kalicka

Ewa Iżykowska-Lipińska

dyrektor OiFP
21.11.2019

"200 spektakli za nami, 119 175 osób w sumie obejrzało spektakl w białostockiej operze. To przedstawienie wszech czasów" - mówi dyrektor Opery i Filharmonii Podlaskiej.

Jarosław Krawczyk, fot. Monika Kalicka

Jarosław Krawczyk

rzecznik RDLP w Białymstoku
21.11.2019

"Ten ruch jest bardzo popularny w Skandynawii, gdzie można sobie rozbić namiot, rozwiesić hamak, rozłożyć karimatę w dowolnym miejscu" - mówi o pilotażowym programie Lasów Państwowych rzecznik RDLP w Białymstoku.

Przewodnicząca Związku Polaków na Białorusi Andżelika Borys - fot. Robert Bońkowski

Andżelika Borys

szefowa Związku Polaków na Białorusi
21.11.2019

- Dla polskich dzieci prezent od Mikołaja z Polski jest bardzo ważny i liczymy, że w tym roku słuchacze Radia Białystok zaangażują się i wesprą naszą akcję "Podaruj święta polskim dzieciom na Białorusi" - mówi Andżelika Borys.


prof. Henryk Wnorowski

prof. Henryk Wnorowski [wideo]

z Uniwersytetu w Białymstoku
20.11.2019

- Kluczem expose było słowo "normalność" (...) Tak to zinterpretowałem. Co dla premiera oznacza normalność w gospodarce? To aktywna rola państwa. Premier powiedział to w ten sposób, że będziemy aktywni wszędzie tam, gdzie rynek sobie nie radzi.

Agnieszka Romaszewska-Guzy, fot. Sylwia Krassowska

Agnieszka Romaszewska-Guzy

dyrektor Biełsatu
19.11.2019

"Trudny optymizm, tak bym powiedziała. (...) Mamy budować państwo dobrobytu, jednocześnie wiadomo, że będzie ileś niekorzystnych tendencji, które się zbliżają. (...) Pytanie jak długo będzie trwać ta super koniunktura. (...) Wygląda na to, że pan premier łatwego zadania w drugiej kadencji mieć nie będzie."

Bożena Bednarek i Krzysztof Korotkich, fot. Monika Kalicka

Bożena Bednarek i dr Krzysztof Korotkich

z Klubu Czytelniczego Ex Libris
19.11.2019

"Cokolwiek powiemy o Krzysztofie Czyżewskim to będzie pewnie nie wszystko, wciąż za mało i nie tak. Bardzo trudno przedstawiać tak wybitną osobowość " - mówi dr Krzysztof Korotkich.


Elena Rutkowska, fot. Monika Kalicka

Elena Rutkowska

aktorka, piosenkarka, kompozytorka
19.11.2019

"Ta płyta powstała tu w Białymstoku, a świetnie sprzedaje się w Polsce" - mówi Elena Rutkowska.

Krzysztof Jurgiel, fot. Monika Kalicka

Krzysztof Jurgiel

europoseł
19.11.2019

"Przy ASF jest potrzebny mechanizm, który spowoduje, że ta redukcja (dzików - red.) będzie dokonana, bo jeśli nie - to w czerwcu, jak wzrośnie temperatura, to możemy mieć naprawdę jeszcze większe problemy" - mówi Krzysztof Jurgiel.

prof. Dariusz Kiełczewski, fot. Joanna Szubzda

prof. Dariusz Kiełczewski [wideo]

z Uniwersytetu w Białymstoku
18.11.2019

Ci, którzy dziś płacą składki ZUS, utrzymują bieżących emerytów. I to dobrze działało, dopóki była odpowiednia zastępowalność pokoleń. Ale teraz młodzi ludzie nie chcą rodzić dzieci i robi się bardzo poważny problem, bo system zaczyna się sypać.


asp. Marlena Połowianiuk i mł. asp. Kajetan Biłoszewski, fot. Joanna Szubzda

10:10 z dzielnicowym

18.11.2019

- Przez wiele lat istniało takie podejście, że to, co się dzieje w domu, w tym domu powinno zostać. Teraz ludzie często reagują, zgłaszają takie przypadki. Jeżeli sąsiedzi słyszą coś niepokojącego, to dzwonią na policję.

Adrian Łabanowski, fot. Marcin Gliński

Adrian Łabanowski

z zespołu No Logo
16.11.2019

Zespół No Logo wystąpi w niedzielę (24.11) o 18:00 w studiu Rembrandt Polskiego Radia Białystok.

Marcin Kozłowski, Andrzej Bajguz i Tomasz Kleszczewski, fot. Joanna Szubzda

Marcin Kozłowski, Andrzej Bajguz i Tomasz Kleszczewski [wideo]

dziennikarze Radia Białystok
15.11.2019

Jeśli muzyka jest dla Was wszystkim, to zgłaszajcie się do nas. Rozpoczynamy nowy konkurs muzyczny - Niebieski Mikrofon!


Alicja Telatycka, fotografia z archiwum Teatru Dramatycznego w Białymstoku

Alicja Telatycka

aktorka Teatru Dramatycznego w Białymstoku
15.11.2019

- Przyjechałam tu oczarowana publicznością - mówi o Białymstoku aktorka.

Mariusz Gromko, fot. Joanna Szuzbda

Mariusz Gromko [wideo]

senator
15.11.2019

- Ja cały czas liczę, że spór będzie gorący, ale pozostanie merytoryczny - mówi o sytuacji w Senacie Mariusz Gromko.

Franciszek Utko, fot. Monika Kalicka

Franciszek Utko

aktor Teatru Dramatycznego w Białymstoku
14.11.2019

"Teatr jest wszystkim. Robię to, co lubię i jeszcze mi płacą - to jakbym nie pracował w ogóle. To jest zawód bardzo piękny, wspaniały, a zarazem najgorszy jaki może być" - mówi Franciszek Utko.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok