Koniec roku szkolnego: kurator oświaty o zmianach, smartfonach i bezpieczeństwie wakacji

Uczniowie rozpoczynają długo wyczekiwane wakacje, a dorośli muszą zadbać o ich bezpieczeństwo. Zapowiadane są kontrole miejsc wypoczynku, ale rodzice też powinni zachować czujność.

A nowym roku szkolnym - kolejne zmiany.

I o tym w piątkowej (26.06) Rozmowie Dnia. Gościem była podlaska kurator oświaty Agnieszka Krokos-Janczyło.

Prace domowe? Burza minęła, nauczyciele znaleźli rozwiązanie

Miniony rok szkolny upłynął pod znakiem intensywnej dyskusji nad nowymi zasadami dotyczącymi prac domowych. Choć temat ten budził ogromne emocje w debacie publicznej, w codziennej praktyce szkolnej sytuacja zdaje się być już wyciszona. Agnieszka Krokos-Janczyło zaznacza, że szkoły wypracowały stabilne procedury i nie otrzymuje w tej sprawie żadnych skarg:

Myślę, że to już nie jest jakiś tam problem. Myślę, że wszyscy przyjęli to za jakąś normę, że prace domowe mogą być, ale to są kwestie oceniania tych prac domowych, a raczej braku oceniania. I myślę, że ten temat jest już tematem przeszłym - podkreśla podlaski kurator oświaty.

Kurator dodaje, że początkowe kontrowersje wynikały z niejasności dotyczących zasad oceniania, jednak kadry pedagogiczne poradziły sobie z tym wyzwaniem indywidualnie:

Burza była, bo były wątpliwości, czy oceniać, czy ta ocena ma znaczenie w perspektywie wystawiania ocen śródrocznych, końcoworocznych, że to jest też ważna praca. Ale myślę, że każdy nauczyciel znalazł na to rozwiązanie w ramach swojego przedmiotu, a dyrektorzy w ramach wewnętrznego systemu oceniania. Nie, do kuratorium nie wpływały takie sygnały. Kiedy był Kompas Jutra, kiedy jeździliśmy rozmawiać z nauczycielami, z rodzicami, kiedy była też i pani minister, tam padały pytania. Nauczyciele między innymi też pytali o to, w jaki sposób z tym radzić, czy mogą tak zrobić, czy inaczej, zgłaszali swoje pomysły. Wykazali się dużą kreatywnością.

Edukacja zdrowotna bez tabu

Jednym z najgorętszych tematów nadchodzącego roku szkolnego jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej. Choć część dotycząca edukacji seksualnej pozostaje fakultatywna, kurator oświaty jest zdania, że zainteresowanie uczniów będzie duże. Podkreśla przy tym, że kontrowersje wokół tego przedmiotu są domeną dorosłych, a nie młodzieży:

Będzie (zainteresowanie - przyp. red.), bo uczniowie też już o to pytają. Wbrew pozorom może się komuś wydawać, że jest to temat budzący kontrowersje, ale to myślę, że raczej wśród dorosłych. Młodzież zadaje pytania, młodzież chce wiedzieć, dzieci też są ciekawe i nauczyciele też z dużym spokojem do tego podchodzą, dyrektorzy z ogromnym doświadczeniem i też z taką rozwagą.

Agnieszka Krokos-Janczyło uspokaja, że podlaskie szkoły są w pełni przygotowane do prowadzenia tych zajęć, a specjaliści mogą liczyć na wsparcie kuratorium:

Natomiast myślę, że będą to pytania między innymi na przyrodzie, na biologii i będzie też ten temat wybrzmiewał na edukacji zdrowotnej, na tym przedmiocie. Natomiast to jest pozostawione wyborowi, czy rodzice zgodzą się, czy będą chcieli, czy nie będą chcieli. Natomiast pamiętajmy, że w całym tym systemie edukacji zdrowotnej akurat ten blok to są dosłownie dwie, trzy godziny na cały rok szkolny. Jak najbardziej (podlaskie szkoły są przygotowane - przyp. red.), rozmawiałam z dyrektorami, rozmawiałam też z nauczycielami. Też rozmawialiśmy przy okazji Kompas Jutra Reforma 2026. Nauczyciele zgłaszali taką gotowość, a jak mieli wątpliwości, to też o to po prostu pytali. Dzwonią też do wizytatorów w kuratorium oświaty, służą swoją radą, pomocą, wsparciem, także myślę, że tutaj jest naprawdę bardzo profesjonalne podejście.

Rewolucja programowa: Kompas Jutra

Od 1 września 2026 roku oświatę czeka zmiana podejścia do nauczania, realizowana w ramach reformy Kompas Jutra. Zmiany, które w pierwszej kolejności obejmą przedszkola, klasy I-III oraz klasy IV, mają odejść od encyklopedycznego przekazu wiedzy. Jak podkreśla kurator, kluczem jest indywidualizacja:

Między innymi to, że będzie jedna godzina dodatkowa do dyspozycji dyrektora na tak zwane zajęcia kreatywne na przykład. To jest możliwość, która jest w klasach I-III. Bo musimy pamiętać, że klasa klasie nie jest równa. W jednej klasie jest większe zainteresowanie na przykład przyrodą, biologią, w drugiej językiem polskim, a w trzeciej są świetne dzieci pod kątem na przykład zdolności fizycznych, czyli wychowania fizycznego, uzdolnień plastycznych. Tutaj jest też dowolność dyrektora, nauczyciela prowadzącego.

Nowy model kształcenia stawia przede wszystkim na praktykę i rozwijanie potencjału uczniów, a nie na bezkrytyczne zapamiętywanie podręcznikowych definicji:

Cała ta reforma zakłada, że nie takie uczenie się tylko podręcznikowe, sztampowe, na pamięć, ale przez praktykę, poprzez rozwijanie zainteresowań, poprzez rozwijanie takie kreatywne dzieci i młodzieży. To jest pierwszy krok. Zaczynamy 1 września 2026 roku właśnie od klas I-III, tutaj nowe podręczniki, i w klasie IV szkoły podstawowej.

Telefon w szkole - czas na relacje

Wprowadzenie odgórnego zakazu używania telefonów komórkowych w szkołach podstawowych to odpowiedź na narastający problem uzależnienia od technologii. Kurator zaznacza, że uczniowie sami często doceniają czas wolny od ekranów, gdyż sprzyja on budowaniu więzi. Mimo to, Agnieszka Krokos-Janczyło przypomina rodzicom o ich istotnej roli w nadzorowaniu aktywności dzieci w sieci poza murami szkoły:

Może nie jest to rewolucja, ten zakaz używania telefonów komórkowych będzie to na zasadzie rozporządzenia ministra edukacji i to nie będzie tylko dowolność statutowa szkoły czy dyrektora, rady pedagogicznej. Musimy pamiętać o radzie rodziców, samorządzie uczniowskim, ale odgórne. (...) Więc integracja, no i coś, co jest potrzebne w życiu każdego człowieka, to relacje. Tak, i tu mamy też zgłoszenia do kuratorium, że właśnie szczególnie na komunikatorach różnego rodzaju młodzież do siebie pisze. Tam są główne źródła problemu, natomiast one później wracają do szkoły, no bo jeżeli to jest na zasadzie... Tak, więc tutaj gorący też apel, prośba do rodziców, żeby też sprawdzali po prostu te telefony w miarę swoich możliwości, czuwali nad tym i dużo z dziećmi o tym rozmawiali po prostu.

Bezpieczeństwo podczas wakacji

Wraz z nadejściem lata kluczową kwestią staje się bezpieczeństwo na zorganizowanych wyjazdach. Znowelizowane przepisy, w tym bezwzględny zakaz organizacji nocnych kąpieli, mają zapobiegać tragediom. Kurator zapewnia, że choć podlaskie placówki wykazują się dużą odpowiedzialnością, rodzice powinni zachować czujność:

Zawsze interesować się. Organizatorzy z reguły podchodzą bardzo odpowiedzialnie. Jeśli mówimy o województwie podlaskim, to ja nie mam tutaj większych zastrzeżeń. Z naszej strony wszystko jest dopięte, wszystkie regulaminy, osoby są naprawdę odpowiedzialne. Czy rodzice powinni czuwać? Zawsze. Natomiast jeżeli cokolwiek zaniepokoi i będą jakieś sygnały, to proszę to zgłaszać przede wszystkim do kuratorium oświaty. Natomiast proszę pamiętać, że współpracujemy ze wszystkimi służbami: i z policją, i ze strażą pożarną, i ze strażą miejską. Wszystkie, wszystkie służby - naprawdę jesteśmy w gotowości i jeżeli cokolwiek zaniepokoi, nawet czy sygnał do kuratorium, czy na policję, będziemy to sprawdzać - mówi Agnieszka Krokos-Janczyło.

Na zakończenie rozmowy kurator skierowała ciepłe życzenia do całej społeczności szkolnej, życząc uczniom i nauczycielom przede wszystkim zasłużonego odpoczynku i bezpiecznych wakacji:

Przede wszystkim, żeby odpoczęli, żeby na te dwa miesiące zapomnieli o szkole, żeby spędzili czas kreatywnie, mądrze, ale bezpiecznie. Życzę im wytchnienia, życzę im realizacji marzeń, wyjazdów, mnóstwo słońca, ciepła i czasami może trochę nudy, bo wtedy dzieci są bardzo kreatywne. Ale przede wszystkim też życzę nauczycielom, dyrektorom tego, żeby odetchnęli i odpoczęli. Niech to będzie piękny czas, radosny, bardzo optymistyczny. No i rodzicom: siły, wytrwałości. Niech wykorzystają te wakacje na wspólne wyjazdy, na rozmowy. (...) Niech te wakacje będą piękne - podsumowuje podlaski kurator oświaty.