Setki milionów złotych i cyfrowy system ostrzegania. Jak Podlaskie buduje odporność na kryzys?

Województwo podlaskie inwestuje rekordowe środki w ochronę ludności i obronę cywilną. Tylko w tym roku na ten cel przeznaczono ponad 172 mln zł, a w perspektywie dwóch lat kwota ta sięgnie 333 mln zł. O tym, jak wygląda gotowość regionu na sytuacje kryzysowe, mówił w Polskim Radiu Białystok wojewoda podlaski Jacek Brzozowski.

Podlaskie służby są gotowe na sytuacje kryzysowe

Wojewoda podlaski nie ma wątpliwości, że działające w regionie służby są przygotowane do reagowania w razie poważnych zagrożeń, takich jak awaria infrastruktury, długotrwały brak prądu, powódź czy pożar.

Ja nie mam żadnych wątpliwości, że podlaskie służby - i niezależnie czy mówimy o Państwowej Straży Pożarnej, wojsku, policji, Straży Granicznej czy innych formacjach - to są w 100% profesjonaliści, doskonale wyszkoleni, oddani swojej służbie i świetnie wyposażeni - podkreśla Jacek Brzozowski.

Jak mówi gość Polskiego Radia Białystok - potwierdzeniem skuteczności służb są zarówno codzienne interwencje, jak i działania podejmowane podczas dużych sytuacji kryzysowych. Wojewoda jako przykład wskazuje pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym w 2025 roku.

Wtedy mogliśmy zobaczyć ten 100-procentowy profesjonalizm, ale jest jeszcze jedna ważniejsza rzecz – to znaczy służby umieją współpracować ze sobą - mówi wojewoda podlaski.

333 miliony złotych na bezpieczeństwo w regionie

W ciągu dwóch lat na ochronę ludności i obronę cywilną w województwie podlaskim ma zostać przeznaczonych 333 miliony złotych. W 2026 roku region otrzymał ponad 172 miliony złotych.

Już na chwilę obecną mamy podpisane umowy przede wszystkim z samorządowcami na kwotę 120 milionów złotych. Ciągle pracujemy w myśl zasady: wydajmy te pieniądze mądrze, bo to są pieniądze, które mają gwarantować nie poczucie, tylko bezpieczeństwo mieszkańców naszego regionu - podkreśla Jacek Brzozowski.

Zdecydowana większość pieniędzy trafia do samorządów wojewódzkich, powiatowych i gminnych. Środki mają być wykorzystywane m.in. na wyposażenie służb, modernizację infrastruktury oraz zwiększanie odporności społecznej.

Jak wyjaśnia gość Polskiego Radia Białystok - system bezpieczeństwa powinien być oparty na dwóch podstawowych elementach.

Pierwszy filar to jest ta architektura bezpieczeństwa, wyposażone służby, ale z drugiej strony to jest odporność społeczna. To jest ta gruntowna wiedza, ale nie tylko teoretyczna, którą możemy przeczytać w "Poradniku bezpieczeństwa", ale wiedza praktyczna, którą wynosimy z na przykład treningów, które Akademia Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej realizuje w naszym kraju - mówi Jacek Brzozowski.

Zdaniem wojewody szkolenia powinny stać się powszechnym elementem przygotowania mieszkańców na zagrożenia.

Tak naprawdę to, co najważniejsze, to ta wielka narodowa lekcja bezpieczeństwa, w której wszyscy powinniśmy wziąć udział - dodaje.

Mieszkańcy uczą się pierwszej pomocy i reagowania na alarmy

W województwie podlaskim przeprowadzono już treningi dotyczące udzielania pierwszej pomocy oraz reagowania na sygnały alarmowe. Jak mówi wojewoda - spotkały się one z dużym zainteresowaniem mieszkańców.

Jeżeli chodzi o ostatni trening, przygotowaliśmy 70 punktów. Fantastycznie wyszkoleni profesjonaliści, przede wszystkim Straż Pożarna zawodowa i ochotnicza, ale nie tylko, pokazywali w jaki sposób odczytywać te syreny i sygnały alarmowe, w jaki sposób w ogóle mamy skonstruowany cały system alarmowania i ostrzegania w naszym regionie - mówi gość Polskiego Radia Białystok.

Podczas szkoleń poruszano również temat dezinformacji. Jacek Brzozowski podkreśla, że w sytuacjach kryzysowych szczególnie ważne jest korzystanie z wiarygodnych komunikatów.

W przypadku sytuacji kryzysowych najważniejsze jest, aby umiejętnie czerpać wiedzę ze sprawdzonych źródeł, informacji na przykład mediów publicznych, takich jak radio czy telewizja - zaznacza wojewoda.

Mieszkańcy mogli także dowiedzieć się, jak przygotować plecak bezpieczeństwa. Jego zawartość powinna być dostosowana m.in. do wieku, stanu zdrowia i indywidualnych potrzeb domowników.

Warto zwracać uwagę na te niuanse i przede wszystkim pamiętać, żeby ten plecak ewakuacyjny był przygotowany w naszych domach - mówi Jacek Brzozowski.

Odbudowa miejsc ukrycia po latach zaniedbań

Jednym z największych wyzwań jest przygotowanie odpowiedniej liczby miejsc ukrycia dla mieszkańców. Jak przyznaje wojewoda podlaski - istniejąca infrastruktura wymaga wielu inwestycji.

To jest wielkie zadanie, które jest przed nami, aby zbudować na nowo tę architekturę bezpieczeństwa powiązaną z miejscami ukrycia. My dzisiaj przekazujemy olbrzymie pieniądze na przykład do samorządów województwa podlaskiego po to, żeby na nowo odbudować to, co jest zaniedbaniem wielu dziesiątków lat - podkreśla Jacek Brzozowski.

Nowe obiekty mają powstawać w technologii dual-use, czyli z możliwością wykorzystywania części pomieszczeń jako miejsc ukrycia. Modernizowana jest również istniejąca infrastruktura, w tym szpitale w Łomży, Białymstoku i Suwałkach.

Wojewoda przypomina także o narzędziu Państwowej Straży Pożarnej "Gdzie się ukryć", które umożliwia znalezienie najbliższego miejsca schronienia.

Możemy precyzyjnie sprawdzić, gdzie są miejsca ukrycia położone najbliżej naszego miejsca zamieszkania albo miejsca, w którym pracujemy bądź przebywamy. I to, co najważniejsze: sprawdźmy je wcześniej, po to, żeby wiedzieć, gdzie szukać tych miejsc ukrycia, a nie w momencie, kiedy mamy do czynienia z sytuacją kryzysową, kiedy pojawiają się nerwy - lepiej to wiedzieć wcześniej - mówi gość Polskiego Radia Białystok.

"Twoim pierwszym schronem jest twój dom"

Jacek Brzozowski zwraca uwagę, że w razie zagrożenia nie zawsze należy natychmiast opuszczać budynek. W wielu sytuacjach najbezpieczniejszym rozwiązaniem może być pozostanie w domu i znalezienie odpowiednio zabezpieczonego pomieszczenia.

Finowie bardzo często mają takie jedno zdanie, które warto przypomnieć: "Twoim pierwszym schronem jest twój dom". Więc kiedy pojawia się sytuacja zagrożenia, szukaj miejsca bezpiecznego w swoim domu: z dala od okien, w garażu, w piwnicy, bo to są miejsca, które dają nam gwarancję tego, że możemy bezpiecznie przeczekać ten czas ewentualnego zagrożenia - wyjaśnia wojewoda podlaski.

Wojewoda podlaski podkreśla również znaczenie mediów publicznych w przekazywaniu sprawdzonych informacji.

Po pierwsze, walczmy z dezinformacją i szukajmy sprawdzonych informacji w mediach na pewno publicznych - apeluje Jacek Brzozowski.