30 lat inwestycji na północnym wschodzie Polski. Co zmieniła Suwalska Specjalna Strefa Ekonomiczna?

Od trzech dekad Suwalska Specjalna Strefa Ekonomiczna wspiera rozwój gospodarczy północno-wschodniej Polski, zachęcając przedsiębiorców do inwestowania i przyczyniając się do powstawania nowych miejsc pracy. Jak zmieniła się na przestrzeni lat, jakie znaczenie ma dziś dla regionu i jakie ma plany na przyszłość?

Z wiceprezes Suwalskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej Anną Naszkiewicz rozmawia Hanna Kość.

Od walki z bezrobociem do decyzji o wsparciu

Suwalska Specjalna Strefa Ekonomiczna rozpoczęła działalność w 1996 roku. Początkowo obejmowała 19 podstref i niespełna 660 hektarów. Obecnie zarządza obszarem, który ma ponad 2,5 mln hektarów.

Wiceprezes podkreśla, że początki przypadły na szczególnie trudny czas dla regionu.

W tamtym czasie było bardzo trudno w naszym województwie, byłym województwie suwalskim. Stopień bezrobocia był bardzo wysoki i przez te trzydzieści lat udało się nam zrobić bardzo wiele. To takie przede wszystkim najważniejsze liczby. Ponad 8 mld nakładów inwestycyjnych. Ponad 25 tys. nowych miejsc pracy - mówi Anna Naszkiewicz.

Zmienił się także sposób funkcjonowania samej strefy. SSSE jest dziś właścicielem infrastruktury w trzech lokalizacjach - w Suwałkach, Ełku i Gołdapi. W pozostałych podstrefach jej działalność polega przede wszystkim na wydawaniu przedsiębiorcom decyzji o wsparciu oraz świadczeniu tak zwanych miękkich usług.

My jesteśmy też w innym reżimie, bo nie wydajemy już zezwoleń, a od 2018 roku wydajemy decyzje o wsparciu. No i też oczywiście mierzymy się z nowymi wyzwaniami, z tym, jak musimy zachęcać przedsiębiorców, jak musimy z nimi skutecznie współpracować, bo dziś cała Polska jest strefą inwestycji - mówi wiceprezes.

Firmy, które zainwestowały w regionie

Zdaniem Anny Naszkiewicz o skali działalności strefy świadczy także liczba i różnorodność przedsiębiorstw, które z nią współpracują. Podczas jubileuszu SSSE gościła ponad 150 przedsiębiorców.

Mieliśmy okazję gościć ponad 150 przedsiębiorców na swoim jubileuszu, którzy są z nami związani, którzy się do nas przyznają, którzy nam dziękują.

W suwalskiej części strefy wśród większych firm wymienia Malow, VA-varuste, Animex, Cymes, Rad-Med i Padmę. Z kolei w Białymstoku i okolicach z decyzji o wsparciu korzystały m.in. firmy Plum i InPost. Wiceprezes wymienia także Iwet, producenta protez dla zwierząt, Promostal z Czarnej Białostockiej, Tobo, Probit, TMA oraz Best Diamonds, zajmującą się produkcją biżuterii.

Więc myślę, że też ta skala i różnorodność tych firm świadczy o naszej sile, o sile naszego regionu.

W tym roku ponad 700 mln zł inwestycji

SSSE nie podaje jednej liczby wszystkich firm, które przez 30 lat skorzystały ze wsparcia, ponieważ trzeba byłoby osobno uwzględnić przedsiębiorstwa posiadające zezwolenia i te, które otrzymały decyzje o wsparciu.

Wiadomo natomiast, że obecny rok może być rekordowy. Do września strefa wydała już 32 decyzje o wsparciu, dotyczące inwestycji o wartości ponad 700 mln zł.

Widzimy, że po roku 2024, gdzie był taki wyraźny niepokój przedsiębiorców, takie wycofanie, zdecydowanie przedsiębiorcy czują się teraz pewniej. Chociażby mając na względzie to, w jakim miejscu Europy się znajdujemy, w jakim miejscu naszego kraju.

Jednocześnie położenie regionu wiąże się - jak zauważa Anna Naszkiewicz - z określonymi wyzwaniami. Wśród nich wymienia znaczenie Przesmyku Suwalskiego oraz możliwość wykorzystania Podlasia jako korytarza tranzytowego dla krajów bałtyckich w przypadku konfliktu zbrojnego.

Niższe progi inwestycyjne i możliwość wsparcia obronności

Jednym z działań strefy było zabieganie o obniżenie progów inwestycyjnych na terenach przygranicznych. Zmiana ma obejmować m.in. powiat białostocki, suwalski i augustowski oraz samo miasto Suwałki.

Walczyliśmy też o taką bardzo ciekawą inicjatywę, którą na szczęście udało się nam wywalczyć - o obniżenie progów inwestycyjnych. Podawaliśmy tutaj przykład naszej lokalizacji i tego, jak to może działać na przedsiębiorców, ale też pokazywaliśmy, że może być to zachętą do inwestowania w tej części Polski.

Nowe przepisy umożliwiły również wydawanie decyzji o wsparciu na cele obronnościowe. Dotychczas ten rodzaj działalności był wyłączony ze wsparcia.

Widzę dzisiaj, że przedsiębiorcy w Suwalskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej nie skorzystali jeszcze z tej możliwości wsparcia, ale są to przedsiębiorcy, którzy funkcjonują w obszarze dual use, więc myślę, że to będzie nowy, ciekawy kawałek naszej historii.

Transport może przyciągać kolejnych inwestorów

Na rozwój strefy wpływa również poprawiająca się dostępność transportowa. Przez Suwalszczyznę przebiegają ważne trasy i linie kolejowe, a Anna Naszkiewicz podkreśla, że przedsiębiorcy przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych zwracali uwagę na położenie geograficzne oraz możliwości transportowe.

Każda inwestycja drogowa w naszym województwie i w naszej części Polski działa na nas oczywiście korzystnie. Przedsiębiorcy wiele swoich inwestycji uzależniali od położenia geograficznego, od dostępności transportowej, więc bardzo cieszę się, że ta dostępność transportowa wciąż się polepsza i myślę, że to będzie również zachęcało przedsiębiorców w przyszłości.

Jakie branże mają przyszłość?

W perspektywie kolejnych lat strefa chciałaby rozwijać również te obszary, które są dziś słabiej reprezentowane. Jej działalność opiera się m.in. na inteligentnych specjalizacjach województwa. SSSE współpracuje także z dwoma klastrami.

Początkowo wśród inwestorów szczególnie widoczna była branża meblarska. Dziś - jak wskazuje Anna Naszkiewicz - większą rolę odgrywają branża metalurgiczna i spożywcza. Jednym z obszarów, który może w przyszłości zyskać na znaczeniu, jest również przemysł związany z obronnością.

Zaczynaliśmy od branży meblarskiej. Widoczny był taki trend na początku naszej działalności. Dzisiaj jest to branża metalurgiczna. Dzisiaj jest to też branża spożywcza i miejmy nadzieję też ta obronnościowa - mówi wiceprezes SSSE Anna Naszkiewicz.