81. rocznica Obławy Augustowskiej - LIPCOWI'45

Od poniedziałku do niedzieli (6-12.07) odbędzie się tydzień wydarzeń upamiętniających 81. rocznicę Obławy Augustowskiej - największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej.

Program obchodów obejmuje debaty historyczne, konferencje naukowe, spacery i wycieczki edukacyjne, spotkania z badaczami, wydarzenia kulturalne, koncerty oraz uroczystości rocznicowe. Wszystkie inicjatywy mają na celu przybliżenie historii Obławy Augustowskiej, zachowanie pamięci o jej Ofiarach oraz stworzenie przestrzeni do refleksji nad historią XX wieku.
Większość wydarzeń odbędzie się w Instytucie Pileckiego oraz przy Domu Pamięci Obławy Augustowskiej. Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny.

Program obchodów został przygotowany z myślą zarówno o mieszkańcach regionu, rodzinach Ofiar Obławy Augustowskiej, jak i wszystkich osobach zainteresowanych historią najnowszą Polski. Wydarzenia łączą działalność naukową, edukacyjną i kulturalną, tworząc przestrzeń do wspólnego upamiętnienia Ofiar oraz refleksji nad znaczeniem pamięci historycznej dla współczesnych pokoleń. Organizatorzy zachęcają do udziału w całym tygodniu obchodów oraz wspólnego uczczenia pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej.

Kulminacyjnym wydarzeniem tegorocznego programu będzie koncert "LIPCOWI'45", który rozpocznie się 11 lipca 2026 r. o 20:30 w Amfiteatrze Miejskim w Augustowie. To już piąta edycja wyjątkowego widowiska muzycznego, podczas którego artyści reprezentujący różne pokolenia opowiedzą historię Lipcowych - Ofiar Obławy Augustowskiej - poprzez muzykę, słowo i obraz.

Tegoroczna odsłona koncertu będzie miała szczególnie poruszający charakter. Obok starannie przygotowanej oprawy muzycznej i wizualnej usłyszymy autentyczne głosy świadków Obławy Augustowskiej, zarejestrowane pod koniec lat 80. XX wieku. Archiwalne nagrania pozwolą publiczności przenieść się w czasie i usłyszeć emocje ludzi, którzy doświadczyli tragicznych wydarzeń lipca 1945 roku.

Scenariusz koncertu poprowadzi widzów przez kolejne rozdziały tej historii - od atmosfery powojennego Augustowa, przez dramat Obławy Augustowskiej i poszukiwania zaginionych, po długie lata niepewności, milczenia, kłamstw i pytań pozostających bez odpowiedzi. Finał widowiska będzie opowieścią o współczesności - o możliwości coraz głośniejszego mówienia i śpiewania o prawdzie dotyczącej wydarzeń z lata 1945 roku na Suwalszczyźnie oraz o pamięci, która przetrwała mimo upływu czasu.

Za kierownictwo muzyczne koncertu odpowiada Robert Cichy, natomiast reżyserię widowiska przygotowała Aleksandra Górecka. Na scenie wystąpią: Ania Dąbrowska, Wiktor Dyduła, Robert Cichy, Ewelina Flinta, Dawid Tyszkowski, Tatiana Okupnik, Karolina Czarnecka oraz Zuta.

Miejsce: Amfiteatr, ul. Zarzecze 30, Augustów.

PROGRAM LIPCOWYCH 2026

6-12 lipca | Augustów

Poniedziałek, 6 lipca

17:00 – Debata naukowa „Bo trzeba było dokopać ruskim – o Komitecie Poszukiwań Mieszkańców Suwalszczyzny Zaginionych w lipcu 1945 roku” Goście: Krzysztof Burek, Monika Mielczarek, Stanisław Kulikowski, Barbara Bojaryn-Kazberuk. Miejsce: Instytut Pileckiego – sala konferencyjna. Wstęp wolny.

Wtorek, 7 lipca

9:00 - Spacer historyczny po Augustowie z przewodnikiem dr. Łukaszem Faszczą. Zbiórka: Dom Pamięci Obławy Augustowskiej. Wstęp wolny.

17:00 - Sympozjum popularnonaukowe „Historie z Domu Turka” (IPN Białystok, Instytut Pileckiego). Miejsce: Instytut Pileckiego - sala konferencyjna. Wstęp wolny.

20:00 - Światełko Pamięci - wieczór poświęcony biografiom Ofiar Obławy Augustowskiej z udziałem zespołu "Dobre Wrażenie". Miejsce: plac Domu Pamięci Obławy Augustowskiej. Wstęp wolny.

Środa, 8 lipca

11:00 - 19:30 – Konferencja „Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” – dzień pierwszy.Miejsce: Instytut Pileckiego – sala konferencyjna. Wstęp wolny.

20:00 - Premiera serialu Martyny Wojtkowskiej "Odwaga świadczenia - kobiety, które zmieniają historię" oraz spotkanie z gościem specjalnym. Miejsce: Instytut Pileckiego - sala konferencyjna. Wstęp wolny.

Czwartek, 9 lipca

9:00 - 15:00 - Wycieczka objazdowa "Śladami Obławy Augustowskiej". Przewodnicy: Danuta i Zbigniew Kaszlej. Zbiórka: 8:45, Dom Pamięci Obławy Augustowskiej. Liczba miejsc ograniczona. Zapisy: +48 882 439 912.

9:45–19:30 - Konferencja „Opozycyjne formy zaangażowania kobiet...” – dzień drugi. Miejsce: Instytut Pileckiego - sala konferencyjna. Wstęp wolny.

Piątek, 10 lipca

9:15 - 14:00 - Konferencja "Opozycyjne formy zaangażowania kobiet..." - dzień trzeci. Miejsce: Instytut Pileckiego - sala konferencyjna. Wstęp wolny.

17:00 - Debata "Narody w okowach. Sowieckie i postsowieckie represje wobec mieszkańców Europy Środkowo-Wschodniej". Udział wezmą: prof. Daniel Boćkowski, Hanna Radziejowska, Anastazja Ilyina oraz gość specjalny. Miejsce: Instytut Pileckiego – sala konferencyjna. Wstęp wolny.

Sobota, 11 lipca

10:00 - 13:00 - Piknik edukacyjny. W programie: grupy rekonstrukcyjne, stoiska edukacyjne, warsztaty wytapiania ołowianych żołnierzyków, Wielka Wymiana Książek, fotobudka biblioteczna oraz atrakcje dla najmłodszych. Informacje: +48 539 393 419.Wstęp wolny.

20:30 - Koncert "LIPCOWI'45". Wystąpią: Ania Dąbrowska, Wiktor Dyduła, Robert Cichy, Ewelina Flinta, Dawid Tyszkowski, Tatiana Okupnik, Karolina Czarnecka oraz Zuta. Miejsce: Amfiteatr, ul. Zarzecze 30, Augustów. Wstęp wolny. Liczba miejsc ograniczona.

Niedziela, 12 lipca

Uroczyste Obchody 81. Rocznicy Obławy Augustowskiej

10:00 – msza święta w Bazylice pw. Najświętszego Serca Jezusowego.

11:20 - X Publiczne Odczytywanie Nazwisk Ofiar Obławy Augustowskiej "Przywróćmy im twarze i imiona". Organizatorzy: Klub Historyczny im. Armii Krajowej, Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, Augustowskie Placówki Kultury oraz Parafia pw. NSJ w Augustowie.

12:30 - Oficjalne uroczystości rocznicowe. Miejsce: Dom Pamięci Obławy Augustowskiej.

19:00 - Koncert wiolonczelowy uczestników XIV cyklu Masterclass & Cello Festival. Miejsce: plac Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.