Radio Białystok | Reportaż | "Narwiański podróżnik" - reportaż Joanny Sikory

"Narwiański podróżnik" - reportaż Joanny Sikory

autor: Joanna Sikora

19 maja 2022, godz.17:15 i 22:15

"Rosyjski paszport mojej babci przywiózł ją do Ameryki i był w pewnym sensie moim paszportem do Tykocina i Świata, który był kiedyś moją rodziną."

Alan Duben, fot. Józef Markiewicz
Alan Duben, fot. Józef Markiewicz


0:00
0:00
"Narwiański podróżnik" - reportaż Joanny Sikory | Pobierz plik.


Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.

"Rosyjski paszport mojej babci przywiózł ją do Ameryki i był w pewnym sensie moim paszportem do Tykocina i Świata, który był kiedyś moją rodziną."

Czytam te słowa uważnie, kilka razy. Nie da się ich już zapomnieć. Jest w nich opowieść o wyprawie w nieznane, do lepszego świata, przetrwaniu i o niepewnym powrocie. Z fotografii na sąsiedniej ścianie spogląda na mnie zmęczona i nieszczęśliwa kobieta. Smutny widok. Jest i podpis - to Lebe Kurlander. Jeszcze nie wiem, co się z nią stało. Nie znam też autora tego zdania.

Jestem w zabytkowym domu przy Placu Czarnieckiego 10 w Tykocinie. Wędruję wzrokiem po pokoju, który bardziej niż zwykłe mieszkanie przypomina teraz domowe muzeum. Właściciele przez wiele miesięcy tworzyli w nim wystawę "133 opowieści". Nastawiam ucho na szemrzące wokół mnie historie. Codzienność miesza się w nich z przeszłością. A fotografia i paszport są tylko częścią większej opowieści o historii Tykocina. Historii ludzi. To oni kryją się za przedmiotami.

I tak na przykład Jawke Płońskiego przypomina radio. Jego rodzina produkowała lemoniadę, byli zamożnymi ludźmi. To on we wrześniu 1939 roku wystawił na balkon czerwonego domu przy placu odbiornik. Tak mieszkańcy Tykocina dowiedzieli się o wybuchu wojny.

Swoją historię ma też zdjęcie, które wcześniej przykuło moją uwagę. Skąd smutek na twarzy starszej kobiety, opowie mi jej prawnuk, Alan Duben. Pewnie nigdy by się to nie wydarzyło, gdyby nie zrządzenie losu, które sprawiło, że przyjechał do miasteczka. Przez przypadek trafił również do domu przy Placu Czarnieckiego. Pochodzi z USA, a na co dzień, jako antropolog, bada losy rodzin w Turcji. Tymczasem otwierając nieznany rozdział rodzinnej historii, stał się częścią wystawy i wpisał się w opowieść o Tykocinie. 

Wszystko zaczęło się od rosyjskiego paszportu babci, który znalazł, porządkując rzeczy po śmierci matki. Pojawiły się pytania, na które nikt z rodziny nie znał odpowiedzi. Postanowił, że pora rozpocząć poszukiwania. Tak trafił do Tykocina, do którego wciąż wraca. Wrodzona ciekawość kazała mu także pójść o krok dalej. Szuka odpowiedzi na pytanie: jak chcemy pamiętać o przeszłości?

Chętnie dzieli się swoimi przemyśleniami. Tak też jest podczas jednej z wizyt, w ciepłe wrześniowe popołudnie. Zza okna dobiega szum cichnącego miasteczka. Ostatni turyści przemierzają plac w kierunku kościoła. Siadamy przy okrągłym stole i Alan Duben powoli snuje opowieść o losach rodziny Kurlanderów. Z rozmowy wytrącają nas głosy zza ściany. To kolejni turyści chcący poznać dzieje domu i wspomnienia, które skrywa. Tak kończymy nagrania.

Mimo kilkudziesięciu minut spędzonych w pełnym skupieniu i późnej pory, mój rozmówca energicznie podnosi się zza stołu. Do pokoju wchodzi malutka grupa gości zza granicy, a on ze spokojem, jakby tylko czekał na kolejnych słuchaczy, rozpoczyna na nowo opowieść. Teraz to oni wkraczają w świat pamiątek, losów ich właścicieli i w świat Alana. Ja już znam tę historię, oni dopiero się nią zachwycą.


| red: ary, zmj


Przeczytaj, zanim skomentujesz


Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





REKLAMA
NIE TEATR

Podlaskie ToTu! - Kierunek Augustów

"Trudny sezon" - reportaż Alicji Pietruczuk

Na ten dzień przygraniczna strefa naszego regionu czekała osiem miesięcy. Żyjący z turystyki mieszkańcy strefy i jej okolic musieli radzić sobie w warunkach stanu wyjątkowego i braku gości. Teraz pragną, by wraz z sezonem turystycznym powróciło tętniące życie.

1 lipca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Których bronić trzeba..." - reportaż Dominiki Dębskiej

Jego największym marzeniem była troska o najsłabszych i to ona przywiodła go z Warszawy na podlaską wieś. Doktor Paweł Grabowski od 11 lat w ramach hospicjum domowego pomaga nieuleczalnie chorym mieszkańcom podlaskich wsi. Po trzech latach budowy działalność rozpoczyna stacjonarne hospicjum...

30 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Powroty" - reportaż Olgi Gordiejew i Doroty Sokołowskiej

Wracał tu często, bo dwór w Krasnogrudzie był miejscem w którym toczyło się intensywne i gwarne życie rodziny. Tu Czesław Miłosz spędzał dzieciństwo i młodość, a potem często powracał wspomnieniami i w twórczości. Po latach do Krasnogrudy wraca także Elżbieta Smoleńska, była dziennikarka BBC, która podąża śladami noblisty.

29 czerwca 2022, godz. 22:15


"Kwiaty nadziei" - reportaż Aleksandry Sadokierskiej

Olga, Żenia, Anfisa i Marika są Ukrainkami z trzech różnych pokoleń. Pozostawiły swoje domy w Odessie, Buczy i Boryspolu. Ich losy skrzyżowały się w jednym mieście - Białymstoku, gdzie znalazły schronienie przed wojną.

28 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Na szlaku" - reportaż Joanny Sikory

Prawie 45 lat pracy Wojciecha Kowalczuka to troska o przeszłość. Z tej troski w głowie etnografa rodziły się pomysły, które miały ocalić wielowiekową tradycję sztuki ludowej na Podlasiu.

27 czerwca 2022, godz. 22:15


"Prawie Teksas ojczulka Łukasiewicza" - reportaż Jakuba Tarki

Ignacy Łukasiewicz był wynalazcą lampy naftowej i pionierem petrochemii, założycielem pierwszej na świecie kopalni ropy naftowej w Bóbrce koło Krosna. W tym roku mija 200 lat od jego śmierci.

26 czerwca 2022, godz. 18:05


"Inwazja robotów" - słuchowisko Andrzeja Bajguza

To słuchowisko powstało w wyniku strasznego snu małej Gieni. Jej rodzice zamienili się w roboty. By ten koszmar oswoić, rodzina Bajguzów postanowiła wspólnie napisać tekst, o tym jak poprzez nadmiernie używanie komputerów, smartfonów, ludzie zamienili się właśnie w roboty.

24 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Smak ojcostwa" - reportaż Anny Bogdanowicz

Autorytet, bohater, kumpel, przyjaciel czy postrach? Kim dziś jest, kim powinien, a kim chce być mężczyzna dla swoich dzieci, jeśli dobrze pojmuje swoją rolę w rodzinie.

23 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Winnica lubi patrzeć na rzekę” - reportaż Moniki Malec

Winiarstwo rośnie w siłę. Nie brakuje zapaleńców, którzy zakładają winnice w celach komercyjnych, ale też i takich, którzy chcą stworzyć własne, niepowtarzalne produkty, ale nie są zainteresowani ich sprzedażą.

22 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Twarze w trawie" - reportaż Doroty Sokołowskiej

Twarze rzeźbione w kamieniu porozrzucane po Parku Planty - wiele osób widziało, robiło zdjęcia i ciekawiło co to takiego? Trop wiedzie do architekta Pawła Pytasza, którego pasją jest wycinanie kamiennych głów. Artysta chce w ten sposób upiększyć miasto.

21 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Stara Łuka" - reportaż Adama Janczewskiego i Marcina Glińskiego

Do połowy lat 80. Łuka, wieś położona w gminie Narewka była tętniącym życiem miejscem. Z uwagi na liczbę ludności i gęstość zaludnienia przez miejscowych była nazywana "Chinami".

20 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Pyszna historia" - reportaż Doroty Sokołowskiej

Ta historia to losy pewnej rodziny, którą spaja miłość i pielęgnowanie tradycji cukiernicze... Wiatr historii sprawił, że łomżyńska rodzin cukierników trafiła do powojennego Wrocławia i do dziś prowadzi tam Cukiernię Łomżanka

19 czerwca 2022, godz. 18:05


"Przystanek Sitawka" - reportaż Aleksandry Sadokierskiej

Pamięć o dawnych mieszkańcach wsi wymalowana na starych stodołach. Ta nietuzinkowa inicjatywa Koła Gospodyń Wiejskich w Sitawce łączy różne pokolenia i angażuje mieszkańców wsi we wspólne działanie.

17 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Co ja powiem Panu Bogu" - reportaż Agnieszki Czarkowskiej

Podczas wizyty w Polsce w czerwcu 1999 roku, w czasie pobytu w wigierskim klasztorze, Jan Paweł II odwiedził rodzinę z małej wsi Leszczewo. Było to niezwykłe wydarzenie, bo o ile papież często spotykał się z tłumami zwykłych ludzi, to nigdy nie odwiedzał ich osobiście w domu. Ta wizyta u państwa Milewskich trwała kilkanaście minut i była dla gospodarzy całkowitym zaskoczeniem. Reportaż opowiada o życiu rodziny państwa Milewskich po wizycie papieskiej.

16 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Belfer z ulicy" - reportaż Samuela Barona

To opowieść o losach członków powstałego w latach 80. punkowego zespołu "Ulica", który pod gradobiciem milicyjnych pałek tworzył muzykę alternatywną na Śląsku. Choć dziś zupełnie inni i na pozór mniej buntowniczy - w duszy nie zatracili dawnego ducha.

15 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Obywatel świata. Shlomo Mintz" - reportaż Agnieszki Czarkowskiej

Wirtuoz światowej klasy, skrzypek, który występuje w najsłynniejszych salach koncertowych na wszystkich kontynentach. Po raz drugi w życiu grał koncert w Białymstoku - rodzinnym mieście swojego ojca. Ten występ z 14 czerwca 2013 roku ma swoje tajemnicze tło...

14 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Cień wojny" - reportaż Joanny Sikory

Wojna nie kończy się z ostatnim strzałem. Rany tych, którzy jej doświadczyli goją się bardzo długo. Nie przychodzi też ulga i zapomnienie, a blizny pozostają na pokolenia... Z wojennymi opowieściami postanowiły zmierzyć się słuchaczki Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Białymstoku.

13 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Pani wachmistrz" - reportaż Jana Smyka

Jej tata był ułanem 10 Pułku Ułanów Litewskich. Pani Eugenia Kula kontynuuje tradycje ułańskie rodziny. Od 1985 roku jest przewodniczącą Koła Żołnierzy 10 Pułku i Ich Rodzin, dosłużyła się honorowego stopnia starszego wachmistrza

10 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Nieśmiertelnik" - reportaż Dominika Gila

Wielkopolanin, pilot Stanisław Jankowski od przeszło 80 lat spoczywa na cmentarzu w nadbużańskiej wiosce Matcze. Żaden z mieszkańców nie znał go osobiście, ale niektórzy do dziś traktują go jak bliskiego i opiekują się grobem. Czy po latach uda się odnaleźć rodzinę pilota Stanisława Jankowskiego?

9 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Końca nie widać" - reportaż Alicji Pietruczuk i Joanny Sikory

Bezpieczeństwo państwa czy wygoda mieszkańców i ochrona środowiska? Przed takim dylematem stanęły polskie władze, kiedy latem i jesienią 2021 roku na polsko-białoruskiej granicy wybuchł kryzys migracyjny. Zdecydowano wówczas o wprowadzeniu w przygranicznych miejscowościach stanu wyjątkowego i budowie zapory na samej granicy.

8 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Ciebie na wieki wychwalać będziemy" - reportaż Doroty Sokołowskiej i Wiesława Szymańskiego

Przydrożne krzyże. Na początku i na końcu wsi. Na skraju lasu i na rozstajach dróg. Od stuleci dźwigające na swoich ramionach nasze prośby i modlitwy. Autorzy wybrali się na ich poszukiwanie wzdłuż najbardziej ruchliwej na Podlasiu drogi łączącej Białystok z Augustowem. Miejsca, jakie odkryli; ludzie, których spotkali i historie, jakie usłyszeli układają się w opowieść o ludzkim uporze, wierze i pamięci...

7 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Radio bez skali" - reportaż Doroty Sokołowskiej

Słowo „toczka” jest regionalizmem białostockim. "Kołchoźniki" czyli głośniki radiowęzłowe to pierwowzór dzisiejszej kablówki.

6 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Moja najdroższa Mary" - reportaż Doroty Stabik

Miłość na odległość. Uczucie, w które wkracza wojna. Taka historia trafia do nas dziś jak nigdy przedtem. Ponad 150 listów Pawła Słani do narzeczonej, to przede wszystkim kronika miłosna, ale także kronika życia w Polsce u progu II wojny światowej. To niestety także historia tragicznych losów...

3 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Mleko z Jarocina" - reportaż Jacka Kosiaka

Festiwal rockowy w Jarocinie ma już 50 lat. Dla kilku pokoleń Polaków kojarzy się ono przede wszystkim z muzyką, ale czy tylko? Czy przetrwała legenda rockowego Jarocina?

2 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Podróż do domu" - reportaż Alicji Kulik

Po kilku latach nieobecności do Trękusa na Warmii powróciła Galeria In Spe Joanny Stasiak. Rozpoczął się nowy rozdział w życiu siedliska, który daje wiarę i nadzieję, że każde doświadczenie, nieważne jak trudne, może przekuć w dobro.

1 czerwca 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Kirył przewodnik" - reportaż Beaty Korbas

To dźwiękowe pokłosie wyprawy reporterskiej dziennikarzy Polskiego Radia Rzeszów w okolice Kijowa, gdzie udali się z darami przekazanym przez słuchaczy rozgłośni. Przewodnikiem w tej wyprawie jest Kirił, mieszkaniec ukraińskiej stolicy...

31 maja 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Ciągle idę, ino dalej" - reportaż Elżbiety Osowicz

Autorka opowiada historię swoich spotkań z bezdomną kobietą, która od kilku lat śpi w krzakach. Obok są bogate domki jednorodzinne, sklep i ruchliwa droga, mało kto zwraca uwagę na panią Agnieszkę, ona tam po prostu jest od dawna i wszyscy się do niej przyzwyczaili.

30 maja 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Zakwitły wtedy białe bzy" - reportaż Agnieszki Czarkowskiej

27 maja 1944 roku Niemcy aresztowali w byłym powiecie wysokomazowieckim 1500 osób. Rankiem wypędzili z domów dorosłych mieszkańców Tykocina, Łap, Sokół, Jeżewa, Wysokiego Mazowieckiego. Większość tych ludzi wywieziono do obozów koncentracyjnych.

27 maja 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Udarowane życie" - reportaż Alicji Pietruczuk

Macierzyństwo to najsilniejsza motywacja, by walczyć o siebie. Dla Zuzanny Butkiewicz najważniejszym powodem, by się nie poddawać, była trójka jej dzieci...

26 maja 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Duch ogrodu mojej mamy" - reportaż Doroty Sokołowskiej

Pół hektara różnorodnych, czasem egzotycznych roślin rozpościera się przy jednym z domów w Drozdowie. To miejsce jest pełne różnych roślin z niesamowitą paletą barw. Kwitną, mimo że od roku nie zajmuje się nimi ich właścicielka - Krystyna Zacharzewska.

25 maja 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Artysta z natury" - reportaż Joanny Sikory

Jego świat pachnie drewnem. Tym światem jest mała pracownia, ukryta wśród bujnej zieleni podwórka we wsi Ciełuszki. Tam Jan Szarkiel tworzy okiennice, nadokienniki i wszelkiego rodzaju zdobienia, które potem zachwycają turystów na ścianach podlaskich domów.

24 maja 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Co to za gość" - reportaż Urszuli Kropiewnickiej

Jeździ na rowerze, biega, pływa, przez pięć lat uzbierał pokaźną liczbę medali z zawodów sportowych. Upragnione marzenie spełnił kilka lat temu, wówczas ukończył swój pierwszy w życiu triathlon na dystansie sprinterskim. Powiedzieć o Robercie "człowiek sukcesu" to za mało. W 2011 roku podróżował do Warszawy, jednak do niej nie dotarł… To co się wówczas wydarzyło spowodowało, że od kilku lat pomaga poszkodowanym stanąć na nogi. Inspiruje swoją wiedzą i doświadczeniem, pracując z tymi, którzy nie mają nadziei.

23 maja 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Słodkie dziedzictwo" - reportaż Anety Gałaburdy i Alicji Pietruczuk

Pszczoły jako jedyne owady mają serce. Szanujemy je, bo dają nam miód. Tymczasem powinniśmy o nie dbać, bo dają nam życie.

20 maja 2022, godz. 17:15 i 22:15


"Narwiański podróżnik" - reportaż Joanny Sikory

Gdyby nie kilka przypadków Alan Duben nigdy by nie przyjechał do Tykocina. Amerykański antropolog odnalazł rodzinną miejscowość swojej babci Chaji Kurlander prawie 110 lat po tym jak z niej wyjechała. Babcia uciekła do USA w poszukiwaniu lepszego życia na początku XX wieku. Natomiast on przyjechał do Polski, aby poznać świat, który opuściła.

19 maja 2022, godz.17:15 i 22:15


"Po tych makach szedł żołnierz..." - reportaż Agnieszki Czarkowskiej

Porucznik Jan Borysiewicz - uczestnik walk pod Monte Cassino, żołnierz II Korpusu gen. Andersa, wcześniej uczestnik kampanii wrześniowej w 1939 roku, w czasie okupacji sowieckiej wcielony przymusowo do Armii Czerwonej - jego życiorysem można byłoby obdzielić kilka osób.

18 maja 2022, godz. 17:15 i 22:15


„Skrzypaczka z rewolwerem” - reportaż Czesławy Borowik

 Eliza Koma jest od kilkunastu lat skrzypaczką Filharmonii Lubelskiej. Pięć lat temu zaczęła trenować sportowe strzelectwo. Co łączy grę na skrzypcach ze strzelaniem?

17 maja 2022, godz.17:15 i 22:15




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok