Przymusowe roboty w III Rzeszy. Polacy jako darmowa siła robocza w Niemczech

27 stycznia 2026

Teresa Dzięgielewska, fot. Barbara Sokolińska
Teresa Dzięgielewska, fot. Barbara Sokolińska



0:00
0:00
dźwięk do pobraniaPrzymusowe roboty w III Rzeszy | Pobierz plik.


Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.

W czasie II wojny światowej Niemcy podbili prawie całą Europę. Przemysł pracował głównie na potrzeby wojska. By mógł funkcjonować pełną parą potrzebni byli pracownicy.

Z Europy Zachodniej rekrutowano dobrowolnie, natomiast w pozostałych państwach, również na terenie Polski, zastosowano brutalne i przymusowe kontyngenty młodych ludzi. Nie ominęły one i naszego regionu.

O tym rozmawiamy z Teresą Dzięgielewską z IPN w Białymstoku, która przygotowała specjalną publikację poświęconą robotnikom przymusowym. Jest ona dostępna w białostockim IPN.


"Dzieje Zabłudowa i dóbr ziemskich w XVI-XX w." - ostatnia książka prof. Józefa Maroszka

"Dzieje Zabłudowa i dóbr ziemskich w XVI-XX w." - ostatnia książka prof. Józefa Maroszka


Nasze małe miasteczka czasami ukrywają swoją nieznaną, ale bardzo ciekawą historię - np. Knyszyn z dworem królewskim, Drohiczyn - miejsce koronacyjne, czy wreszcie Gródek z zamkiem "Supraśl". Tych ostatnich było wiele w okolicach Białegostoku, ale nie ma po nich - poza kronikami - śladu.



Żołnierze Wyklęci na Białostocczyźnie - historia oddziału Stefana Pabisia

Żołnierze Wyklęci na Białostocczyźnie - historia oddziału Stefana Pabisia


1 marca obchodziliśmy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych i dzisiaj w audycji "Tajemnice naszych czasów" właśnie o nich.



Maszyny latające w Białymstoku podczas I wojny światowej. Do czego służyły Rosjanom sterowce?

Maszyny latające w Białymstoku podczas I wojny światowej. Do czego służyły Rosjanom sterowce?


Carskie sterowce - te wielkie maszyny latające stacjonowały w Białymstoku na początku I wojny światowej. Stąd Rosjanie prowadzili rozpoznanie oraz bombardowanie Prus Wschodnich.



Tajemnicze konstrukcje ziemne na Podlasiu. Czy są to najstarsze założenia obronne?

Tajemnicze konstrukcje ziemne na Podlasiu. Czy są to najstarsze założenia obronne?


Czy regularne pagórki w północno-wschodniej Polsce to obronne założenia pierścieniowe, określane jako „fortece na bagnach”? Ich badaniem zajmuje się Krzysztof Żurek, archeolog z Muzeum Podlaskiego w Białymstoku.



Pierwsza wywózka na Syberię. Co wydarzyło się 10 lutego 1940 roku?

Pierwsza wywózka na Syberię. Co wydarzyło się 10 lutego 1940 roku?


Nad ranem 10 lutego 1940 r. sowieckie czerezwyczajki załomotały do wielu domów na terenach polskich przyłączonych do ZSRR. Wybierali nieprawomyślnych Polaków zagrażających budowaniu jedynego słusznego ustroju.



W bitwie pod Tannenbergiem z 1914 r. jego wojska poniosły klęskę, a on sam popełnił samobójstwo. Odkrywamy tajemnice gen. Samsonowa

W bitwie pod Tannenbergiem z 1914 r. jego wojska poniosły klęskę, a on sam popełnił samobójstwo. Odkrywamy tajemnice gen. Samsonowa


Na przełomie sierpnia i września 1914 roku odbyła się bitwa pod Tannenbergiem. Wojska rosyjskie zaatakowały Prusy Wschodnie. Na czele armii wkraczającej od południa stał generał Aleksander Samsonow.



UB i SB. Czy służby w PRL były wszechwładne?

UB i SB. Czy służby w PRL były wszechwładne?


Kilkadziesiąt tysięcy funkcjonariuszy, nieco więcej informatorów - tym dysponowały urzędy bezpieczeństwa i jednostki służby bezpieczeństwa. Czy to pozwalało w pełni kontrolować sytuację w kraju?



Wojska sowieckie w naszym regionie w czerwcu 1941. Kolos na glinianych nogach?

Wojska sowieckie w naszym regionie w czerwcu 1941. Kolos na glinianych nogach?


Tym razem w "Tajemnicach naszych czasów" temat rzadko poruszany w programach, a dotyczący wojsk sowieckich pod koniec czerwca 1941 roku, tuż u progu wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej.



Kulisy upadku Związku Radzieckiego. Czy możliwy jest dziś upadek Rosji?

Kulisy upadku Związku Radzieckiego. Czy możliwy jest dziś upadek Rosji?


Kulisy upadku Związku Radzieckiego. Czy możliwy jest dziś upadek Rosji? Naszym gościem jest historyk, politolog, analityk dr Sławomir Dębski z Centrum Europejskiego Natolin w Warszawie.




 
 

Prowadzący:

Agnieszka Czarkowska
Lech Pilarski



źródło: www.radio.bialystok.pl

Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok