Wspominamy tych, którzy odeszli

W Polskim Radiu Białystok w sobotę i niedzielę (1-2.11) wspominamy tych, którzy odeszli od nas w ostatnim roku. Znanych naukowców, społeczników, duchownych, wojskowych, ludzi kultury, których nie ma już wśród nas. Co godzinę (od 9:00 do 17:00) po wiadomościach przypominamy wybrane osobowości, które zapisały się w historii miasta, regionu. 

Pamiętamy, o tych, którzy odeszli, wierząc, że chociaż zniknęli z życia, to możemy ich zatrzymać w sercach i wspomnieniach.

Michał Bałasz

Michał Bałasz był nestorem podlaskiej architektury, nazywano go "Architektem Pana Boga". Jego życie upłynęło pod znakiem niezwykłych kolei losu i twórczego uporu. Urodzony w Wilnie, w otoczeniu świątyń Wschodu i Zachodu, tę unikalną syntezę przeniósł na grunt polski. Po trudach II wojny światowej i służbie w AK osiadł w Białymstoku, kształtując jego przestrzeń. Pozostawił po sobie blisko 120 projektów sakralnych - zarówno katolickich, jak i prawosławnych.

Zmarł w lipcu 2025 r. wieku 102 lat, będąc najstarszym aktywnie pracującym architektem w Polsce, jak również prawdopodobnie w Europie.

Andrzej Danilczuk

Andrzej Danilczuk był czuły na dźwięk i muzykę, radio było jego pierwszym i ostatnim zawodowym domem. Pracował w Polskim Radiu Białystok 40 lat. Najpierw w dziale technicznym, potem jako realizator dźwięku i dziennikarz w redakcji kultury. Zapamiętamy go przede wszystkim jako ciepłego człowieka i znawcę muzyki. Przez całe dziesięciolecia towarzyszył rozwojowi Filharmonii Białostockiej, przygotowując relacje z koncertów muzycznych. Jest autorem kilkudziesięciu dźwiękowych portretów znanych osobowości, m.in. Jerzego Maksymiuka, z którym był zaprzyjaźniony. W radiowych audycjach pokazywał też środowisko artystów pozainstytucjonalnych i grup amatorskich. Prowadził cotygodniowy "Magazyn Sztuk Wszelkich". 

Zmarł w marcu 2025 r. po długiej chorobie w wieku 75 lat.

dr Anna Drabarz

Dr Anna Drabarz działała na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Była prawnikiem specjalizującym się w prawie międzynarodowym. Pracowała na Uniwersytecie w Białymstoku. W latach 2019-2023 pełniła funkcję pełnomocnika zarządu województwa podlaskiego ds. osób z niepełnosprawnościami. Współpracowała z Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej przy implementacji Europejskiego Aktu o Dostępności. Współzakładała Podlaski Sejmik Osób z Niepełnosprawnościami. Podjęła się też misji odbudowywania reprezentacji osób z niepełnosprawnościami na poziomie ogólnopolskim, wchodząc do zarządu Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami. W 2022 r. została członkinią Zarządu Europejskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami. 

Zmarła 14 marca 2025 r. Miała 45 lat. "Świat stracił jedną z tych osób, które walczą o prawa innych, nie dbając o zaszczyty" - m.in. takie słowa wybrzmiały po jej śmierci.

ks. protodiakon Bazyli Dubec

Ksiądz protodiakon Bazyli Dubec - organizator Białostockich Dni Muzyki Cerkiewnej, współorganizator Prawosławnych Wieczorów Kolęd, dyrygent wielu chórów, w tym duchowieństwa diecezji białostocko-gdańskiej. Urodził się na Dolnym Śląsku, ale to na Podlasiu spędził większość swego życia. Na co dzień można go było spotkać w soborze św. Mikołaja w Białymstoku.

Zmarł po ciężkiej chorobie, 1 września 2025 r., tuż po swoich 70. urodzinach. 

bp Antoni Dydycz

Biskup Antoni Pacyfik Dydycz był wieloletnim ordynariuszem diecezji drohiczyńskiej. Urodził się w 1938 r. w Serpelicach nad Bugiem. W wieku 16 lat wstąpił do Zakonu Kapucynów w Łomży, gdzie otrzymał imię zakonne Pacyfik. Został wyświęcony w 1963 r., krótko po tym rozpoczął studia na Wydziale Socjologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 1994 r. papież Jan Paweł II mianował go biskupem drohiczyńskim. Swój urząd pełnił przez 20 lat. Na emeryturze nadal mieszkał w Drohiczynie jako biskup senior, pozostając aktywnym duszpastersko. Był znany ze swojego zaangażowania w sprawy społeczne, często zabierając głos w publicznych debatach. Cieszył się dużą sympatią wiernych.

Zmarł 14 września 2025 r. w wieku 87 lat. Hierarcha został pochowany w krypcie drohiczyńskiej katedry.

mjr Czesław Chociej

Major Czesław Chociej - wieloletni prezes białostockiego okręgu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Podczas II wojny światowej wstąpił do Armii Krajowej, w której działał pod pseudonimem "Chłopiec". Po wojnie został nauczycielem w Technikum Ekonomicznym w Białymstoku, później pracował w Narodowym Banku Polskim, był m.in. dyrektorem Oddziału Okręgowego NBP w Białymstoku. Angażował się w różne działania edukacyjne o AK, m.in. we współpracy z IPN czy szkołami. Zawsze obecny podczas obchodów w Białymstoku podczas świąt wojskowych. W ostatnich latach współpracował z żołnierzami 1. Podlaskiej Brygady Obrony Terytorialnej, która kontynuuje tradycje Armii Krajowej.

Zmarł w grudniu 2024 r. w wieku 96 lat.

Kazimierz Gomułka

Kazimierz Gomułka - rysownik, malarz i architekt wnętrz. Autor niezapomnianych grafik na koszulkach i gadżetach suwalskiego festiwalu bluesowego. Współpracował z wieloma instytucjami kultury, m.in. z Biurem Wystaw Artystycznych oraz Regionalnym Ośrodkiem Kultury i Sztuki. Prowadził zajęcia z edukacji artystycznej, zarażając kolejne pokolenia młodych suwalczan miłością do rysunku i grafiki.

Zmarł 5 sierpnia 2025 r. Miał 72 lata.

Jacek Kaczyński

Jacek Kaczyński - muzyk, tekściarz kompozytor. Od najmłodszych lat związany z białostocką sceną muzyczną. Grał w filharmonii, teatrze dramatycznym, w kilku jazzowych projektach. Najbardziej znany zespół, w jakim uczestniczył, to słynna bluesowa Kasa Chorych. Dzięki niemu Kasa Chorych po przerwie spowodowanej przedwczesną śmiercią lidera formacji Ryszarda Skibińskiego reaktywowała swą działalność na początku lat 90. Był też współtwórcą dwóch innych bluesowych zespołów - Devil Blues i Cynamonowa Kaczka. Tę formację tworzyła czołówka białostockich muzyków. Dużą popularnością cieszyła się stworzona przez Kaczyńskiego komercyjna Live Orkiestra. 

Zmarł niespodziewanie 13 lutego 2025 r. Kilka dni przed śmiercią uwiecznił swoje ostatnie dźwięki podczas nagrań najnowszych utworów Kasy Chorych.

Walenty Korycki

Walenty Korycki - wójt gminy Bielsk Podlaski, wieloletni samorządowiec na różnych szczeblach. Był wicemarszałkiem województwa, radnym wojewódzkim, powiatowym, sekretarzem gminy Boćki. W ostatnich wyborach został wybrany na wójta gminy Bielsk Podlaski.

Zmarł nagle w nocy 5 września 2025 r. w wieku 62 lat. Spoczął obok grobu swoich rodziców na cmentarzu w Proniewiczach.

Krzysztof Matczak

Krzysztof Matczak to sokólski przedsiębiorca znany w całym regionie z produkcji lodów tradycyjnych. Jego firma, której działalność rozpoczęli w 1965 rodzice Krzysztofa, aktywnie uczestniczyła w życiu gospodarczym kulturalnym i społecznym Sokółki. W Pubie U Matczka koncertowały znane w regionie bluesowe i rockowe zespoły. Jako członek Klubu Historycznego im. kpt. Franciszka Potyrały "Oracza" angażował się w upamiętnianie historii, a także brał udział w organizacji Międzynarodowego Motocyklowego Rajdu Katyńskiego. Wraz z motocyklistami niósł pomoc Polakom na wschodzie. Za swoją działalność został odznaczony medalem "Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej".

Zmarł 23 lipca na skutek obrażeń po wypadku drogowym, w którym uczestniczył kilkanaście dni wcześniej. 

dr Jan Jerzy Milewski

Dr Jan Jerzy Milewski to ceniony historyk, wieloletni wykładowca Filii Uniwersytetu Warszawskiego, a później Uniwersytetu w Białymstoku. Przez wiele lat był też pracownikiem naukowym białostockiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Związany brównież z Polskim Towarzystwem Historycznym, w którym był wieloletnim prezesem oddziału w Białymstoku. Słuchacze Polskiego Radia Białystok znają jego głos z naszych audycji - często gościliśmy go jako historyka, znawcę regionu w "Tajemnicach naszych czasów". Służył nam ekspercką wiedzą przy realizacji reportaży i dokumentów radiowych.

Zmarł 19 lutego 2025 roku w wieku 74 lat.

Krzysztof Nowakowski

Krzysztof Nowakowski był jednym z twórców Białostockiego Studia Muzyki Eksperymentalnej, cenionym realizatorem Polskiego Radia Białystok. Ostatni raz odwiedził naszą rozgłośnię rok temu podczas obchodów 50. rocznicy oddania siedziby radia przy Świerkowej 1. W naszym archiwum skrywamy dźwięki muzyki eksperymentalnej i elektronicznej, którą współtworzył z Bogdanem Szczepańskim i Zbigniewem Popielskim. Zapisał się też jako współtwórca wielu audycji, w tym Białostockiej Szkoły Reportażu. Jako inżynier Politechniki Białostockiej był też cenionym projektantem oświetlenia. Efekty jego pracy ciągle są obecne w naszych studiach radiowych i reżyserce.

Zmarł 8 marca 2025 r. w wieku 72 lat.

Krzysztof Pakuła

Krzysztof Pakuła - biznesmen, prezes Polskiej Grupy Sklepów Spożywczych Chorten. Pochodził z Choroszczy, tam też powstały pierwsze sklepy sieci, którą stworzył i zarządzał przez 15 lat. Grupa Chorten zrzesza teraz ponad 3000 punktów w całym kraju. Krzysztof Pakuła był także pomysłodawcą i przewodniczącym rady Fundacji Grupy Chorten "Nie bądź obojętny". Kochał sport, był jego mecenasem.

Zmarł 21 listopada 2024 r. Miał 68 lat.

prof. Włodzimierz Pawluczuk

Prof. Włodzimierz Pawluczuk - wybitny socjolog, publicysta, pisarz, badacz kultury ludowej. Bliscy i współpracownicy mówili, że był postacią nietuzinkową, mędrcem, filozofem i artystą. Związany z Uniwersytetem w Białymstoku od 1997 do 2011 r. Kierował m.in. Instytutem Socjologii. Był autorem wielu publikacji i prac naukowych. Opublikował m.in. "Światopogląd jednostki w warunkach rozpadu społeczności tradycyjnej", "Żywioł i forma. Wstęp do badań empirycznych nad kulturą współczesną", "Potoczność i transcendencja", "Ukraina - polityka i mistyka" oraz "Wierszalin. Reportaż o końcu świata". Za książkę "Judasz" otrzymał Nagrodę Literacką Prezydenta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego.

Zmarł w maju 2025 r. w wielu 91 lat.

Wojciech Szelachowski

Wojciech Szelachowski był autorem oryginalnych scenariuszy, wierszy i tekstów piosenek m.in. do kultowego cyklu "Krótkich kursów…piosenki aktorskiej", "wychowania seksualnego" czy "poezji dziecięcej". Był dyrektorem artystycznym Białostockiego Teatru Lalek. Wyreżyserował ponad 70 sztuk teatralnych, stworzył autorski teatr śpiewany. Tworzył przedstawienia zabawne, ale nie bezmyślne, mocno akcentował szacunek dla zachowania sensu w teatrze. Pilnie przestrzegał zasady - "Po pierwsze, nie nudzić".  Twórca niezapomnianych widowisk, inspirujący wykładowca i przyjaciel artystów.

Zmarł 9 czerwca 2025 r. po długiej chorobie. Miał 69 lat.

Stanisław Tym

Stanisław Tym - aktor, satyryk, scenarzysta i reżyser. Był legendą polskiej sceny kabaretowej i filmowej. Artysta wszechstronny, który na zawsze zapisał się w kulturze i pamięci widzów. Zadebiutował jako rysownik, publikując swoje prace m.in. w Tygodniku Kulturalnym i Rzeczpospolitej. Od lat 70. tworzył również felietony - jego błyskotliwe i pełne humoru teksty ukazywały się na łamach "Wprost" i "Polityki". Przez wiele lat mieszkał na Suwalszczyźnie we wsi Zakąty nad Wigrami - miejscu szczególnie mu bliskim. To właśnie Suwalszczyznę uwiecznił w swoim filmie "Ryś". W 2012 r. otrzymał tytuł Honorowego Ambasadora Województwa Podlaskiego. W oczach publiczności - artysta wybitny i zasłużony. W oczach przyjaciół i bliskich - człowiek dobry, ciepły i życzliwy.

Zmarł 6 grudnia 2024 r. w wieku 87 lat. Spoczął na warszawskich Powązkach.

ks. prał. Stanisław Wysocki

Ksiądz Stanisław Wysocki urodził się 1 marca 1938 r. w Białej Wodzie. Był świadkiem Obławy Augustowskiej, w której stracił ojca oraz dwie siostry. Ukończył Wyższe Seminarium Duchowne w Łomży i przez 8 lat prowadził Kościół Młodych. Był kapelanem łomżyńskiej "Solidarności", a także żołnierzy AK i Sybiraków. Przez kilka kolejnych lat pełnił posługę duszpasterską m.in. w Sejnach i Bargłowie Kościelnym. Wreszcie trafił do Ełku, gdzie był pierwszym proboszczem katedry, a potem także do Augustowa. Przez wiele lat był działaczem Związku Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej, a następnie prezesem tej organizacji. Dzięki jego staraniom największa po II wojnie światowej niewyjaśniona dotąd zbrodnia dokonana przez NKWD na Polakach przestała być tajemnicą. Duchowny poświęcił wiele lat życia, aby odnaleźć groby ofiar oraz właściwie uczcić ich pamięć.

Zmarł 8 listopada 2024 r. Spoczął na cmentarzu parafialnym przy ul. Bakałarzewskiej w Suwałkach.

ppłk Ludwik Zalewski

Ppłk Ludwik Zalewski - żołnierz, polityk, społecznik, pasjonat lokalnej historii i militariów. Prawie 30 lat poświęcił służbie w wojsku - doszedł do stanowiska dowódcy 1. Łomżyńskiego Batalionu Remontowego i dowódcy garnizonu. Na emeryturze zajął się polityką (był senatorem VI kadencji) i działalnością społeczną oraz oddał się swojej największej pasji, czyli militariom. Utworzył prywatne Muzeum Forty Piątnica i strzelnicę sportową. Po jego śmierci przy wejściu do kompleksu obiektów w Piątnicy odsłonięto poświęconą mu tablicę, a rozgrywany tam turniej strzelecki nazwano jego imieniem.

Zmarł 6 stycznia 2025 r. w wieku 70 lat.

| red: bs, zmj, sk