Obrazy utkane z tradycji i serca. Radiowa aukcja na rzecz polskich dzieci na Białorusi

Już po raz siódmy Polskie Radio Białystok i Podlaski Oddział Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" zorganizowały akcję charytatywną "Podaruj gwiazdkę polskim dzieciom na Białorusi". Przez sześć dotychczasowych edycji licytacji obrazów na naszej antenie udało się zebrać łącznie ponad 80 tysięcy złotych na upominki. W tym roku licytacja była wyjątkowa. Tkaczka Katarzyna Daniewicz, której prace powstały w tym roku w ramach Stypendium Artystycznego Prezydenta Białegostoku, sama zaproponowała przekazanie swoich dzieł. Te niezwykłe, tkane obrazy trafiły na licytację, a ich inspiracją jest technika radziużki.

Trzy prace artystki zostały wylicytowane w sumie za 2250 złotych.

Radziużka to tradycyjna technika tkacka z północno-wschodnich ziem dawnej Rzeczypospolitej. Wyróżnia się bogatym, geometrycznym wzornictwem i była znana pod wieloma nazwami regionalnymi, takimi jak dymka, dzierużka czy tkanina wileńska.

Jej geneza jest ściśle związana z życiem wsi, gdzie stała się istotnym elementem przemysłu ludowego. Co ważne, tę technikę tkacką można było spotkać także na terenach, które dziś dzieli granica polsko-białoruska, co nadaje pracom Katarzyny Daniewicz dodatkowy, symboliczny wymiar.

Największy rozkwit radziużki przypadł na okres międzywojenny, zwłaszcza w województwach wschodnich. Było to efektem działań Towarzystw Popierania Przemysłu Ludowego, które wspierały i popularyzowały tkactwo - na samej Wileńszczyźnie w 1932 roku funkcjonowało ponad 88 tysięcy krosien.

Mimo historycznej popularności, radziużka z czasem została w dużej mierze zapomniana. W odpowiedzi na potrzebę jej ożywienia Katarzyna Daniewicz stworzyła projekt "Studia nad unowocześnieniem tkaniny ludowej".

Jej celem było zbadanie i reinterpretacja tradycyjnych wzorów, aby mogły funkcjonować we współczesnym kontekście estetycznym i użytkowym. Tkaczka dokonała transformacji tradycyjnej formy, zmieniając skalę ornamentu i modyfikując kolorystykę, czerpiąc inspirację ze zbiorów Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej.

Osiem tkanych obrazów, które powstały w ramach stypendium, stanowią twórczą reinterpretację oryginalnych wzorów radziużkowych. Przekazanie trzech z nich na licytację idealnie łączy dziedzictwo z nowoczesnym projektowaniem i szlachetnym celem. 

| red: zmj, sk, bs