Radio Białystok | Wiadomości | Wiadomości - Pamięć o Sybirakach. Uroczystości w Podgórzu
Ponad 20 rodzin wywieziono z Elżbiecina, podobną ich liczbę z Kraski, ze Starych Kupisk i z Janowa i aż 33 rodziny z Podgórza, gdzie odbyły się uroczystości upamiętniające pierwszą zsyłkę mieszkańców gminy Łomża na Sybir.
Poza przedstawicielami m.in. parlamentu i samorządów, wzięli w nich udział także członkowie rodzin zesłańców i ostatni spośród tych, którzy sami pamiętają jeszcze pobyt na "nieludzkiej ziemi".
Podgórze, Elżbiecin, Stare Kupiski, Kraska, Janowo, Pogórze... po 20-30 rodzin z każdej spośród tych miejscowości 86 lat temu trafiło na Syberię.
W sumie z terenu gminy Łomża wywieziono około 850 osób i tę właśnie rocznicę po raz kolejny uczczono przed Pomnikiem Pamięci Sybiru w Podgórzu.
Najbardziej mnie zastanowiła liczba rodzin osadników. Po wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r., w wyniku reformy rolnej otrzymali tu działki ziemi po rosyjskich oficerach jako dowód uznania ich bohaterstwa, a dwadzieścia lat później Stalin podziękował im za to we własny sposób - wysyłając ich z całymi rodzinami na Syberię - mówi Teresa Dzięgielewska z białostockiego oddziału IPN, która zgłębiała archiwa dotyczące zesłańców z ziemi łomżyńskiej.
Z każdym rokiem mniej w tych uroczystościach bierze udział ludzi, którzy byli tam osobiście, jak Nina Żyłko, której zesłanie kojarzy się przede wszystkim z głodem i tęsknotą do najmniejszej okruszyny chleba, teraz to już najczęściej dzieci i wnukowie zesłańców.
Tamten okres nadal wymaga badań i jest dużo jeszcze do odkrycia i uzupełnienia. O ile mamy dosyć dokładne dane dotyczące tej pierwszej zsyłki z lutego 1940 r., to nadal niewiele wiemy o późniejszych zesłańcach z lat 1940-41. Nie znamy ani ich liczby, ani dalszych ich losów, ponieważ to wszystko jest w archiwach białoruskich, do których nie mamy dostępu - mówi dyrektor Oddziału IPN w Białymstoku Krzysztof Sychowicz.
Podobnie jak w latach poprzednich rocznica pierwszej deportacji była okazją do wręczenia Odznak Honorowych Sybiraka - tym razem odebrali je: senator Marek Komorowski, komendant KM PSP w Łomży Arkadiusz Obrycki oraz Anna Zawadzka i Sylwester Zawadzki.
W Łomży w 86. rocznicę pierwszej wywózki na Sybir delegacje złożą kwiaty m.in. przed tablicą upamiętniającą zesłańców w miejscu, z którego odjeżdżali kolejowymi wagonami na wschód.
| red: gl, tk
