13 kwietnia dniem pamięci. Białystok przypomina o dramacie Katynia i Sybiru

Główne uroczystości odbyły się pod Pomnikiem Mordu Katyńskiego, gdzie w asyście kompani honorowej 18. Białostockiego Pułku Rozpoznawczego przedstawiciele władz i działacze rodzin katyńskich i potomków sybiraków złożyli kwiaty.

Pamięć o ofiarach Katynia i Sybiru

W okolicznościowym przemówieniu prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski zwrócił uwagę, że Białystok jest dziś szczególnym miejscem, w którym pamięć o Sybirze jest cały czas żywa.

Pamięć o tych tragicznych wydarzeniach to nasz obowiązek - wobec zamordowanych, wobec zesłanych na nieludzką ziemię. Spotykamy się tutaj, by oddać hołd tym, którzy zostali odebrani swoim rodzinom i ojczyźnie. Chcemy, żeby pamięć o wszystkich ofiarach sowieckiego terroru przetrwała. Zarówno o pomordowanych polskich oficerach, jak i tysiącach zesłańców wywiezionych ze swoich domów, wrzuconych w obcy, okrutny świat. Wielu z nich nie przetrwało katorgi - powiedział prezydent.

13 kwietnia to szczególna data, bo upamiętnia ofiary zbrodni katyńskiej i ofiary II wywózki ich rodzin na Syberię. Kiedy polscy oficerowie ginęli od sowieckich kul w Katyniu, Kozielsku i Ostaszkowie - ich rodziny ładowano na wagony i wywożono do Kazachstanu - mówi dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru prof. Wojciech Śleszyński.

Historia, o której trzeba pamiętać

Dyrektor białostockiego oddziału IPN prof. Krzysztof Sychowicz dodaje, że współczesna Rosja i wcześniejszy Związek Radziecki są "niereformowalne" w swoim podejściu do fałszowania historii, dlatego tak ważna jest pamięć o ich wszystkich zbrodniach. Kilkanaście lat temu wydawało się, że jest szansa na normalizację, ale to okazało się nieprawdą.

Obchodzony w poniedziałek (13.04) dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej ustanowiono w 2007 roku.

13 kwietnia 1943 r. hitlerowskie władze opublikowały pierwsze informacje o masowych grobach polskich oficerów zgładzonych przez Sowietów. To dlatego właśnie ten dzień został ogłoszony Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej.

Z kolei 13 kwietnia 1940 r. to data drugiej masowej deportacji polskich obywateli w głąb ZSRR. Objęła ona urzędników państwowych, policjantów, nauczycieli, działaczy politycznych i przedstawicieli ziemiaństwa. W ramach tej akcji do północnego Kazachstanu wywieziono ok. 61 tys. osób, przede wszystkim rodziny represjonowanych wcześniej osób. Szacuje się, że w tej grupie zdecydowaną większość stanowiły kobiety i dzieci, także rodziny oficerów zamordowanych w Katyniu.

Łącznie cztery wielkie deportacje obywateli II RP z terenów zajętych przez Związek Sowiecki objęły kilkaset tysięcy osób. Wielu z nich nigdy nie wróciło do kraju.

| red: gl