Radio Białystok | Wiadomości | Wiadomości - Majówka na świeżym powietrzu? Pamiętaj - kleszcze nie biorą wolnego! Drugi odcinek podcastu "Razem Dbamy O..." [wideo]
Długi weekend to czas odpoczynku, ale także początek intensywnego sezonu chorób odkleszczowych. Ekspertki z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku ostrzegają: zagrożenie czai się nie tylko w lesie, ale i przed blokiem w trawie. Jak się chronić i czego nie lekceważyć? O tym w drugim odcinku podcastu "RAZEM DBAMY O..." tworzonego we współpracy z Fundacją Zdrowe Miasto.
Gośćmi Renaty Redy w drugim odcinku podcastu "RAZEM DBAMY O..." są prof. Anna Moniuszko-Malinowska oraz dr Justyna Adamczuk z Kliniki Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji UMB.
Sezon na kleszcze trwa niemal cały rok
Choć wielu z nas kojarzy zagrożenie z pełnią lata, lekarze alarmują, że pacjenci z Kleszczowym Zapaleniem Mózgu (KZM) trafiają na oddziały już od początku kwietnia.
Dzięki łagodniejszym zimom kleszcze nie potrzebują już długiego czasu na "rozruch". Ich aktywność zaczyna się, gdy temperatura osiąga zaledwie 5-7°C. W efekcie sezon ich żerowania wydłużył się z sześciu do nawet dziesięciu miesięcy w roku.
Organ Hallera - dlaczego kleszcz zawsze nas znajdzie?
Mimo braku oczu, kleszcz jest wyposażony w niezwykle precyzyjny "radar" - tzw. organ Hallera. Znajduje się on na przednich odnóżach i działa jak detektor termiczno-chemiczny. Wykrywa:
ciepłotę naszego ciała,
zapach skóry,
wydzielany przez nas amoniak i mocznik.
Co gorsza, kleszcz to mistrz kamuflażu. W swojej ślinie posiada substancje znieczulające, dzięki którym momentu wkłucia po prostu nie czujemy. Często szukamy na ciele dorosłego osobnika, zapominając o nimfach - niemal przezroczystych, maleńkich postaciach kleszcza, które są równie groźne i przenoszą te same choroby.
Złota godzina? W przypadku KZM nie istnieje
W powszechnej świadomości funkcjonuje przekonanie, że mamy 24 godziny na usunięcie kleszcza, by uniknąć boreliozy. To prawda, że ryzyko zakażenia bakterią Borrelia rośnie wraz z czasem żerowania. Niestety, zasada ta nie dotyczy wirusa Kleszczowego Zapalenia Mózgu.
W przypadku wirusa KZM wystarczy zaledwie kilka minut od wkłucia. Wirus znajduje się w śliniankach kleszcza i trafia do naszego organizmu niemal natychmiast - ostrzega dr Justyna Adamczuk.
Moda "antykleszczowa" i chemia, która działa
Wybierając się na majówkę, warto postawić na odpowiednią profilaktykę:
Ubiór: Jasne kolory nie odstraszają kleszczy, ale pozwalają nam szybciej je zauważyć. Najważniejsze to szczelność - spodnie wpuszczone w skarpetki i długi rękaw.
Repelenty: Czytajmy etykiety! Skuteczne preparaty powinny zawierać DEET (stężenie 30-50% zapewnia ochronę na ok. 6-8 h), ikarydynę lub permetrynę (tę ostatnią stosujemy wyłącznie na ubrania).
Rytuał po powrocie: Prysznic to za mało. Należy dokładnie obejrzeć całe ciało, szczególnie miejsca z cienką skórą: pod kolanami, w pachwinach, za uszami i na linii włosów.
Szczepienia - jedyna pewna tarcza przed KZM
Podlasie pozostaje regionem endemicznym, gdzie liczba zachorowań jest najwyższa. Mimo to statystyki wyszczepialności są wciąż niskie. Ekspertki wskazują na grupę leśników jako dowód skuteczności szczepionki - dzięki obowiązkowym szczepieniom choroba ta w ich grupie zawodowej niemal nie występuje.
Warto wiedzieć, że KZM można zarazić się nie tylko przez ukąszenie, ale także pijąc niepasteryzowane mleko (np. kozie lub krowie) od zakażonego zwierzęcia. W takim przypadku choroba postępuje bardzo szybko, często bez fazy wstępnej, uderzając prosto w układ nerwowy.
Co robić, gdy znajdziemy kleszcza?
Usuń go samodzielnie: Użyj pęsety lub specjalnych przyrządów dostępnych w aptece. Nie smaruj kleszcza tłuszczem! Powoduje to u niego wymioty, co drastycznie zwiększa ryzyko infekcji.
Obserwuj skórę: Szukaj rumienia wędrującego (zaczerwienienie, które się rozszerza).
Nie badaj kleszcza w laboratorium: Ekspertki podkreślają, że obecność patogenu w kleszczu nie oznacza automatycznie zakażenia człowieka. Leczymy pacjenta, a nie pajęczaka.
Majówka to czas odpoczynku. Pamiętajmy, że świadomość i proste zasady bezpieczeństwa to nasza najlepsza ochrona przed niechcianymi pamiątkami z lasu.
| red: sk, pp
