Len motywem przewodnim festiwalu tkackiego "Podlaskie Sploty"

Projekt realizuje Podlaski Instytut Kultury, który od lat chroni i promuje zanikające tkactwo tradycyjne. Pracownicy ośrodka podkreślają, że jest ono unikatowe. Organizowane są warsztaty dla dorosłych, konkursy, działania dla dzieci i młodzieży zachęcające do poznania tradycji tkackich, powstał też szlak, który prowadzi przez miejscowości, gdzie mieszczą się pracownie tkaczek. Podlaskie Sploty odbędą się po raz siódmy.

Jak podkreśliła na konferencji prasowej zapowiadającej tegoroczną edycję projektu wicemarszałek województwa podlaskiego Wiesława Burnos - w regionie dba się o tkaninę i jest ona tzw. dobrem regionu. Dodała, że tak, jak zachowuje się zabytki, tak samo trzeba dla przyszłych pokoleń zachować właśnie tradycyjne tkactwo.

Motyw przewodni - len

W tym roku motywem przewodnim Podlaskich Splotów jest len i tkaniny lniane, a kolorem towarzyszącym tej edycji jest niebieski - kolor kwiatów lnu.

Etnografka Aleksandra Pluta z Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, które jest partnerem tegorocznego festiwalu, powiedziała, że len był niegdyś jednym z podstawowych produktów, powstających od początku do końca na wsi - od zasiania rośliny, przez zebranie plonów i przetworzenie aż do nici na tkaninę.

Był to jeden z podstawowych produktów, które były potrzebne w gospodarstwie wiejskim, ponieważ len był wykorzystywany do odzieży, ale też do tkania płótna, które nie tylko w domu było wykorzystywane, ale też szło na sprzedaż - zauważyła etnografka.

Dodała, że płótno było sprzedawane na potrzeby państwa jeszcze w latach międzywojennych. Powiedziała też, że len, który był tak powszechny na wsi, mimo że proces przetwarzania go był trudny i pracochłonny, był wypierany stopniowo przez fabryczne tkaniny i odzież.

Na czym polega technika tzw. tkania w deski?

Kierowniczka działu kultury ludowej w PIK Agnieszka Jakubicz powiedziała, że co roku Podlaskie Sploty przypominają inną technikę tkacką w regionie. Dodała, że podczas prac terenowych w ubiegłym roku PIK trafiło na charakterystyczne tkaniny lniane wykonywane techniką tzw. tkania w deski. Do tkania wzoru na krosnach wykorzystywano deskę, którą przekładało się pomiędzy określonymi nićmi osnowy.

Niestety technika jest już zapomniana, bo niewiele tkaczek pamięta jak ją wykonywać - mówiła Agnieszka Jakubicz.

Dlatego instytut w tym roku postanowił "obudzić do życia" tę technikę.

Wystawa tkanin, gra terenowa i piknik na dziedzińcu Pałacu Branickich

Główną imprezą Podlaskich Splotów jest dwudniowy festiwal tkactwa, który odbędzie się w ten weeken w Białymstoku. Pierwszego dnia zostanie otwarta wystawa tradycyjnych tkanin lnianych, które pochodzą ze zbiorów Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej oraz Sokólskiego Ośrodka Kultury. Najstarsze prezentowane tkaniny mają ok. 100 lat.

Tego dnia będzie można wziąć udział w grze terenowej, podczas której będzie można poznać proces obróbki lnu. Na trasie ustawione zostaną tkaczki i artyści z zespołu Kurpie Zielone, którzy będą pokazywać kolejne elementy procesu. Natomiast zadaniem każdego z uczestników, który na początku dostanie wiązankę lnu, będzie przejść przez różne zadania, aby len zamienić w nić.

Kolejnego dnia, tradycyjnie na dziedzińcu Pałacu Branickich, odbędzie się piknik tkacki, na który zaproszono ponad 40 tkaczek i tkaczy z całej Polski. Będzie można poznać różne techniki tkackie, spróbować swoich sił przy krosnach, a także porozmawiać.

Impreza potrwa do jesieni

Podlaskie Sploty potrwają do jesieni. W ramach projektu odbędą się też warsztaty tkackie; będzie można poznać kilka różnych technik, w tym także tkania lnu na deskę. Na projekt złożą się też konkurs na tkaniny lniane oraz wydawnictwo, w którym opracowane zostaną wzory do tkanin lnianych.

Podlaskie Sploty zostały dofinansowane z Ministerstwa Kultury i dziedzictwa Narodowego oraz budżetu województwa podlaskiego.

źródło: PAP | red: bs, sk