Wigilia w Cerkwi prawosławnej. Wieczerza postna i całonocne czuwanie

Bądźmy mocni w wierze i kulturze duchowej, zachowując wspaniałe obyczaje - zaapelował do wiernych i duchowieństwa zwierzchnik Kościoła prawosławnego w Polsce metropolita Sawa. Ciemne chmury, które niekiedy zbierają się nad światem, rozwiewa mocna wiara i miłość - podkreślił w orędziu z okazji Bożego Narodzenia.

Zwyczaje i liturgia

Postne potrawy, kolorowa choinka, biały obrus, a pod nim sianko. W Cerkwi prawosławnej we wtorek (6.01) Wigilia świąt Bożego Narodzenia. Rano w świątyniach czytane są tzw. carskie czasy, czyli godziny królewskie, opowiadające o Bożym Narodzeniu - mówi ks. dr Łukasz Łeonkiewicz z Warszawy.

Czytane są tzw. carskie czasy, czyli królewskie godziny kanoniczne, podczas których słyszymy mnóstwo starotestamentowych proroctw i psalmów dotyczących Bożego Narodzenia, czyli zapowiedzi narodzenia Mesjasza. Po nich jest sprawowana liturgia św. Bazylego Wielkiego, zaczyna się od wieczerni, ponownie usłyszymy paremije, czyli starotestamentowe proroctwa dotyczące narodzin Mesjasza - mówi ks. Łeonkiewicz.

Prosfora i kutia - początek wigilijnej wieczerzy

Wieczerzę wigilijną rozpoczyna dzielenie się prosforą i kutią. Prosfora to chlebek w kształcie maleńkiej bułeczki, która jest używana w Cerkwi prawosławnej do Eucharystii. Ma inne znaczenie niż katolicki opłatek - dodaje dr Łukasz Łeonkiewicz z Warszawy.

Prosfora jest chlebem liturgicznym przyniesionym z Cerkwi do domu, prosfora nie łamiemy się jak opłatkiem, nie składamy sobie przy niej też szczególnych życzeń, prosforę spożywamy jako pierwszy posiłek danego dnia. Wigilia jest dniem postnym i wiele osób w ogóle tego dnia niczego nie spożywa, dlatego pierwszym posiłkiem w tym dniu jest prosfora - dodaje ks. Łeonkiewicz.

Postna Wigilia: ryby, pierogi i barszcz

Na wigilijnym stole królują postne potrawy. Nie musi być ich 12, tradycyjnie przeważają ryby, pierogi z kapustą i grzybami, drożdżowe placki, kompot z suszu czy barszcz czerwony.

Tradycyjnie szuba, ryba, śledzie, kisiel, kutia, barszcz czerwony, pierogi z kapustą i grzybami, zaczynamy od prosfory, a potem dzielimy się kutią. Kutia to gotowany jęczmień, pęczak lub ryż z dodatkiem orzechów, miodu, maku i bakalii - mówi ks. dr Łukasz Łeonkiewicz z Warszawy. 

Kutia rozpoczyna wieczerzę wigilijną, jest takim daniem, które przypomina wiernym o zmarłych.

Całonocne czuwanie i pierwsza liturgia bożonarodzeniowa

6 stycznia w ciągu dnia, po południu i wieczorem, w cerkwiach odbywają się nabożeństwa całonocnego czuwania, a już w nocy wierni udadzą się do świątyń na pierwszą bożonarodzeniową liturgię.

W soborze św. Mikołaja w Białymstoku bożonarodzeniowe nabożeństwo całonocnego czuwania, któremu będzie przewodniczyć arcybiskup Jakub, rozpocznie się o godz. 22:00. Będziemy je transmitować na naszej antenie.

W jego liturgiczny skład wchodzi wielkie powieczerze, jutrznia i pierwsza godzina kanoniczna.

Życzenia od pary prezydenckiej dla wiernych Cerkwi prawosławnej

Życzenia prezydenta Karola Nawrockiego i jego małżonki Marty Nawrockiej zostały we wtorek opublikowane na oficjalnej stronie internetowej urzędu Prezydenta RP.

W tym szczególnym czasie do wszystkich wyznawców Kościoła prawosławnego i Kościołów wschodnich w Polsce kierujemy serdeczne myśli i najlepsze życzenia. Niech podczas wigilijnej wieczerzy, którą otwiera piękny obyczaj dzielenia się prosforą, państwa serca wypełnią radość, pokój i miłość - napisała para prezydencka.

Przedstawiciele władz złożyli życzenia z okazji Bożego Narodzenia

Życzenia z okazji świąt Bożego Narodzenia przedstawiciele władz z woj. podlaskiego wystosowali do prawosławnych mieszkańców regionu i wiernych innych obrządków wschodnich - publikując je na portalach społecznościowych, w lokalnych mediach czy na stronach internetowych urzędów.

Wojewoda: "Święta mówią o nadziei"

Wojewoda podlaski Jacek Brzozowski życzył prawosławnym i wiernym innych Kościołów wschodnich, by świąteczne dni upływały "na dzieleniu się radością i szczęściem, z dala od trosk dnia codziennego". Jak dodał, święta Bożego Narodzenia mówią o nadziei. 

Życzę, aby ta nadzieja towarzyszyła państwu przez cały 2026 rok, pozwalając zrealizować wszystkie cele oraz marzenia - powiedział Brzozowski w nagraniu opublikowanym przez Podlaski Urząd Wojewódzki w Białymstoku.

Marszałek: "Niech Boże Narodzenie przyniesie pokój"

Niech Boże Narodzenie przyniesie pokój, nadzieję i umocnienie w wierze, a nowy rok obfituje w zdrowie, dobro i wzajemną życzliwość - takie życzenia złożył w nagraniu marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym. 

Na stronie internetowej i na profilach społecznościowych samorządu regionu ukazały się też życzenia całego zarządu województwa i przewodniczącego sejmiku.

Prezydent Białegostoku o wspólnocie i bliskości

Składając życzenia wszystkim świętującym według kalendarza juliańskiego, prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski zauważył, że Boże Narodzenie to szczególny czas, który przypomina "o znaczeniu nadziei, wspólnoty i bliskości drugiego człowieka".

Niech świąteczne dni przyniosą państwu wytchnienie, ciepło rodzinnych spotkań i umocnienie w wartościach, które od pokoleń budują naszą miejską wspólnotę - mówił prezydent Białegostoku.