Radio Białystok | Magazyny | Na Kresach | Muzeum Pamięci Sybiru wydało książkę o syberyjskiej wiosce Białystok
Muzeum Pamięci Sybiru (MPS) to powstała w Białymstoku ogólnopolska placówka zajmująca się m.in. tematyką deportacji Polaków na Wschód. Prowadzi już ona działalność naukową i edukacyjną, trwa tworzenie jej stałej ekspozycji. Otwarcie muzeum dla zwiedzających zaplanowano na 17 września 2021 roku.
Książka o syberyjskiej wsi Białystok powstała w ramach działalności wydawniczej MPS.
O miejscowości zrobiło się głośno po pożarze tamtejszego kościoła
O miejscowości zrobiło się w Polsce głośno za sprawą akcji "Syberyjski Białystok - zmartwychwstanie", w ramach której przez blisko dwa lata zbierane były pieniądze na odbudowę tamtejszego kościoła. Drewniana świątynia spłonęła doszczętnie w nocy z 18 na 19 kwietnia 2017 r. Za przyczynę przyjęto awarię instalacji elektrycznej.
Kościół zbudowali w 1908 r. Polacy, którzy w ramach dobrowolnej emigracji przenieśli się w tamte strony za chlebem i założyli osadę. Pełnił nie tylko funkcje sakralne, ale też integrujące miejscową polską wspólnotę.
"Okoliczni mieszkańcy chrzcili w nim swoje dzieci, opłakiwali zmarłych, dziękowali za codzienność. W czasie walki systemu komunistycznego z religią (...) został zamknięty. Następnie urządzono w nim magazyn na zboże, a potem wiejski klub. Parafię reaktywowano dopiero w latach dziewięćdziesiątych. Odbudowaną w 1998 roku z ruin świątyni, po niespełna dwudziestu latach, strawił ogień" - pisze w książce dyrektor MPS prof. Wojciech Śleszyński.
Kościół odbudowano dzięki pieniądzom zebranym w akcji
Dzięki pieniądzom zebranym w ramach akcji "Syberyjski Białystok - zmartwychwstanie" kościół odbudowano. Budynek jest drewniany, a całość projektu oparta na oryginalnej bryle świątyni z 1908 r. Nowy obiekt jest jednak znacznie mniejszy, łącznie z poddaszem jego powierzchnia nie przekracza 100 m3, ale na potrzeby obecnej społeczności syberyjskiego Białegostoku jest wystarczająca.
Oprócz części sakralnej w budynku jest też miejsce, w którym będzie można prowadzić aktywizację i edukację miejscowych dzieci. Na strychu zaś znajduje się miejsce noclegowe, które będzie wykorzystywane np. przez duchownych przyjeżdżających do wsi w obowiązkach duszpasterskich.
Pierwsza msza, jeszcze w niewykończonym budynku, odbyła się podczas Bożego Narodzenia w 2019 roku. Konsekracja była planowana na 13 czerwca 2020 r., w dzień patrona tej świątyni św. Antoniego z Padwy, ale plany te pokrzyżowała pandemia. Uroczystość przełożono na przyszły rok.
Książka to opowieść o wsi i jej mieszkańcach
Jak podkreśla MPS, wydana przez tę placówkę książka to opowieść o wsi i jej mieszkańcach, czyli część historii polskiego osadnictwa na Syberii. W publikacji są też wywiady m.in. z ojcem Krzysztofem Korolczukiem - duchownym urodzonym w podlaskim Białymstoku, który opiekuje się parafianami z Białegostoku syberyjskiego, leżącego ok. 200 km na północ od Tomska. Zdjęcia zamieszczone w publikacji pochodzą nie tylko ze zbiorów prywatnych, ale też m.in. Państwowego Archiwum Obwodu Tomskiego.
Autorzy książki przypominają trudne, momentami tragiczne losy mieszkańców tej wsi, m.in. przedwojenny czas tzw. wielkiego terroru, gdy - w oparciu jedynie o fakt, iż mieli polsko brzmiące nazwiska - aresztowano wszystkich blisko 90 dorosłych mężczyzn z syberyjskiego Białegostoku, z których do domu wrócili tylko nieliczni.
źródło: PAPPolszczyzna to nie tylko ortografia, to przede wszystkim geny i pamięć. Z okazji nadchodzącego Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego porozmawiamy o podwileńskich wsiach i miasteczkach.
Symbol walki o prawdę doceniony przez Europę - wracamy do Strasburga, by przybliżyć kulisy przyznania Nagrody im. Sacharowa Andrzejowi Poczobutowi.
123 więźniów politycznych na Białorusi odzyskało wolność. Ta informacja w weekend obiegła świat. Niestety, nie ma wśród nich polskiego działacza mniejszości narodowych Andrzeja Poczobuta, który w kolonii karnej jest już prawie 5 lat.
Żyjemy w trudnych realiach, w obliczu narastających globalnych podziałów, bezpieczeństwo w Europie stoi pod coraz większym znakiem zapytania. Dużo wokół niepewności. W tej niepewności muszą też odnaleźć się Polacy na Litwie.
Jak kształtują się relacje polsko-kazachskie? Co wpłynęło na to jak wyglądają i kto z Polski był bohaterem w Kazachstanie? Na te pytania odpowie Zhandos Karinbayev - autor książki „Historia polsko-kazachska w 35 odsłonach".
Czy tożsamość ma granice? A jeśli tak, to gdzie przebiegają dla tych, którzy urodzili się i żyją poza Polską, ale czują się z nią nierozerwalnie związani? Właśnie na to i wiele innych pytań szukali odpowiedzi uczestnicy spotkania w Centrum im. Ludwika Zamenhofa w Białymstoku.
Czy tożsamość to coś stałego? Coś, co dziedziczymy i niezmiennie nosimy w sobie? Może to elastyczna konstrukcja, która kształtuje się pod wpływem historii, polityki i naszych własnych wyborów? W tej audycji o tożsamości Polaków na Litwie - świecie, gdzie przeszłość splata się z teraźniejszością, a definicje narodowości bywają zaskakująco płynne.
Wielu z nich zapamięta ten moment i słowa do końca życia. Dziesiątki tysięcy pielgrzymów spotkało się z papieżem Franciszkiem w Wilnie. We wrześniu 2018 roku Ojciec Święty odwiedził kraje nadbałtyckie.
Marzec w Białymstoku to od lat czas kiedy pamięć o dawnych Kresach Wschodnich odżywa. To za sprawą Dni Kultury Kresowej. Trwa ich 26. edycja.
Prowadzący:
Źmicier Kościn
