Radio Białystok | Reportaż | "Bliscy z przeszłości" - reportaż Aleksandry Sadokierskiej. Tajemnica morskiej katastrofy statku Wigry
Witold Bogdański nie tylko odkrywa nowe fakty o wojennej katastrofie polskiego statku Wigry u wybrzeży Islandii, ale też przywraca pamięć o tym wydarzeniu w Polsce i Islandii. Jego emigranckie życie od ponad dekady wypełniają poszukiwania okoliczności tej dramatycznej historii.
Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.
Statek Wigry z polskim kapitanem Władysławem Grabowskim i międzynarodową załogą rozbił się o skałę podczas zimowego sztormu w 1942 roku. Przeżyło dwóch członków załogi.
Po kilkudziesięciu latach przypadkiem pan Witold Bogdański wraca do tego wydarzenia i choć ocaleli z katastrofy już nie żyją, to odnajduje islandzkich świadków zatonięcia statku. Swoją pracą tworzy polsko-islandzką społeczność ludzi pamiętających o bohaterskich marynarzach ze statku Wigry, jak też pomaga potomkom z rodzin marynarzy poznać pełną historię życia i śmierci swoich bliskich.
Reportaż Aleksandry Sadokierskiej "Bliscy z przeszłości" zdobył nagrodę w kategorii morskiej, w Ogólnopolskim Konkursie Reportażu i Dokumentu Radiowego Bałtyk 2023 oraz wyróżnienie w Konkursie Audionomia Award 2024.
Przez blisko dwie dekady służył w najbardziej elitarnej jednostce wojsk specjalnych w Polsce. Tomasz Nepelski był w Iraku, Kuwejcie i Afganistanie, walczył z terrorystami, odbijał zakładników.
5 marca 2026, godz. 17:15 i 22:15
Chociaż popularne powiedzenie mówi, że „kochanego ciałka nigdy za dużo”, rzeczywistość osób z nadwagą bywa inna. Problem jest jednak przede wszystkim zdrowotny i dotyczy coraz większej części społeczeństwa. Statystyki są jednoznaczne - w Polsce nadwagę ma większość dorosłych, a co czwarty cierpi na otyłość. Alarmujące jest również to, że polskie dzieci tyją najszybciej w Europie.
4 marca 2026, godz. 17:15 i 22:15
Wrażliwość na przyrodę jest według Pawła Czapczyka miarą człowieczeństwa. Osoby z niepełnosprawnością intelektualną reagują na jego opowieści o zwierzętach emocjonalnie i z ogromną bezpośredniością. Autor książek przyrodniczych i fotograf odwiedza podopiecznych stowarzyszenia "Aktywni" w Białymstoku. Pokazuje im fotografie zwierząt i opowiada o ich zdumiewających kształtach, dziwnych obyczajach i śmiesznych nazwach, a oni dziwią się, śmieją i biją brawo...
3 marca 2026, godz. 17:15 i 22:15
Mateusz, chłopak z białostockiego blokowiska, od najmłodszych lat słuchał rapu. W szkole średniej napisał pierwszą piosenkę, potem zaczął też rapować. W wieku 19 lat pierwszy raz wystąpił na scenie. W życiu zajmuje się czymś innym, jednak wolne chwile wciąż poświęca na pisanie tekstów i ich rapowanie.
2 marca 2026, godz. 17:15 i 22:15
Andrzej Wajda - wybitny polski reżyser - jest patronem roku 2026. W setną rocznicę urodzin oraz dziesiątą rocznicę śmierci jednego z najwybitniejszych twórców polskiego i światowego kina Senat ustanowił 2026 Rokiem Andrzeja Wajdy. Z tej okazji przedstawiamy archiwalną audycję z 2000 roku, w której Wajda opowiada o swoim dzieciństwie w Suwałkach, malarskiej pasji, studiach na ASP w Krakowie, drodze do reżyserii i sensie robienia filmów.
1 marca 2026, godz. 18:05
Bardzo różowo, pod palmami i podobno najtaniej w Polsce jest na stacji paliw w Czeremsze. Jej właścicielem jest niezwykle popularny aktor i piosenkarz, autor tanecznych przebojów Skolim, czyli Konrad Skolimowski. Do graniczącej z Białorusią gminy od kilku miesięcy ciągną rzesze fanów jego muzyki.
27 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Helena Bohle-Szacka była białostoczanką, projektantką mody, emigrantką z 1968 roku. W latach 80. w Niemczech prowadziła otwarty dom, organizowała przesyłki nielegalnych materiałów drukarskich, a także leków i żywności do Polski.
26 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Pani Ewa Cywińska ma dar tworzenia. Tworzyła przestrzenie, ale także idee. Jako pierwsza pokierowała Muzeum w Tykocinie, była wśród założycieli Towarzystwa Przyjaciół Grodna i Wilna, miała swój udział w powstawaniu polskich szkół i placówek kultury na Wschodzie oraz założyła Muzeum Kresowego Domu. Podobnie jak pomysłów, pragnień było wiele. Życie pokazało, że nie wszystkie udaje się zrealizować, a niektóre z nich są zaskakujące.
25 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Krajobraz wokół to rozbite czołgi i samochody, spalone drzewa, leje po bombach, kleiste błoto, w którym grzęzną nogi i okopy ze szczurami. Tak żyją żołnierze walczący w Ukrainie w tzw. strefie zero czyli - oko w oko z wrogiem. W powietrzu zapach prochu i rozkładających się ciał... Audycja powstała w 2024 roku, z bohaterem reportażu od kilku miesięcy nie ma kontaktu, uznany jest za zaginionego na froncie.
24 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Żyją wśród nas, choć często ich nie dostrzegamy. Ich ból jest niewidoczny dla oczu, a sprawia, że wstanie z łóżka codziennie rano jest nie lada wyczynem. Około 1,5 miliona osób w Polsce choruje na depresję. Kosma ma 19 lat i swoje marzenia. Niedawno zdał maturę i podjął pracę. Gdy śpiewa i gra swoje piosenki na gitarze czuje się wolny od bólu, poczucia pustki i bezsensu.
23 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Ich dzieciństwo pochłonęły burzliwe czasy II wojny światowej. Wielu z nich łączy bolesne doświadczenie deportacji na Syberię. Choć dla kolejnych pokoleń Polaków wojenna przeszłość staje się pojęciem coraz bardziej odległym, to z pewnością przybliżają je opowieści Sybiraków. Historie, jak ta pani Aleksandry Kowalskiej-Siry, często pozwalają nam lepiej zrozumieć, co oznacza być człowiekiem i nim pozostać, szczególnie w nieludzkich warunkach życia.
22 lutego 2026, godz.18:05
Środowisko, w którym wyrastamy, ma ogromny wpływ na to, jak później wygląda nasze życie. Sebastian Stański jako dziecko zamieszkał w bloku przy ulicy Barszczańskiej w Białymstoku. To osiedle mieszkań socjalnych, cieszące się złą sławą w całym mieście. Mimo przeciwności przez cały czas rozwijał pasje, a w młodym wieku osiągnął sukces. Sebastian dzieciństwo spędzone przy Barszczańskiej nazywa szczęśliwym - a lata "w białostockim getcie" - szkołą życia.
20 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
107 lat temu, dokładnie 19 lutego 1919 roku, Białystok opuściły ostatnie oddziały wojska niemieckiego. Białystok odzyskał niepodległość. Miasto rozwijało się do września 1939 roku. Jak wyglądało życie w międzywojennym Białymstoku? Gdzie bywali jego mieszkańcy, jaki były obyczaje domowe i towarzyskie?
19 lutego 2026, godz. 17:15
Małgorzata Raducha, dziennikarka radiowa, na podlaskiej wsi odnalazła swoje źródło mocy. Musiała się w niej nauczyć prostoty życia, która daje prawdziwe szczęście. Tu rąbie drewno, słucha śpiewu ognia, karmi ptaki i... rozbija zebrane orzechy Złotym Mikrofonem.
18 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Wielu białostoczan może z dumą powiedzieć, że ich mruczący pupil pochodzi z "Kotkowa". To tysiące uratowanych i adoptowanych kotów. Agata Kilon od kilkunastu lat kieruje fundacją i wie wszystko zarówno o kocich biedach, jak i kocich szczęściach. Ale jej życie to nie tylko "kotkowo" i koty. To też dom i troje dzieci, zajęcia ze studentami i spotkania z przyjaciółmi.
17 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Wciąż pracuje ich w Polsce około 250-u. Felczerzy udzielają podstawowych świadczeń zdrowotnych, badają, wypisują recepty. Stefan Torczyński Liceum Felczerskie w Łodzi ukończył prawie 70 lat temu. Holonki w gminie Brańsk stały się jego miejscem na ziemi. Dziś już 86-letni doktor Stefan nadal pracuje i nie planuje przestać. Jest jednym z najstarszych czynnych zawodowo felczerów w Polsce.
16 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Od pierwszego kroku na scenie - tak rozpoczęła się miłość do tańca wielu z młodych artystów Ludowego Zespołu Pieśni i Tańca „Skowronki” z Brańska. Zespół obchodzi właśnie swój jubileusz. W ciągu 40 lat działalności swoją przygodę z folklorem rozpoczęło setki młodych ludzi.
13 lutego 2026, godz.17:15 i 22:15
Plusk wody uderzającej o kamienie w rwącym nurcie Czarnej Hańczy, śpiew ptaków, panoramiczne widoki na jeziora i przejrzysta toń najgłębszego z nich – jeziora Hańcza. Suwalski Park Krajobrazowy obchodzi 50-lecie istnienia.
12 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
"Śląsk śmierdział i nadal śmierdzi" - mówią mieszkańcy ekstremalnie zanieczyszczonej dzielnicy Katowic. To właśnie tam w latach siedemdziesiątych XX wieku dzieci masowo chorowały na ołowicę. Lekarze twierdzili, że była to prawdziwa epidemia ukrywana przez ówczesne władze. Nieistniejąca już huta truła, ale żywiła też całe śląskie rodziny, dlatego ludzie niechętnie mówili o swoich zdrowotnych problemach.
11 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Co łączy mroźną tajgę, indyjskie słońce i Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku? Odpowiedź kryje się w hinduskim tańcu Apekshy Niranjan i wspomnieniach o maharadży. Historia jej babci Wandy Nowickiej zaczęła się od tragicznego lutego 1940 roku i pierwszej fali wywózek na Syberię. Po dwóch latach tułaczki polskie dzieci dotarły do Indii, gdzie maharadża Jam Saheb Digvijaysinhji zapewnił je o swojej ojcowskiej opiece.
10 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Miejsce i data urodzenia Edwarda Linde – Lubaszenko nie jest bez znaczenia. Urodził się w Białymstoku 23 sierpnia 1939 - w dniu, w którym ministrowie III Rzeszy Niemieckiej i Związku Radzieckiego w Moskwie podpisywali się pod dokumentem, w historii zwanym jako pakt Ribbentrop - Mołotow. Wir wielkiej historii odcisnął dramatyczne piętno na osobistym losie aktora.
9 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Ich dzieciństwo pochłonęły burzliwe czasy II wojny światowej. Wielu z nich łączy bolesne doświadczenie deportacji na Syberię.
08 lutego 2026, godz. 18:05
W latach 90. tysiące Polaków ruszyły do Belgii za chlebem. Sylwia Szkiłądź w swojej genialnej animacji „Autokar” rozlicza się z tą przeszłością. Jest to także jej osobista opowieść o ośmiolatce, która w 1994 roku wyruszyła w samotną podróż z Białegostoku do Brukseli. Film podbija festiwale, zdobył już 30 nagród i trafił na shortlistę do Oscara.
6 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Kuźnia talentów, kuźnia smaków - z tym najczęściej teraz kojarzy nam się to słowo. Prawdziwe kuźnie znikają z naszego otoczenia i języka. A tymczasem w Augustowie mieszka artysta kowal, który zafascynował się pracą w ramach tej dziedziny sztuki. To Paweł Mikucki, który w swojej kuźni kuje metal na gorąco, gnie i zaciąga, nituje i zgrzewa. Tworząc piękne rzeczy pokazuje, że kowalstwo to prawdziwe rzemiosło.
05 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Od dwóch dekad żyją w Biebrzańskim Parku Narodowym - na wolności, z minimalną pomocą człowieka. Koniki polskie wypełniły lukę po zwierzętach gospodarskich, które dawniej wypasano na tych terenach. Półdziki tabun świetnie odnalazł się na biebrzańskich łąkach, konie same wytyczyły sobie obszar 2 tysięcy hektarów. Jak radzą sobie w naturze? Co łączy je z wymarłym gatunkiem dzikich koni czyli z tarpanami?
04 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Członkowie grupy Magna Silva odnaleźli w lesie XVII-wieczne monety, wśród których bryluje unikalny złoty dukat z Holandii. Rzadki skarb, zamiast trafić do prywatnych kolekcji, zasilił zbiory Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, gdzie każdy może go teraz zobaczyć.
3 lutego 2026, godz.17:15 i 22:15
Czy kapitan Służby Bezpieczeństwa mógł być "aniołem stróżem" opozycyjnego kapłana zamordowanego w styczniu 1989 roku w parafii na białostockich Dojlidach? I czy za tę lojalność zapłacił najwyższą cenę?
2 lutego 2026, godz. 17:15 i 22:15
Konstanty Kalinowski to bohater Powstania Styczniowego na Litwie. Pozbawiony przez carat honorowej śmierci, tajemnie pogrzebany, w 2019 roku z honorami uroczyście pochowany na Starej Rossie w Wilnie wraz z innymi odnalezionymi powstańcami. Audycja w Konkursie Grand PiK otrzymała Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
1 lutego 2026, godz. 18:05
Po 4 latach starań społeczników i organizacji pozarządowych Miasto Białystok zdecydowało o remoncie drewnianego domu przy Nowowarszawskiej 32. Będzie miejscem aktywności lokalnej - wydarzeń i inicjatyw integrujących mieszkańców różnych pokoleń. To dwór Herbstów, rodziny fabrykantów, która zapisała się w dziejach miasta i dzielnicy.
30 stycznia 2026, godz. 17:15 i 22:15
Mija 80. lat od pacyfikacji prawosławnych wsi przez oddziały NZW pod dowództwem kpt. Romualda Rajsa "Burego". Reportaż przedstawia dramatyczne opowieści świadków zbrodni w Zaleszanach, losy ofiar oraz trudną walkę ich rodzin o pamięć i sprawiedliwość.
29 stycznia 2026, godz. 17:15 i 22:15
Mówi się - „Polak, Węgier, dwa bratanki” - ale dla Gabora Lörinczego to nie tylko przysłowie. Syn węgierskiego artysty i córki przedwojennego polskiego oficera, od lat dokumentuje życie z aparatem fotograficznym. Jako "Honorowy Kurp" z tą samą pasją przywołuje wspomnienia o swoich węgierskich korzeniach, co o procesji w Myszyńcu, którą uwiecznił na nagradzanych zdjęciach.
28 stycznia 2026, godz. 17:15 i 22:15
Międzynarodowy Dzień Pamięci Ofiar Holocaustu obchodzimy w rocznicę uwolnienia więźniów niemieckiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau. Przez ponad dwa lata Batszewa Dagan była więźniarką tego obozu. Urodziła się w 1926 roku w Łodzi, po wojnie zamieszkała w Izraelu. Od początku dużo mówiła o Zagładzie i swoich przeżyciach. To była jej terapia....
27 stycznia 2026, godz. 17:15 i 22:15
Świtowoj, Bronimir, Praksa, Zbygniew - to tylko niektórzy członkowie Podlaskiego Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznych "Trzaskawica". Od 15 lat rekonstruują średniowieczne, wielokulturowe Podlasie. By wejść w ducha epoki przybierają historyczne imiona i zdobywają umiejętności z różnych dziedzin życia dawnych ludów Podlasia. Raz do roku organizują w Puszczy Knyszyńskiej kilkudniowe zimowe obozowanie, na które zjeżdżają się też grupy rekonstrukcyjne z innych zakątków Polski.
26 stycznia 2026, godz. 17:15 i 22:15
Kiedy powstał pierwszy utwór to spodziewali się, że zagrają najwyżej w sąsiedniej miejscowości. Teraz mają za sobą koncerty w Osace, Berlinie czy Wilnie. Podlaski duet Niczos i Sw@da podbjł scenę muzyczną. Fala popularności po udziale w krajowych eliminacjach do Eurowizji nie tylko rozsławiła twórców, ale i wpłynęła na ich życie. Nika Jurczuk nie spodziewała się, że będzie mówiła do tysięcy ludzi pod sceną. Duet zdobył ostatnio Paszport "Polityki" 2025 w kategorii muzyka popularna za "wyobraźnię i oryginalność, podążanie ku masowej publiczności własną drogą i stworzenie nowoczesnej wizji muzycznej czerpiącej z tradycji podlaskiej".
23 stycznia 2026, godz. 17:15 i 22:15
Ziemianki, pisarki, chłopki i robotnice - to ciche bohaterki Powstania Styczniowego. Kobiety z naszego regionu też wiodły znaczącą rolę w powstaniu. Ich tropem od lat podąża potomek Janusz Władyczański. Poszukuje śladów stryjecznej prababki Wiktorii z Władyczańskich Pieńkowskiej oraz jej matki Joanny z Onikiewiczów Władyczańskiej.
22 stycznia 2026, godz. 17:15 i 22:15
Internetowe spotkanie o Ameryce Południowej, warsztaty gruzińskiej kuchni, zajęcia z podstaw psychologii – wszystko po to, by zostać superbabcią nadążającą za swoimi wnukami. Nic jednak nie zastąpi babcinych potraw, opowieści o dawnych czasach i ciepła, które tylko babcia umie ofiarować - smaków, zapachów i kolorów dzieciństwa.
21 stycznia 2026, godz. 17:15 i 22:15