Radio Białystok | Wiadomości Studio Suwałki | Skąd na Suwalszczyźnie wzięli się etniczni Rosjanie?

Skąd na Suwalszczyźnie wzięli się etniczni Rosjanie?

autor: Jakub Mikołajczuk

17.09.2020, 09:38, akt. 18.09.2020, 14:02

Ostatnie wydarzenia związane z profanacją opuszczonego cmentarza staroobrzędowców we wsi Białogóry, przypomniały o istnieniu na Suwalszczyźnie tej nielicznej dziś mniejszości religijno-etnicznej.

Molenna w Gabowych Grądach, fot. Krzysztof Kiziewicz
Molenna w Gabowych Grądach, fot. Krzysztof Kiziewicz

Starowiercy z Suwalszczyzny - relacja Jakuba Mikołajczuka

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Ruch Staroobrzędowy sięga korzeniami wieku XVII i sprzeciwu części wiernych Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnego wobec reformy liturgicznej patriarchy Nikona. Osoby te stały się celem prześladowań władz carskich oraz hierarchii cerkiewnej. W związku z tym zaczęły masowo uciekać z Rosji, także na ziemie I Rzeczypospolitej, gdzie pojawili się w XVIII wieku. Szybko dotarli w okolice Augustowa, Sejn i Suwałk. Spokojni i znani z pracowitości, nie wchodzili w szersze kontakty i konflikty z ludnością polską. Zajmowali się głównie rolnictwem.

Według spisu ludności z 1921 roku, w powiatach augustowskim, sejneńskim i suwalskim żyło 4637 staroobrzędowców.
W czasie II wojny światowej na losach staroobrzędowców zaważyła represyjna, wręcz barbarzyńska polityka rządów III Rzeszy i ZSRR. Berlin oraz Moskwa zawarły porozumienie o przesiedleniu osób narodowości niemieckiej do Niemiec, a osób narodowości litewskiej, rosyjskiej i białoruskiej z okupowanej Suwalszczyzny do ZSRR. Staroobrzędowców zaklasyfikowano jako Rosjan i wywieziono. 

Po zakończeniu wojny tylko niewielu z nich wróciło do Polski; większość pozostała na Litwie i osiedliła się głównie w Kłajpedzie. Na Suwalszczyźnie wiele staroobrzędowych wsi przestało istnieć. 

W 1968 roku w 32 miejscowościach w powiatach suwalskim, augustowskim i sejneńskim, łącznie ta społeczność liczyła niespełna 900 osób.
W czasach PRL staroobrzędowcy, jak wszystkie mniejszości i związki wyznaniowe, byli obiektem obserwacji administracji państwowej i Służby Bezpieczeństwa. Zresztą długo nie uznawano ich za oficjalną mniejszość, mimo posiadania takiego statusu w II RP. Dopiero w 1982 roku zostały zarejestrowane Gminy Wyznaniowe Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego w Gabowych Grądach, Wodziłkach, Suwałkach i w Wojnowie, a w 1983 roku utworzona została Naczelna Rada Staroobrzędowców z siedzibą w Suwałkach.

Liczba starowierców topnieje z roku na rok. Warto jednak pamiętać, że ta wyjątkowa społeczności mieszka na Suwalszczyźnie od 250 lat i przez ten czas wyraźnie wzbogacała kulturowy krajobraz naszego regionu.


Na podstawie:

Tadeusz Radziwonowicz, "Staroobrzędowcy w dokumentach władz (1945–1970)"

| red: mik

ZOBACZ TEŻ:


Region: "Gabowe Grądy" - film o staroobrzędowcach

25.01.2017, 15:46

W filmie można zobaczyć tradycje, obrzędy religijne i życie codzienne starowierców, grupy wyznaniowej, która powoli zanika w Polsce.





ZNAJDŹ NAS












Źródło: Archiwum
5.03.2021, 22:54, akt. 6.03.2021, 06:56

Zdarzyło się w tygodniu - Iza Kosakowska






© GVictoria - fotolia.com
3.03.2021, 09:51, akt. 09:52

Co dalej z plażą POSTiW w Augustowie?






źródło: www.radio.bialystok.pl​

Polskie Radio Białystok Polskie Radio Białystok

      


Suwałki FM 98,6 Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok