Radio Białystok | Galerie | Galerie - Forum Spójności i Rozwoju Granicznego Unii Europejskiej - jak pomóc obszarom z trudnymi sąsiadami [zdjęcia, wideo]
Do końca 2025 r. ma być przedstawiony projekt paktu dla wschodnich regionów UE, które mają trudne sąsiedztwo z Rosją, Białorusią i Ukrainą - poinformował we wtorek (28.10) na Forum Spójności i Rozwoju Granicznego UE w Białymstoku unijny komisarz ds. budżetu Piotr Serafin.
To był mocny głos województwa podlaskiego w sprawie strategii finasowania obszarów z trudnym sąsiedztwem. W Białymstoku odbyło się Forum Spójności i Rozwoju Granicznego Unii Europejskiej.
W spotkaniu w Operze i Filharmonii Podlaskiej wzięło udział ponad tysiąc osób. Akredytowało się około 60 dziennikarzy. W spotkaniu uczestniczył komisarz do spraw budżetu Unii Europejskiej Piotr Serafin.
Przejścia graniczne w Bobrownikach i Kuźnicy zostaną otwarte
Rząd jest gotowy do otwarcia jeszcze w listopadzie przejść granicznych z Białorusią - w Bobrownikach i Kuźnicy. Zapowiedział to w Białymstoku premier Donald Tusk.
Donald Tusk sprecyzował, że otwarcie przejścia granicznego w Bobrownikach nie będzie się wiązało z logistycznymi problemami. Jak mówił, w Kuźnicy do końca roku potrwa remont nawierzchni i z tego względu to przejście graniczne będzie otwarte dla samochodów do 3,5 tony do czasu zakończenia robót. W Połowcach przejście graniczne pozostanie zamknięte.
"Cała Unia jest za blisko Rosji i Białorusi"
W swoim wystąpieniu komisarz Piotr Serafin podkreślał, że kwestia bezpieczeństwa takich regionów Europy, jak leżącego przy granicy z Białorusią woj. podlaskiego, nie jest tylko polską sprawą, a zagrożenie nie dotyczy wyłącznie krajów bałtyckich czy przesmyku suwalskiego.
Prawda jest taka: nie tylko wy jesteście za blisko Rosji i za blisko Białorusi. Za blisko Rosji i Białorusi jest de facto cała Unia Europejska (...). Jesteśmy za blisko, by czuć się bezpiecznie jako UE i by nie inwestować w swoją obronę - mówił Piotr Serafin.
Więcej środków na obronność i bezpieczeństwo po 2027 roku
Piotr Serafin podkreślał, że w unijnym budżecie po 2027 roku planowane są dużo większe wydatki na obronność i bezpieczeństwo. To m.in. propozycja pięciokrotnego zwiększenia, do 131 mld euro, inwestycji w przemysł obronny i kosmiczny, dziesięciokrotnie większe wydatki (18 mld euro) na tzw. mobilność wojskową oraz trzy razy więcej pieniędzy (34 mld euro) na inwestycje w ochronę granicy zewnętrznej i zarządzanie migracją.
Wschodnie granice - priorytet Komisji Europejskiej
W filmie wyemitowanym podczas forum wiceprzewodniczący Raffaele Fitto podkreślił, że regiony przygraniczne na wschodzie to granice europejskie. KE uznała te regiony za priorytet, główny przedmiot zainteresowania już w trakcie realizacji obecnych programów, które są modyfikowane, dostosowywane do strategicznych priorytetów związanych z obronnością. O pakcie powiedział, że będzie wspierać regiony w krótkiej, ale i dłuższej perspektywie.
Pakt dla regionów przygranicznych
Prace nad paktem zainicjowano w czerwcu w Białowieży podczas spotkania władz regionów z udziałem wiceprzewodniczącego KE Fitto. Pakt ma dotyczyć różnych rozwiązań wspierających regiony z krajów sąsiadujących z Rosją, Białorusią i Ukrainą (Polski, Litwy, Łotwy, Estonii, Finlandii, Słowacji, Węgier i Rumunii), by zmniejszać, minimalizować skutki gospodarcze i społeczne tego sąsiedztwa. Rozwiązania miałyby obowiązywać od 2027 r.
Pomoc musi być "szyta na miarę"
Prezes Klastra Evoluma, który zrzesza ok. 150 firm z całego kraju (dawniej Klaster Obróbki Metali) Sebastian Rynkiewicz, powiedział, że ważne jest, aby decyzje, które zapadną ws. tego wsparcia, były przedyskutowane i wypracowane w regionach.
Zależy nam na tym, żeby ta pomoc rozwojowa była szyta na miarę. Bardzo ważna jest odporność na nowe zmiany, które się pojawią, i jeżeli będziemy na nie gotowi, to nie znaczy, że one nas nie zaskoczą, ale prawdopodobnie dużo lepiej sobie poradzimy w tej sytuacji - mówił Rynkiewicz.
Oczekiwania przedsiębiorców i samorządów
Prezes Suwalskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, przewodniczący sejmiku województwa podlaskiego Cezary Cieślukowski zwrócił uwagę, że firmy potrzebują wsparcia m.in. w zakresie cyberbezpieczeństwa, ekspansji na nowe rynki, samowystarczalności energetycznej oraz uzyskiwania certyfikatów i koncesji wojskowych.
Firmy oczekują pakietu działań, który pozwoli im przede wszystkim uzyskać środki na zapewnienie cyberbezpieczeństwa na ekspansję na nowe rynki w związku z zamknięciem granicy ze wschodem, na samowystarczalność energetyczną. Są to kluczowe rzeczy z punktu widzenia ich przyszłości - powiedział Cezary Cieślukowski.
Przedstawiciele biznesu podkreślali, że firmy interesują się też zdobywaniem certyfikatów, homologacji wojskowych, koncesji.
Deklaracja Podlaska - głos regionów przygranicznych
Forum zorganizowały samorząd województwa podlaskiego i miasto Białystok. Wieczorem ma być przyjęta Deklaracja Podlaska ws. spójności i rozwoju regionów przygranicznych UE. Uczestnicy forum mogli ją podpisywać przez cały dzień. Podkreślono w niej, że regiony graniczne są strategicznym buforem bezpieczeństwa i odporności UE i ten ich specjalny status oraz wyzwania, przed którymi stoją, wymaga uznania w prawodawstwie, ale też specjalnego wsparcia finansowego. Chodzi np. o wyższy poziom dofinansowania, ulgi, rekompensaty, preferencyjne traktowanie w algorytmach podziału pieniędzy, a także wsparcie strategicznych inwestycji w bezpieczeństwo czy infrastrukturę.
Walczymy o jak największe środki dodatkowe w polityce spójności po roku 2027. Priorytetem jest wsparcie przedsiębiorców, ale i samorządów, inwestycje w infrastrukturę, a UE musi dostrzegać, że zewnętrzne granice UE to gwarancja bezpieczeństwa, ale i rozwoju. - powiedział marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym.
Połączenie bezpieczeństwa i rozwoju
Prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski podkreślił, że połączenie zapewnienia bezpieczeństwa i rozwoju to konieczność.
Ciągle na granicy wschodniej trwa wojna hybrydowa, a jednocześnie obywatele chcą normalnie żyć, rozwijać się i dlatego musimy szukać nowych narzędzi. Jednocześnie UE odpowiada już na te wyzwania i wezwania z naszej strony - powiedział prezydent.
Uczestnikami Forum byli politycy, samorządowcy, naukowcy, przedsiębiorcy zrzeszeni w największych klastrach: przemysłowym i budowlanym. Biznes i otoczenie biznesu chciało zwrócić uwagę na trudności w funkcjonowaniu w obecnych realiach zagrożenia ze wschodu.
źródło: PAP | red: tk, gl, zmj
