"Dymy nad Birkenau" Seweryna Szmaglewska

29 stycznia 2020, 23:03

Dymy nad Birkenau
Dymy nad Birkenau

Jedno z najważniejszych świadectw losu więźniów i ofiar obozu Auschwitz-Birkenau i jednocześnie jedna z pierwszych literackich relacji z piekła na ziemi.

"Na ściany, podłogi, cegły padła tu krew i opowiada o ludziach, którzy tu ginęli. Zostali tam, gdzie polała się ich krew. To nic, że ściany później zabielono wapnem. Te ściany są nadal czerwone."

Seweryna Szmaglewska po aresztowaniu przez gestapo spędziła dwa i pół roku w obozie Auschwitz-Birkenau, gdzie doświadczyła wyczerpującej pracy fizycznej i kilku ciężkich chorób. Gdy w styczniu 1945 r. więźniów obozu pognano w marszu śmierci, udało jej się uciec. Od pierwszych dni wolności przystąpiła do opisania tego, co niewyobrażalne. Tak w ciągu kilku miesięcy powstał pierwszy dokument o nazistowskiej machinie zagłady. Książka ukazała się przed końcem 1945 roku.

Wydanie zawiera niepublikowane listy z obozu, rysunki Seweryny Szmaglewskiej tworzone w trakcie pisania oraz fragmenty najważniejszych recenzji oraz wypowiedzi samej autorki o książce.


Pisałam w obawie, że hitlerowcy umiejący w mistrzowski sposób zacierać ślady swoich zbrodni zdołają zatrzeć je tak, by uniknąć kary. Pisałam jednym tchem, jak zeznanie świadka przed sądem, niemal akt oskarżenia, w przekonaniu, że uzupełniony innymi dowodami, natchnie on narody wolą unieszkodliwienia mordercy.

Seweryna Szmaglewska


Ta książka jest spokojna i skupiona. Nie znajdziesz w niej tanich łez, lirycznej łatwizny, koniunkturalnej kalkulacji na efekt, na egzaltację, na histerię. Znajdziesz za to surowe w swej prostocie, przejmujące prawdą oskarżenie zbrodni, oskarżenie wypisane czarną smugą krematoryjnego dymu.

Wilhelm Mach


Seweryna Szmaglewska (1916-1992) - pisarka i jedyna Polka zaproszona do złożenia zeznań w procesie norymberskim. Przyszła na świat w Przygłowie, niedaleko Piotrkowa Trybunalskiego. Studiowała na Uniwersytecie Jagiellońskim i Uniwersytecie Łódzkim. Po wybuchy wojny wróciła do Piotrkowa, gdzie pracowała jako ratowniczka w szpitalu i uczyła na tajnych kompletach. Osiemnastego lipca 1942 roku została aresztowana przez gestapo i przewieziona do obozu Auschwitz-Birkenau. 18 stycznia 1945 roku udało jej się uciec z marszu śmierci. Debiutowała w 1945 roku książką "Dymy nad Birkenau", w której opisała swoje obozowe przeżycia. W lutym 1946 książka została włączona jako materiał dowodowy przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. Przez lata była wiceprezesem Rady Naczelnej ZBoWiD. Opublikowała między innymi: "Zapowiada się piękny dzień" (1960), "Czarne stopy" (1960), "Niewinni w Norymberdze" (1972), "Dwoje smutnych ludzi" (1986). Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi i Nagrodą Ministra Kultury i Sztuki I stopnia.

Prowadzący:

Dorota Sokołowska


Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS







"Czarny staw" Robert Ziębiński

Pierwszy tom serii dla młodzieży- a w nim lokalne legendy, zgrabnie zaadaptowane do czasów współczesnych. Poleca Burda Media



"Mowa serca" Cleo Wade

Skarbiec niesamowitych mantr, wierszy, cytatów i ilustracji, które znajdują idealne odzwierciedlenie w codziennych sytuacjach życiowych-poleca Muza



"Dwa psy przeżyły" Ten Typ Mes

Zamach na przeciętność, przynoszącą niespodziewane skutki- nowość spod znaku Wielkiej Litery



"Rasizm i nietolerancja. Nie!" Florence Dutheil, Henri Fellner

Wychowanie poprzez książkę -poleca Wydawnictwo Muchomor



"Mój ukochany wróg" Karolina Głogowska

O tym, jak żyje się z psychopatą- poleca WAB



"Jak czytać ludzi - radzi agent FBI" Robin Dreek

Klucz do rozpoznawania intencji, motywacji i dążeń drugiego człowieka-poleca Kompania Mediowa



"Operator 112" Roman Klasa

Nowość z Wydawnictwa Kobiecego. Czy telefon zawsze ratuje życie?



"Zdrowe dziecko" Katarzyna Pinkosz

Nowatorski podręcznik dla rodziców



"Jakoś wkrótce" Zach Weinersmith, Kelly Weinersmith

Jaki będzie świat przyszłości- nowość wydawnicza Ignis



"World of Warcraft: Malfurion" Richard A. Knaak

Fantasy spod znaku Wydawnictwa Insignis



"Dieta najedzonych dziewczyn" Ewa Zwierzchowska

Wydawnictwo Harde poleca książkę wszystkim, którym marzy się smukła sylwetka, ale nie chcą być ciągle na restrykcyjnej diecie,



"Pierwsze chwile z noworodkiem" Izabela Dembińska

Spojrzenie na świat z perspektywy potrzeb noworodka- książkę poleca Oficyna 4em



"Piętno" Przemysław Piotrowski

Kryminał dla ludzi o silnych nerwach- poleca Czarna Owca



"Szalej" Monika Drzazgowska

Bardzo ciekawy debiut! Poleca Wydawnictwo Literackie



„Asteroid i półkotapczan” Katarzyna Jasiołek

Przewodnik dla zbieraczy i kolekcjonerów, ale także nieocenione źródło wiedzy o powojennym dizajnie. Prezentują Marginesy



"Sex/Skin" BB Easton

Kontynuacja bestsellerowego "Sex/love" BB Easton- spod znaku Wielkiej LItery



"Podejrzany" Fiona Barton

Thriller psychologiczny o śledztwie dziennikarskim i zaginionych osiemnastolatkach- poleca Czarna Owca



"Wild Symphony" Dan Brown

Dan Brown dla najmłodszych- prezentuje Wydawnictwo Debit



"Trudny przypadek" Marianna Fijewska

O pracy na styku nauki, wiary i nadziei. Nowość od Wielkiej Litery



"O życiu pozagrobowym" Fulla Horak

Spotkanie z duszami czyśćcowymi w nowej książce



"Czarne morze" Karolina Macios

Thriller psychologiczny od Wielkiej Litery



"Jak zostać dżentelmenem w 30 dni" ks. Janusz Stańczuk

Poradnik dla chłopców - Wydawnictwo Sióstr Loretanek poleca



"Hormony- jak odzyskać równowagę w 14 dni" Magdalena Wszelaki

Nowośc z wydawnictwa Znak-proste sposoby na odzyskanie równowagi hormonalnej:



"Mama zawsze wraca" Agata Tuszyńska i Iwona Chmielewska

Poetycko zilustrowane świadectwo ocalającej mocy miłości i wyobraźni- nowość z Wydawnictwa Dwie Siostry



"Instrukcja obsługi dzieci" Katarzyna Miller

Dla każdego, kto zmaga się z rodzicielskimi problemami lub chciałby rozwijać się roli rodzica. Poleca Wydawnictwo Zwierciadło



"Polska. Na tropie historii" Sebastian Adamkiewicz

Jak opowiadać dzieciom o historii? Bez dat, bez nazwisk, za to angażując zmysły? Pomysł ma Wydawnictwo Widnokrąg



"No właśnie miłość" Laura Mucha

Opowieść o miłości i związkach zainspirowana setkami rozmów autorki z ludźmi w różnych wieku.



„Niepokorni. Chłopak znikąd”, Anka Sangusz

Książka dla nastolatków-Wydawnictwo Mazowieckie poleca



"Berdo" Anna Cieślar

Uniwersalna opowieść o relacjach z naturą, której jesteśmy częścią. Nowość z Wydawnictwa Znak



"Sekrety ogrodu" Anne-France Dautheville

Pasjonująca opowieść o świecie roślin. Wydawnictwo Literackie poleca



"Wielkie włoskie wakacje" Jolanta Kosowska

Włoska przygoda, tajemnice, miłość i niezliczone intrygi. Novae Res poleca



"Seks w wielkich miastach" Aleksandra Gumowska

Sensualny, intymny i poruszający reportaż o naszej seksualności. Poleca Wydawnictwo Literackie



"Poznaj swoje bakterie" Nicola Temple i Catherine Whitlock

Zaglądamy do środka organizmu. Nowość Wydawnictwa Insignis



"Księżniczka incognito" Connie Glynn

Powieść, którą pokochają czytelniczki Girl online i Pamiętnika księżniczki. Wydawnictwo Insignis poleca



"Ptasi raj" Anne Havåg Holter-Hovind

Jak przyciągnąć ptaki do ogrodu? Nowość Wydawnictwa Wielka Litera



"Pate. Skarby" Timo Parvela

Fińska propozycja dla najmłodszych. Poleca Wydawnictwo Widnokrąg




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok