Radio Białystok | Wiadomości | Białystok: 78. rocznica powstania w getcie [zdjęcia]

Białystok: 78. rocznica powstania w getcie [zdjęcia]

16.08.2021, 07:10, akt. 15:23

W poniedziałek (16.08) przypada 78. rocznica wybuchu powstania w białostockim getcie. Powstanie to historycy uważają za drugi pod względem wielkości - po Warszawie - zryw ludności żydowskiej w walce z hitlerowcami.

78. rocznica wybuchu powstania w białostockim getcie, fot. Joanna Szubzda
78. rocznica wybuchu powstania w białostockim getcie, fot. Joanna Szubzda


0:00
0:00
78. rocznica powstania w białostockim getcie - relacja Olgi Gordiejew | Pobierz plik.


Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.

Przyczyny wybuchu powstania w getcie 

Bezpośrednim powodem wybuchu powstania były niemieckie przygotowania do ostatecznej likwidacji getta. Słabo uzbrojonych powstańców było trzystu; Niemców, dysponujących czołgami i samolotami, dziesięć razy więcej. Główne walki w getcie toczyły się 16 sierpnia 1943 roku, w kolejnych kilku dniach broniły się już tylko pojedyncze punkty oporu.

Główna oficjalna uroczystość miała miejsce w południe przy pomniku upamiętniającym obrońców getta. Pomnik stoi na placu noszącym imię przywódcy powstania - Mordechaja Tenenbauma-Tamaroffa. Wzięli w niej udział m.in. przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, ambasady Niemiec, gmin wyznaniowych oraz organizacji i stowarzyszeń żydowskich, duchowni katoliccy, prawosławni i ewangeliccy.

Po oficjalnych wystąpieniach, pod pomnikiem składano wieńce i zapalono znicze. Stanęło tam też puste krzesło - symbol faktu, że białostocka społeczność żydowska już nie istnieje.

"Stojąc u stóp pomnika bohaterów getta, chylimy czoła przed tymi, którzy nie mając nic do stracenia, skazani na śmierć jeszcze przed podjęciem walki, stanęli przeciwko barbarzyństwu, by spełnić swój obowiązek - zachować ludzką godność" - mówił w czasie uroczystości prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski.

Podkreślał, że historia białostockiego getta to historia o "najwyższych ludzkich wartościach i cenie, jaką trzeba niekiedy za nią zapłacić". "Walka bohaterów getta stała się głosem niezgody na zbrodnię, wołaniem o humanistyczne wartości, o sprawiedliwość, ludzką godność i honor" - mówił zaznaczając, że te wartości ocalały i są dziś "najważniejszym dziedzictwem" ofiar działań hitlerowskich w getcie.

"Pomnik ich bohaterstwa pozostaje dziś wspomnieniem świata, którego już nie ma, kultury, po której w naszym mieście pozostały już tylko niezmiernie cenne i jakże nieliczne pamiątki" - powiedział Truskolaski. Mówił o uhonorowaniu wkładu społeczności żydowskiej w rozwój Białegostoku. "Pamięci zabić się nie da, przetrwa ona niezależnie od skali zbrodniczych wysiłków, by żyć w sercach kolejnych pokoleń ludzi dobrej woli. Pamięć o ofiarach jest dziś nie tylko naszym moralnym obowiązkiem, ale i jedynym sposobem na ocalenie choć części dawnego Białegostoku" - dodał prezydent tego miasta.


Robert von Rimscha: podkreślał, że upamiętnianie "nie jest rutyną"

Radca w ambasadzie Niemiec w Polsce Robert von Rimscha podkreślał, że upamiętnianie "nie jest rutyną", nawet po 78. latach od tragicznych wydarzeń, których dotyczyła uroczystość. "Upamiętnianie jest kluczowe, ono określa nas. W głębokim smutku, w żalu, ze wstydem i pokorą, chylę czoła przed ofiarami getta białostockiego" - mówił niemiecki dyplomata.

Każde nazwisko, każdy ludzki los się liczy. Niemiecka odpowiedzialność nigdy się nie skończy. Nie da się tego przekreślić, ostatecznie oddzielić kreską, zamknąć. Nie ma końca historycznej winy, którą Niemcy na siebie ściągnęły

- powiedział Robert von Rimscha.

Mówiąc o pojednaniu, podkreślał, że jednym z jego warunków jest konieczność zmierzenia się z własną przeszłością przez naród, który popełnił "niewypowiedziane zbrodnie przeciwko ludzkości", a drugi z tych warunków jest spełniony, gdy byłe ofiary przyjmują skruchę wyrażoną przez byłych sprawców.

W ramach poniedziałkowych obchodów rocznicowych, wcześniej kwiaty składano pod Pomnikiem Wielkiej Synagogi, upamiętniającym ofiary pożaru z 27 czerwca 1941 roku, gdy Niemcy spędzili Żydów do największej w mieście bożnicy i ją podpalili. Data ta symbolizuje początek eksterminacji społeczności żydowskiej w Białymstoku.

Znicze zapłonęły również pod tablicą upamiętniającą Icchoka Malmeda, który został powieszony po tym, jak oblał kwasem dwóch hitlerowców. Stało się to pół roku przed wybuchem powstania, gdy rozpoczynała się likwidacja białostockiego getta i wywózki Żydów do obozu zagłady.

źródło: PAP | red: mak, mag, zmj


PRB
Aplikacja Polskiego Radia Białystok dla telefonów z iOS

PRB
Aplikacja Polskiego Radia Białystok dla telefonów z Androidem

Przeczytaj, zanim skomentujesz

ZOBACZ TEŻ:


W Białymstoku nie będzie na razie remontu muru otaczającego były cmentarz gettowy

10.08.2021, 14:01

Nie będzie w Białymstoku - przynajmniej na razie - remontu muru otaczającego były cmentarz gettowy.


78. rocznica likwidacji getta w Białymstoku

5.02.2021, 19:13

Władze Białegostoku uczciły w piątek (5.02) pamięć ofiar likwidacji miejscowego getta. 5 lutego 1943 r. Niemcy zaczęli wyłapywać osoby wytypowane do wywózki do obozu zagłady w Treblince. W 78. rocznicę tych wydarzeń przy pomniku bohaterów powstania w getcie prezydent miasta złożył kwiaty.


79. rocznica zagłady tykocińskich Żydów [zdjęcia]

25.08.2020, 15:24

"To świadectwo naszej pamięci" - takie słowa można było usłyszeć w lesie w Łopuchowie koło Tykocina. Są tam zbiorowe mogiły, ze szczątkami ofiar zagłady sprzed 79 lat.





ZNAJDŹ NAS





Euro 2024 w Polskim Radiu Białystok

Podlaskie Centrum Produktu Lokalnego


80. rocznica bitwy pod Czerwonym Borem, 23.06.2024, fot. Paweł Wądołowski
REGION
23.06.2024, 09:03, akt. 14:55

80. rocznica bitwy w Czerwonym Borze














źródło: www.radio.bialystok.pl

Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok