Radio Białystok | Wiadomości | Tradycja wiosennego kolędowania, czyli chodzenia z konopielką

Tradycja wiosennego kolędowania, czyli chodzenia z konopielką

1.04.2018, 16:20, akt. 13:45

Urodzaju gospodarzom, a pannom i kawalerom zmiany stanu cywilnego życzyły kompanie wołoczebników, czyli grupy mężczyzn, które niegdyś w Wielkanoc chodziły po wsiach w Podlaskiem, śpiewając wiosenne życzenia.

Fotolia.com
Fotolia.com

Wiosenne kolędowanie we wsiach k. Knyszyna

Tradycja wiosennego kolędowania wskrzeszana jest we wsiach k. Knyszyna. Wielkanocny zwyczaj kolędowania, tzw. chodzenie z konopielką, to tradycja składania życzeń gospodarskich, związanych z rozpoczęciem nowego roku agrarnego. 

Tradycja ta znana jest tylko w północno-wschodniej Polsce oraz w regionie solecznickim i wileńskim (Litwa), a także obwodzie grodzieńskim na Białorusi. Dzięki staraniom Ośrodka Kultury w Knyszynie od kilku lat zwyczaj jest wskrzeszany.

Tradycja ta była bardzo popularna w regionie, na terenie między dwoma rzekami: Narwią i Bugiem, a została zapomniana ze względu na przemiany, jakie zachodziły we wsiach. Za namową etnografów, ośrodek postanowił powrócić do tej tradycji

- powiedziała dyrektor ośrodka Jadwiga Konopko.

Pierwszym krokiem było organizowanie muzycznych spotkań, w których brały udział zespoły wykonujące konopielki. Następnie, dzięki pomocy ludzi zainteresowanych tradycją konopielek i śpiewaków z różnych części Polski, organizowano warsztaty śpiewu, odtwarzanie tradycji wiosennego kolędowania w terenie i spotkania śpiewaków. 

Od dziesięciu lat grupa śpiewaków odwiedza w niedzielne popołudnie wsie w okolicach Knyszyna. Dyrektor Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej etnograf dr Artur Gaweł uważa, że udaje się tę tradycję ożywić. 

W pieśniach życzono pannom zamążpójścia

Kompanie zbierały się po południu w Wielkanoc, a kolędowanie trwało całą noc i kończyło się rankiem drugiego dnia świąt. Kompanie składały się z kilkunastu mężczyzn; w każdej z nich był tzw. zapiewajło, czyli - jak wyjaśnia Artur Gaweł - mężczyzna doskonale znający nie tylko teksty pieśni, ale również wszystkich mieszkańców wsi. Życzenia śpiewano przy akompaniamencie harmonii, skrzypiec lub ustnej harmonijki.

W pieśniach pannom i kawalerom życzono zmiany stanu cywilnego, a gospodarzom urodzaju. Wołoczebnicy za swoje życzenia dostawali od gospodarzy zapłatę: kiełbasę, jajka czy kieliszek wódki. Jeśli odmówiono kawalerom poczęstunku, śpiewali oni złośliwe piosenki. Obawiano się takich przyśpiewek, ponieważ wierzono, że wróżą nieszczęście, a córce gospodarzy - staropanieństwo.

Kolędowanie kończyło się zabawą organizowaną w trzeci dzień świąt, czyli we wtorek. Poczęstunek składał się z darów, jakie zebrano podczas śpiewania. Na zabawę zapraszano dziewczęta.

Powrót do tradycji kolędowania

Od dziesięciu lat śpiewacy wracają do tradycji wiosennego kolędowania, a od ubiegłego roku gospodarzy odwiedza utworzona kompania męska, w której śpiewają mężczyźni ze wsi z okolic Knyszyna.

Przewodniczy jej Jan Szklarzewski ze wsi Guzy. Jak powiedział, grupa składa się z pięciu dorosłych mężczyzn, którzy chcą kultywować tę tradycję. Pan Jan pamięta, że jeszcze w latach 80. ubiegłego wieku śpiewał konopielki, a kompanie liczyły po kilkunastu mężczyzn. Mówił, że była to okazja dla kawalerów do wypatrzenia i poznania panien, które mieszkały w okolicy. Dodał, że teraz we wsiach jest coraz mniej kawalerów, którzy mogliby kontynuować tradycję, ale cieszy go, iż udało się zachęcić do tego nieco starszych.

Kompanię będzie można spotkać w niedzielę (1.04) po południu m.in. w Knyszynie, Guzach, Kalinówce i Dolistowie.

Zwieńczeniem wiosennego kolędowania będą 17. Międzynarodowe Spotkania Wiosennego Kolędowania z Konopielką w Knyszynie. Impreza odbędzie się w niedzielę 8 kwietnia. Co roku biorą w niej udział zespoły folklorystyczne z regionu, a także z Litwy i Białorusi. 

źródło: PAP

PRB
Aplikacja Polskiego Radia Białystok dla telefonów z iOS

PRB
Aplikacja Polskiego Radia Białystok dla telefonów z Androidem

ZOBACZ TEŻ:


Masło i chrzan na stole - czyli tradycje wielkanocne na Augustowszczyźnie

1.04.2018, 06:10

Wielkanoc dawniej oznaczała nie tylko zmartwychwstanie Pana Jezusa, ale również odrodzenie się świata z zimowej aury. 


Znaczenie jajka w wielkanocnej tradycji ludowej

1.04.2018, 10:10

Wielkanoc to najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie. Zgodnie z podlaskim zwyczajem ten dzień należało spędzić w domu - mówi dyrektor Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej Artur Gaweł.


Region: W okolicach Knyszyna reaktywuje się chodzenie z Konopielką

12.04.2015, 11:00

To typowo podlaska tradycja, która przed laty została zapomniana, a dziś próbuje się ją reaktywować.




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





"Ojciec Chrzestny" Mario Puzo

Pływanie na Byle Czym - Pływające co nieco

W 9 tygodni po Podlasiu






fot. Marcin Gliński
REGION
9.07.2020, 18:24, akt. 19:53

Akcja #24hDlaDudy w Podlaskiem




74. rocznica Obławy Augustowskiej, fot. Marcin Kapuściński
REGION
9.07.2020, 12:54, akt. 10.07.2020, 12:56

Wkrótce 75. rocznica Obławy Augustowskiej








źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok