Radio Białystok | Wiadomości | Wojewoda unieważnił uchwałę ws. zmiany nazwy ulicy im. "Łupaszki" w Białymstoku

Wojewoda unieważnił uchwałę ws. zmiany nazwy ulicy im. "Łupaszki" w Białymstoku

25.11.2019, 11:50, akt. 14:17

Wydanym w poniedziałek (25.11) rozstrzygnięciem nadzorczym wojewoda podlaski stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Białystok, dotyczącej zmiany nazwy ulicy im. majora Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki" na ulicę Podlaską.

Sesja Rady Miasta Białystok, 28.10.2019, fot. Joanna Szubzda
Sesja Rady Miasta Białystok, 28.10.2019, fot. Joanna Szubzda

Wojewoda unieważnił uchwałę ws. zmiany nazwy ulicy im. "Łupaszki" w Białymstoku - relacja Edyty Wołosik

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Rozstrzygnięcie nadzorcze zostało opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku. Gminie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.


Ulica Podlaska zamiast majora Szendzielarza - proponował prezydent miasta

Ulicę na osiedlu Skorupy imieniem majora "Łupaszki" Rada Miasta nazwała w kwietniu 2018 r. Inicjatorami byli radni PiS, którzy mieli wtedy większość w tej radzie. Radni nadali ulicy nazwę majora Szendzielarza, mimo że prezydent miasta proponował inną nazwę: Podlaska.

Nazwa im. Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki" od początku wzbudzała jednak emocje w Białymstoku. Praktycznie tuż po jej nadaniu pojawiły się tam napisy i wlepki "zbrodniarz", tablice oblewane są czerwoną farbą. Kilka miesięcy temu na płocie otaczającym pobliską budowę malowane były hasła m.in. "Łupaszko - morderca!!!" i "Miejsce zbrodniarzy jest na śmietniku historii. Łupaszko to ludobójca!!!".

W obecnej kadencji samorządu większość ma Koalicja Obywatelska, w skład której wchodzą radni Forum Mniejszości Podlasia; już wcześniej zapowiadali oni starania o zmianę nazwy tej ulicy i to z ich inicjatywy na sesję 28 października trafił projekt stosownej uchwały. Jej autorzy, odnosząc się do działań "Łupaszki", wskazywali, że na szlaku jego oddziałów "były spalone wsie i ludność cywilna".


Przeważył jeden głos 

W głosowaniu, w którym rada opowiedziała się za zmianą tej nazwy, zdecydował jeden głos. Głosowanie poprzedziła burzliwa dyskusja, również z udziałem mieszkańców miasta. 7 listopada wojewoda podlaski, Bohdan Paszkowski, zawiadomił Radę Miasta Białystok o wszczęciu postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności tej uchwały. Wstrzymał też już wtedy jej wykonanie, powołując się na możliwe skutki finansowe, jeśli weszłaby ona w życie, a następnie została uchylona.


Wojewoda unieważnił uchwałę ws. zmiany nazwy ulicy im. "Łupaszki"

Wydanym w poniedziałek (25.11) rozstrzygnięciem nadzorczym wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Białystok, dotyczącej zmiany nazwy ulicy im. majora Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki" na ulicę Podlaską. "Analiza jej treści wykazała, iż podjęta została z istotnym naruszeniem prawa" - napisali w uzasadnieniu prawnicy urzędu wojewódzkiego. W ich ocenie, przy procedowaniu tej uchwały doszło do naruszenia zasad techniki prawodawczej (np. jej tytuł sugeruje, że to pierwotne nadanie nazwy, a nie zmiana), a jej zapisy zostały zredagowane z naruszeniem zasad legislacji.

Odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego prawnicy podkreślili, że stanowienie przepisów niejasnych i niejednoznacznych jest naruszeniem zasady demokratycznego państwa prawnego. Uzasadnieniu uchwały zarzucili, że dotyczy ono nie podjętej uchwały, a projektu zmiany na nazwę 100-lecia Praw Kobiet (zmiana, by zamiast Szendzielarza "Łupaszki" ulica miała nazwę nie 100-lecia Praw Kobiet, a Podlaska, została wprowadzona już w trakcie sesji).

Uznali więc, że formalnie przyjęta uchwała nie ma uzasadnienia, co koliduje z zapisami regulaminu rady. Za naruszenie regulaminu uznali też tryb przyjęcia na sesji - jako poprawki - zmiany, by ulica nazywała się Podlaska, a nie 100-lecia Praw Kobiet.


Tymczasem wniosek (...) zatytułowany "poprawka" był w istocie inicjatywą podjęcia nowej uchwały, z pominięciem procesu uchwałodawczego wynikającego z regulaminu Rady Miasta Białystok, gdyż dotyczył całkowicie odmiennej nazwy ulicy, która nie mieści się ani w usunięciu błędu czy braku, ani w uzasadnionej innowacji - napisano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego.


Samemu uzasadnieniu uchwały, odnoszącemu się do dotychczasowego patrona Szendzielarza "Łupaszki" prawnicy zarzucili, że "wskazuje na fakty nie znajdujące potwierdzania w dokumentach historycznych". Przywołano pismo w tej sprawie prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Jarosława Szarka.


Uzasadnienie projektu uchwały zawierało "poważne błędy merytoryczne" - wskazał prezes IPN

Swoje stanowisko prezes IPN przesłał Radzie Miasta Białystok jeszcze przed podjęciem przez nią decyzji o zmianie nazwy ulicy. Na sesji, we fragmentach, opinię tę odczytał radny PiS Paweł Myszkowski, do którego list był skierowany. Jarosław Szarek w tym stanowisku przedstawił życiorys "Łupaszki", a uzasadnieniu projektu uchwały zarzucił "poważne błędy merytoryczne", dotyczące - jak opisał - m.in. pacyfikacji w 1944 roku litewskiej wsi Dubinki czy spalenia części wsi Potoka (pod Białymstokiem) w maju 1945 roku.

"Organ nadzoru uznaje stanowisko prezesa IPN za miarodajne w przedmiotowym zakresie, z uwagi na to, że badania historyczne należą do ustawowych zadań tej instytucji" - napisano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wojewody podlaskiego, wskazując przy tym m.in., że w 1993 roku sąd wojskowy unieważnił, wydane po wojnie wyroki skazujące "Łupaszkę" na śmierć, a w 2006 roku Sejm przyjął uchwałę "oddającą mu cześć". "Postać mjr. Szendzielarza upamiętniona jest w przestrzeni publicznej w wielu miastach Polski" - napisano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody.

Podkreślono też, że "uzasadnienie uchwały musi być oparte na prawdziwych przesłankach". 


Sprzecznym z prawem jest podejmowanie uchwały w oparciu o niewyjaśnione fakty, które nie mają potwierdzenia w dokumentach historycznych - dodano.


Prawnicy wojewody ocenili również, że takie działanie jest sprzeczne np. z ustawą o komabatantach.


Należy wyraźnie podkreślić, że organ nadzoru nie kwestionuje uprawnienia organu stanowiącego do podejmowania uchwał w sprawie nadawania oraz zmiany nazw ulic. Wykonywanie jednak uprawnień w tym zakresie powinno odbywać się z poszanowaniem wartości będących pod ochroną prawną. Natomiast sposób procedowania nad kwestionowaną uchwałą, przygotowane materiały na sesję, w szczególności uzasadnienie do uchwały przekazane radnym, zawierające treści nieprawdziwe, naruszyło tą zasadę - napisano w końcowej części uzasadnienia.


Na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody gmina (rada miasta) ma prawo wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Składa ją w ciągu 30 dni od daty otrzymania rozstrzygnięcia, za pośrednictwem wojewody. 

źródło: PAP | red: zmj, sk

ZOBACZ TEŻ:


Radni PiS apelują do wojewody o szybkie uchylenie uchwały ws. ulicy im. "Łupaszki" w Białymstoku

18.11.2019, 12:37

Były uchybienia regulaminowe przy podejmowaniu przez Radę Miasta Białystok uchwały o zmianie nazwy ulicy im. majora Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki" - uważają radni PiS, którzy są przeciwni tej zmianie. Apelują do wojewody podlaskiego, by jak najszybciej stwierdził nieważność tej uchwały.


PSL: nowa nazwa historyczna może pogodzić strony sporu o ulicę im. "Łupaszki" w Białymstoku

6.11.2019, 15:02

Zarówno decyzja o nadaniu ulicy w Białymstoku im. majora Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki", jak i ta o zmianie tej nazwy na Podlaską, była błędna - uważają podlascy działacze PSL. W ich ocenie, obie strony sporu o nazwę mogłaby pogodzić trzecia. I proponują imię 10. Pułku Ułanów Litewskich.


Akcja "Ocalić Bohaterów" odpowiedzią na zmianę nazw ulic w Żyrardowie i Białymstoku

4.11.2019, 13:54

Cykl konferencji historycznych poświęconych gen. Augustowi Emilowi Fieldorfowi "Nilowi” i majorowi Zygmuntowi Szendzielarzowi "Łupaszce” zaplanowano w ramach akcji "Ocalić Bohaterów", która jest odpowiedzią na zmiany nazw ulic w Białymstoku i Żyrardowie.


Kolegium IPN wyraża dezaprobatę wobec decyzji Rady Miejskiej w Białymstoku o usunięciu nazwy ulicy "Łupaszki"

4.11.2019, 13:08

Kolegium IPN wyraziło "głęboką dezaprobatę" wobec decyzji rad miejskich w Białymstoku i Żyrardowie, gdzie usunięto nazwy ulicy płk. Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki" i ulicy gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila". To dwóch wielkich patriotów - przypomina Kolegium IPN.


Spór o Łupaszkę, bój o marszałka senatu i poselskie ławy

4.11.2019, 12:34

Decyzja białostockiej rady miejskiej w sprawie zmiany nazwy ulicy im. mjr Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki" rozgrzała atmosferę w mieście, regionie i kraju.


Ofiary Burego uznane za męczenników Cerkwi Prawosławnej 03.11.2019

3.11.2019, 00:29

Nowi męczennicy dołączeni do grona świętych chełmsko-podlaskich.




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





Gwiazdka z Książką

"Drogi Święty Mikołaju" Nataszy Sochy i Magdy Mazur

Niebieski Mikrofon Polskiego Radia Białystok








źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok