Światowy Dzień Walki z Rakiem - pamiętajmy o profilaktyce

Najczęstszym nowotworem złośliwym jest rak płuca. Jego wczesne wykrycie jest możliwe między innymi w Białostockim Centrum Onkologii. Szpital realizuje specjalny projekt, w którym może wziąć udział 1 300 osób. Chętni będą mieć badanie niskodawkową tomografią komputerową, które pomaga wcześnie wykryć raka płuca.

Kierownik Oddziału Radioterapii I BCO profesor Ewa Sierko mówi, że rak płuca jest takim nowotworem, który we wczesnych stadiach swojego rozwoju nie daje zazwyczaj żadnych dolegliwości i rozwija się w sposób niemy:

Dolegliwości w postaci kaszlu, w postaci bólu w klatce piersiowej, w postaci duszności, w postaci nawracających zapaleń płuc i oskrzeli, w postaci chrypki pojawiają się w późnym okresie rozwoju nowotworu. Zastosowanie NDTK to jest badanie bardzo innowacyjne, które w tej chwili szpital testuje w ramach programu pilotażowego w profilaktyce, w screeningu raka płuca. Badanie wykrywa guzek w sytuacji, kiedy nie daje on jeszcze żadnych objawów klinicznych. Daje to szanse na zastosowanie zabiegu operacyjnego u pacjenta, bądź radioterapii stereotaktycznej, albo obu tych metod, które dają pacjentowi największe szanse na całkowite wyleczenie z choroby nowotworowej - mówi profesor Sierko.

Kierownik Zakładu Tomografii Komputerowej i Rezonansu Magnetycznego Eryka Karbowska mówi, że badanie trwa zaledwie kilka sekund. Jego celem jest poprawienie wykrywalności raków płuc we wczesnej fazie.

Do tej pory nie mieliśmy idealnego narzędzia, używaliśmy klasycznego zdjęcia RTG, które niestety często wykrywało zmiany w bardzo zaawansowanym stadium - podkreśla lek. med. Eryka Karbowska. 

Profesor dodaje, że badanie jest bezbolesne i bezinwazyjne. Nie ma potrzeby specjalnego przygotowania się, pacjent może przyjść zaraz po obiedzie.

Osoby, które wezmą udział w projekcie spotkają się z lekarzem pulmonologiem, onkologiem lub torakochirurgiem.

Każdy uczestnik programu będzie miał wykonywane badanie NDTK dwukrotnie (powtórzone po 12 miesiącach) lub nawet trzykrotnie, jeżeli lekarz specjalista zadecyduje o konieczności powtórzenia badania np. za 3 lub 6 miesięcy. Po każdym badaniu wynik jest omawiany z lekarzem specjalistą, w zależności od wykrytych w płucach zmian.

Pulmonolog BCO Agnieszka Wojskowicz dodaje, że w czasie wizyty wynikowej oceniany jest wynik tomografii komputerowej. Jeśli u osób palących nie ma istotnych nieprawidłowości w płucach, to umawiane są one na kontrolną wizytę za 12 miesięcy. Jeżeli badanie wykryje guzki, to w zależności od wielkości i charakteru guzków wyznaczane są kontrolne badania.

Aby wziąć udział w programie należy zadzwonić pod numer 603 241 247.

Badania odbywają się w ramach projektu pn. „Program profilaktyczny wczesnego wykrywania raka płuc w województwach lubelskim i podlaskim”, realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój i współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Skierowany jest do mieszkańców województwa podlaskiego i lubelskiego, w wieku 50-74, przy czym należy spełniać poniższe kryteria:

1. osoby w wieku 55-74 lat z konsumpcją tytoniu większą lub równą 20 paczkolat, okresem abstynencji tytoniowej nie dłuższym niż 15 lat,

2. osoby w wieku 50-74 lat z konsumpcją tytoniu większą lub równą 20 paczkolat, okresem abstynencji tytoniowej nie dłuższym niż 15 lat, u których stwierdza się jeden z czynników ryzyka:

3. ekspozycja zawodowa na krzemionkę, beryl, nikiel, chrom, kadm, azbest, związki arsenu, spaliny silników diesla, dym ze spalania węgla kamiennego, sadza, ekspozycja na radon,

4. indywidualna historia zachorowania na raka: przebyty rak płuca (lung cancer survivior), w wywiadzie chłoniak, rak głowy i szyi lub raki zależne od palenia tytoniu, np. rak pęcherza moczowego, rak płuca w wywiadzie u krewnych pierwszego stopnia,

5. historia chorób płuc: przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) lub włóknienie płuc (IPF).

Rak płuca jest najczęstszym nowotworem złośliwym na świecie. Rocznie choruje niemal 2 mld osób, natomiast w Polsce szacuje się, że występuje powyżej 20 tys. nowych zachorowań wśród kobiet i mężczyzn. Rak płuca jest rakiem źle rokującym, 5 lat przeżywa niespełna 13 proc. osób. Umieralność jest bardzo duża, wśród mężczyzn to jest 41 osób na 100 tys., a u kobiet to blisko 19 osób na 100 tys. Rak płuca jest tzw. rakiem tytoniozależnym. 

Dominującym czynnikiem etiologicznym w rozwoju raka płuca są substancje kancerogenne zawarte w dymie tytoniowym, dlatego tak istotna jest edukacja pacjentów i zaniechanie palenia. Czynne palenie przyczynia się w 80-90 procentach do rozwoju raka płuca. Istotna jest zarówno liczba wypalanych papierosów, jak i długość palenia, stąd też pojawiło się określenie ‘paczkolata’, które określa nam zagrożenie rozwoju chorób zależnych od dymu tytoniowego. Wskaźnik ten obliczamy poprzez pomnożenie liczby wypalonych paczek papierosów w ciągu doby przez lata nałogu - mówi lek. med. Agnieszka Wojskowicz, pulmunolog BCO.

| red: bs