Radio Białystok | Wiadomości | Szpital Psychiatryczny w Choroszczy świętuje 90-lecie powstania

Szpital Psychiatryczny w Choroszczy świętuje 90-lecie powstania

autor: Dorota Sokołowska, Edyta Wołosik

25.11.2020, 11:51, akt. 16:14

Dokładnie w środę (25.11) mija 90 lat od powstania Szpitala Psychiatrycznego w Choroszczy. Oficjalne uroczystości zostały odwołane ze względu na pandemię koronawirusa, jednak szpital nie zrezygnował z upamiętnienia rocznicy.

Uroczystości w 90. rocznicę powstania Szpitala Psychiatrycznego w Choroszczy, 25.11.2020, fot. Edyta Wołosik
Uroczystości w 90. rocznicę powstania Szpitala Psychiatrycznego w Choroszczy, 25.11.2020, fot. Edyta Wołosik

Bogatą historię szpitala w Choroszczy dokumentują m.in. archiwalne fotografie, które zawisły na murach placówki oraz publikacja, która przypomina ważne postaci związane ze szpitalem - mówi dyrektorka placówki Ewa Zgiet.



Posłuchaj rozmowy z Ewą Zgiet



Okolicznościowa, licząca prawie 300 stron książka. "Wierni powołaniu” ukazuje początki szpitala od 1930 roku, jego organizatorów i dyrektorów, pracowników i pacjentów.

- Ma pokazać skalę wielkości tej placówki, już od samego początku - przypomina jedna z autorek doktor Beata Olesiewicz.

Książkę, choć nie jest w regularnej sprzedaży, można kupić wpłacając "cegiełkę" na rzecz szpitala.


Pamiątkowa tablica w szpitalu

  

Z okazji jubileuszu 90-lecia odsłonięto pamiątkową tablicę. Uroczystość odbyła się przed szpitalem przy pomniku poświęconym pierwszemu dyrektorowi szpitala Stanisławowi Dereszowi.  Wzięły w niej udział m.in. władze i pracownicy szpitala, a także  przedstawiciele władz regionu.


Ewa Zgiet przypomina, że szpital powstał w miejscu zburzonej fabryki Moesów


Historię powstania placówki przywołała Ewa Zgiet. Placówka powstała na terenie po dawnej fabryce włókienniczej Moesów w Choroszczy. Otwarto ją 25 listopada 1930 r. jako Białostocki Wojewódzki Szpital dla Psychicznie i Nerwowo Chorych. Znajdowało się w nim 400 łóżek, a także m.in. laboratorium, apteka, kościół, kino czy gospodarstwo rolne. "Bardzo nowoczesna placówka jak na pierwszą połowę XX wieku" – powiedziała Ewa Zgiet.

Podkreśliła, że to właśnie szpital w Choroszczy był w kraju pionierem  tzw. opieki domowej, która polegała na tym, że spokojni pacjenci trafiali do domów mieszkańców pobliskich wsi i miast, tam byli odwiedzani przez lekarzy i otrzymywali leki, a uczestnictwo w codziennych zajęciach rodzin było dla nich terapią.

Rozwój szpitala przerwała II wojna światowa. W 1941 doszło – jak mówiła Ewa Zgiet  – do "wielkiej zbrodni"; Niemcy w pobliskim lesie zamordowali kilkuset pacjentów szpitala. "O tej zbrodni pamiętamy każdego roku" – dodała.

Jak wynika z publikacji "Losy chorych psychicznie ze szpitala w Choroszczy w latach 1939-1945" autorstwa jego byłego dyrektora Tadeusza Borowskiego, do wybuchu II wojny światowej szpital opiekował się ok. 2 tysiącami chorych. Część z nich leczona była w szpitalu, ale  większością  zajmowali się mieszkańcy ok. 30 pobliskich wsi i miast w swoich domach w ramach tzw. opieki domowej.

W czasie wojny obiekt był w rękach okupantów. Pod koniec 1940 roku władze radzieckie postanowiły szpital zlikwidować, aby w jego budynkach ulokować wojsko. Wywieziono wtedy część chorych do szpitali w głąb Związku Radzieckiego. Pozostałych umieszczono na miejscowej plebanii, zaadaptowanej na szpital. W sierpniu 1941 roku, gdy północno-wschodnia część Polski okupowana była przez Niemców, szpital na plebanii zlikwidowano. Według przywołanych w publikacji statystyk pod opieką placówki było wówczas ok. 100 pacjentów leczonych stacjonarnie i ponad 550 osób przebywających u opiekunów.

W dniach egzekucji do lasu w Nowosiółkach niedaleko Choroszczy, gdzie wykopane były już doły, przewieziono pacjentów przebywających w szpitalu i rozstrzelano ich. Następnie Niemcy kazali opiekunom przywieźć wszystkich chorych przebywających pod ich opieką do Choroszczy, skąd zwozili ich do lasu i tam mordowali.

Według informacji zebranych z różnych źródeł przez Borowskiego, hitlerowcy rozstrzelali w sumie 464 chorych, likwidując zarówno szpital,  jak i tzw. opiekę pozazakładową. Tę liczbę ofiar zamordowanych w  masowej egzekucji przyjmuje się za minimalną. W opiece pozazakładowej i szpitalu przebywało wówczas ok. 700 osób.


Ewa Zgiet o obecnej sytuacji szpitala


- Jeśli chodzi o czasy współczesne, większość budynków jest wyremontowana, dostosowana do potrzeb pacjentów. Natomiast kilka budynków jeszcze wymaga odrestaurowania, wyremontowania i przystosowania do udzielanych świadczeń. Oczywiście mamy plany inwestycyjne, mamy dokumentację projektową na zagospodarowanie tych budynków i będziemy starać się o finansowanie tych inwestycji

 - mówi Ewa Zgiet.

Teraz - jak mówi Ewa Zgiet - wyzwaniem jest też walka z pandemią, a w szpitalu w Choroszczy było jedno z pierwszych dużych ognisk zakażeń w naszym regionie. Obecnie zakażonych jest prawie 60 pacjentów z ponad 580 przebywających w tym szpitalu.

źródło: PAP | red: wsz, mag

PRB
Aplikacja Polskiego Radia Białystok dla telefonów z iOS

PRB
Aplikacja Polskiego Radia Białystok dla telefonów z Androidem

Przeczytaj, zanim skomentujesz

ZOBACZ TEŻ:


Ewa Zgiet

25.11.2020, 08:01

- Wydaje mi się, że szpitalowi najbardziej przydałby się wzrost finansowania. (...) Placówka ma problemy z pokryciem kosztów realizacji świadczeń. Udało się zwiększyć to finansowanie w pewnym stopniu, jednak nie jest to satysfakcjonujące - mówi dyrektor szpitala w Choroszczy.


Dokumenty dot. założyciela Szpitala Psychiatrycznego w Choroszczy trafiły do archiwum w Białymstoku

17.11.2020, 13:41

Archiwalne, oryginalne dokumenty dotyczące założyciela Szpitala Psychiatrycznego w Choroszczy trafiły we wtorek (17.11) do Archiwum Państwowego w Białymstoku.


"Wierni Powołaniu" – książka o historii szpitala psychiatrycznego w Choroszczy

15.11.2020, 10:12

Szpital Psychiatryczny w Choroszczy obchodzi jubileusz 90-lecia swego istnienia.


Kłopoty finansowe Szpitala Psychiatrycznego w Choroszczy

21.10.2020, 14:54

„Obecny poziom finansowania Szpitala Psychiatrycznego w Choroszczy nie pozwala na pokrycie kosztów prowadzenia działalności. Dokonujemy wszelkich starań, by nie utracić płynności finansowej” – pisze dyrektor szpitala Ewa Zgiet w odpowiedzi na interwencję związkowców w sprawie finansowania placówki.


Ewa Zgiet, Beata Galińska-Skok, Nadzieja Sołowiej

9.10.2020, 23:59

Prawie miliard ludzi na świecie boryka się z różnego rodzaju zaburzeniam psychicznymi, co 40 sekund jedna osoba popełnia samobójstwo.




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





"Antonia na Podlasiu" Agnieszki Panasiuk

Niebieski Mikrofon Polskiego Radia Białystok







źródło: unsplash.com
DZIEŃ BABCI
21.01.2021, 07:12, akt. 11:06

Dziś obchodzimy Dzień Babci









źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok