Radio Białystok | Gość | Jarosław Gowin - wicepremier, minister nauki i szkolnictwa wyższego

Jarosław Gowin

wicepremier, minister nauki i szkolnictwa wyższego

8.10.2018, 08:37, akt. 09:09

"Na pewno trzeba odmłodzić polską naukę, to nie ulega wątpliwości. Mamy wybitnie zdolne młode pokolenie naukowców"- mówi minister Gowin.

Jarosław Gowin, fot. Monika Kalicka
Jarosław Gowin, fot. Monika Kalicka

Z Jarosławem Gowinem rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Dzisiaj inauguracja nowego roku akademickiego Politechniki Białostockiej i Uniwersytetu w Białymstoku. Wspólna uroczystość czy wstęp do połączenia? O tym z wicepremierem, ministrem nauki i szkolnictwa wyższego Jarosławem Gowinem rozmawia Lech Pilarski.


Lech Pilarski: O czym będzie pan mówił w wykładzie inauguracyjnym?


Jarosław Gowin: Będę mówił przede wszystkim o tym, jak wdrażać Konstytucję dla Nauki. Po pierwsze w dialogu ze środowiskiem akademickim. Ta ustawa powstawała w toku unikatowych trzyletnich konsultacji, w taki sam sposób chcę przez najbliższy rok pracować nad tym, żeby wdrażać w ciągłym kontakcie ze środowiskiem akademickim.


Czy już wyczuwa pan pewne słabości, że trzeba będzie poprawiać?


Widzę takie punkty, w których rzeczywiście przepisy mogłyby być ciut jaśniejsze, przede wszystkim jeżeli chodzi o prawo pracy, ale na pewno wszystkie te zasadnicze filary Konstytucji dla Nauki są dobrze opracowane. 


Konstytucja dla Nauki będzie konstytuowała od nowa tę naukę, będzie ją uwspółcześniała, pozbawiała takich bardzo ścisłych tematów i ścisłej grupy ludzi, którzy dzielili pieniądze i nie tylko.


Na pewno trzeba odmłodzić polską naukę, to nie ulega wątpliwości. Mamy wybitnie zdolne młode pokolenie naukowców, niestety wielu z nich wyjechało za granicę, to jest ogromna niepowetowana strata. 

Zresztą próbuję ściągnąć jak największą część z nich z powrotem do Polski, powstała Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej. Jej pierwszym programem jest program "Powroty", czyli oferujemy na polskich uczelniach atrakcyjną pracę, atrakcyjne warunki dla tych młodych super zdolnych naukowców. Muszę powiedzieć, że co jest smutne, że jest większe zainteresowanie powrotami, niż zainteresowanie po stronie uczelni, żeby tych bardzo zdolnych młodych naukowców przyjmować. 


Z czego to wynika?


Myślę, że z lęku przed konkurencją. Wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że wyjechała spora część tych najzdolniejszych, oczywiście wielu tych zdolnych na szczęście w Polsce pozostało, oni pozostali też w Białymstoku, zwłaszcza Uniwersytet Medyczny w Białymstoku reprezentuje najwyższy poziom polski i europejski. 

Wracając do szkolnictwa wyższego i pytania, czy tutaj dojdzie do jakiegoś zacieśnienia współpracy między Politechniką Białostocką a Uniwersytetem w Białymstoku - to jest autonomiczna decyzja wspólnoty akademickich obu uczelni. 

Ministerstwo sprzyja tego typu procesom, konsolidacyjnym, bo one prowadzą do tego, że powstaną silne uczelnie, które mogą konkurować z dobrymi uczelniami zagranicznymi, ale na pewno niczego nie będę narzucał.


Przejrzałem sobie programy "Miniatura", to są takie granciki, które daje się najzdolniejszym na różnorodne badania, na tematy wstępne, rozpoznawane i dominantą w tych programach Miniatura 1, Miniatura 2 - są jednak duże uczelnie. Takie mniejsze ośrodki w małym stopniu partycypują w podziale tych pieniędzy.


Mamy bardzo dobrze rozwinięty system grantowy w Polsce i chwalę nie siebie, tylko chwalę moich poprzedników, bo Narodowe Centrum Nauki czy Narodowe Centrum Badań i Rozwoju powstały w pierwszej dekadzie lat 2000, natomiast rzeczywiście jest tak, że 90% grantów trafia do 10% uczelni tych największych czy najlepszych. 

Program Miniatura akurat został uruchomiony przeze mnie po to, żeby otworzyć ścieżkę grantową dla przede wszystkim młodych, zdolnych naukowców z ośrodków mniejszych, takich uczelni średniej wielkości.


I efektów w stu procentach nie osiągnięto. 


Efektów nie osiągnąłem dlatego, że okazało się, że również w tym konkursie zdecydowanie częściej granty uzyskują młodzi naukowcy z Warszawy, Krakowa, Poznania czy Wrocławia, niż na przykład z Białegostoku. 


Ale jak to zmienić, bo to oznacza, że jest pewna słabość i nie ma tego równomiernego rozwoju naukowego? 


Pamięta pan ten żydowski dowcip, kiedy wszyscy modlili się do Jahwe, żeby pozwolił mu wygrać w totolotka, no i głos nieba "Mosiek, ty daj mi szansę najpierw wykup los", no i trochę ten dowcip jest adekwatny do tej sytuacji. 

Po prostu w tych mniejszych ośrodkach czy ośrodkach średniej wielkości nawet młodzi naukowcy, którzy są przyzwyczajeni do tego systemu grantowego, znacznie rzadziej wykupują los, znaczy rzadziej składają wnioski.


Czy to oznacza, że mają małe wsparcie w środowisku uczelnianym, że wszystko jest takie bardzo indywidualne, o wszystko muszą sami zadbać i nie ma takiego standardu, żeby zachęcać wszystkich młodych do udziału w tym procesie?


Pewnie w przypadku każdej uczelni to wygląda inaczej. Natomiast generalnie rzecz biorąc nowe zasady finansowania uczelni, które wprowadziłem od początku 2017 roku mają charakter taki bardzo projakościowy i zachęcający do prowadzenia badań na wysokim poziomie. 

Dlatego, że wcześniej uczelnie były finansowane tak naprawdę pod kątem jednego wskaźnika - im więcej studentów, tym więcej pieniędzy. Stąd masowość kształcenia i obniżanie jego poziomu, natomiast teraz bierzemy pod uwagę już nie liczbę studentów ogólną, tylko proporcje między liczbą studentów a liczbą pracowników naukowych i druga ważna rzecz - wyniki badań naukowych. Wcześniej te badania nie przekładały się w żaden sposób na poziom finansowania, teraz finansujemy w zależności od osiągnięć naukowych.


Czy wielkość uczelni - z tego wniosek - ma również wpływ na to, ilu jest takich udziałowców w Miniaturach i stąd to wsparcie na przykład dla połączenia uczelni?


Wsparcie dla połączenia uczelni - o ile będzie taka wola tutaj w Białymstoku, czy gdziekolwiek indziej w Polsce, wynika przede wszystkim z tego, że takie połączone uczelnie od razu w rankingach światowych awansują, od razu są bardziej atrakcyjne dla studentów i naukowców z zagranicy, a nauka i proces kształcenia rozwijają się przede wszystkim w środowisku międzynarodowym. 

Tu w Białymstoku i w ogóle na ścianie wschodniej mamy wielu studentów zagranicznych, ale to są przede wszystkim studenci z Ukrainy. 


Ale także Białorusini, Litwini, Łotysze...


No i poza tym na Uniwersytecie Medycznym jest też wielu studentów z całego świata. Natomiast na pewno dzisiaj polskie uczelnie są na tyle atrakcyjne, że można ściągać na nie studentów także Europy Zachodniej i co więcej - naukowców z Europy Zachodniej. 

Coraz częściej na polskich uczelniach wykładają młodzi uczeni z Francji, Hiszpanii, Włoch, czyli z tych krajów, które są dotknięte kryzysem finansowym, a Polska w tym samym czasie rozwija się niezwykle dynamicznie. 


Czyli poprawa warunków finansowych, a jak z nakładami na naukę? Kiedyś byliśmy w ogonie Europy.


O tym też będę mówił podczas inauguracji, ale generalnie rzecz biorąc, nasz rząd dokonuje skokowego rozwoju pod tym względem. W przyszłym roku będzie 5 miliardów więcej na naukę i szkolnictwo wyższe niż w roku obecnym. Czy to jest skok wystarczający?  Nie jest to skok wystarczający.


To o jedną piątą prawie.


To prawda, to jest znaczący krok, ale na przykład jeżeli chodzi o stosunek do PKB, to nadal będziemy na poziomie mniej więcej połowy procenta. Najlepiej rozwinięte naukowo i technologicznie kraje świata, takie jak Izrael wydają 3% PKB na naukę i dzięki temu rozwijają się od wielu lat tak dynamicznie, nawiasem mówiąc także rząd chiński podjął taką decyzję, że będzie przeznaczał na rozwój nauki 3%, bo to jest inwestycja. 

Nauka jest inwestycją, dzięki rozwojowi badań naukowych rozkręca się cała gospodarka i przede wszystkim jest to gospodarka nowoczesna, oparta na nowoczesnych technologiach.

Nie gospodarka wynajętych, stosunkowo słabo opłacanych pracowników, tylko gospodarka oparta o polski kapitał. Tu w Białymstoku i na Podlasiu jest wiele polski firm znakomicie się rozwijających, chociażby firma Pronar, która podbija światowe rynki, a chcielibyśmy mieć takich firm zdecydowanie więcej.

| red: mak




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





"Moje białostockie powidoki" Andrzeja Fiedoruka

Niebieski Mikrofon Polskiego Radia Białystok
Jarosław Kazberuk - fot. Robert Bońkowski

Jarosław Kazberuk

kierowca i pilot rajdowy
24.01.2020

- Na starcie rajdu założyliśmy, że jeśli zajmiemy miejsce w najlepszej dwudziestce Rajdu Dakar, to uznamy to za sukces. Byliśmy na 18. miejscu.

prof. Adam Bartnicki

prof. Adam Bartnicki [wideo]

z Uniwersytetu w Białymstoku
24.01.2020

- Władimir Putin, który zaanektował Krym, który doprowadził do wojny na Ukrainie, który doprowadził do zestrzelenia samolotu linii malezyjskich, który destabilizował Europę, został dopuszczony do grona państw na zasadzie równości. To jest straszne.

prof. Robert Flisiak, fot. Joanna Szubzda

prof. Robert Flisiak

kierownik Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii USK w Białymstoku
23.01.2020

"Powinniśmy się koncentrować tej chwili na zapobieganiu grypie, a nie na koronawirusie, który być może będzie w Polsce, a być może - z dużym prawdopodobieństwem - nie" - mówi prof. Robert Flisiak.


Marek Karp, fot. Monika Kalicka

Marek Karp

dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego
22.01.2020

"Wypowiedzenia złożone przez lekarzy kontraktowych to jest nic innego, jak w procesie negocjacji, formalne umożliwienie dalszych rozmów" - mówi dyrektor USK.

Ewa Wyszyńska, Ada Wyszyńska i Piotr Grudziński, fot. Marcin Gliński

Ewa Wyszyńska, Ada Wyszyńska i Piotr Grudziński

z zespołu Mgły
22.01.2020

"Wiele wersji nagrywamy różnych rzeczy i tak naprawdę potem jest niespodzianką to, co się z tego wykluje" - mówi Ada Wyszyńska z zespołu Mgły.

Katarzyna Krupicka, fot. Monika Kalicka

Katarzyna Krupicka [wideo]

rzeczniczka regionalna ZUS w Białymstoku
22.01.2020

"Płacenie niższych składek wiąże się ze wszystkimi świadczeniami niższymi, będzie mniejszy zasiłek chorobowy, opiekuńczy, mniejsze świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek macierzyński, a w przyszłości niższa emerytura" - mówi Katarzyna Krupicka.


Rafał Gąsowski, fot. Joanna Szubzda

Rafał Gąsowski

aktor Teatru Wierszalin
21.01.2020

- To nie jest tak, że miłość to jest chemia czy instynkt. To nieprawda. Miłość to jest połączenie dusz tak naprawdę. To jest metafizyka.

Maciej Olesiński, fot. Joanna Szubzda

Maciej Olesiński [wideo]

dyrektorem podlaskiego oddziału NFZ
21.01.2020

Brakuje miejsc na oddziałach neurologicznych w podlaskich szpitalach. - Absolutnie nie jest to kwestia braku finansowania ze strony NFZ. Przyczyna podnoszona przez dyrektorów szpitali to najczęściej po prostu braki kadrowe.

mł. asp. Marta Gawieńczyk, Urszula Telicka-Hajduk, podkom. Mirosław Klimuk i sierż. sztab. Paweł Mierzwiński, fot. Joanna Szubzda

10:10 z dzielnicowym

20.01.2020

Przed nami Dzień Babci i Dziadka, dlatego przypominamy o akcji "Bezpieczny senior".


Dariusz Piontkowski, fot. Joanna Szubzda

Dariusz Piontkowski

minister edukacji
20.01.2020

- Dziś większość nauczycieli, związków zawodowych, rodziców, samorządów zauważa, że obecny awans zawodowy służy raczej tylko formalnemu zdobyciu kolejnych stopni i w związku z tym wyższego wynagrodzenia, natomiast ma niewielki wpływ na jakość nauczania.

Marek Walczuk z zespołu "Bright Ophidia", fot. Sylwia Krassowska

Marek Walczuk

z zespołu "Bright Ophidia"
18.01.2020

"Zespół, który nie gra koncertów - umiera. Staramy się robić wszystko, żeby grać w różnych miejscach" - mówi Marek Walczuk.

Paweł Ambrożewicz i Z Ilona Karpiuk, fot. Monika Kalicka

Paweł Ambrożewicz i Ilona Karpiuk

z zespołu Ilo & Friends
17.01.2020

"Śpiewamy po białorusku, ale nie jesteśmy kolejnym zespołem folkowym, oferujemy trochę inną muzykę, teksty opowiadają o czymś innym niż piosenki folkowe" - mówi Ilona Karpiuk.


Agnieszka Maliszewska, fot. Monika Kalicka

Agnieszka Maliszewska [wideo]

wiceprzewodnicząca nowej prezydencji COGECA
17.01.2020

"My jako konsument popatrzmy, co wybieramy, jakie produkty jemy i starajmy się wybierać takie produkty, żeby pieniądze, które zostawiamy w sklepie, trafiły z powrotem na nasz lokalny rynek" - mówi Agnieszka Maliszewska.

Adrian Łabanowski, fot. Monika Kalicka

Adrian Łabanowski z zespołu "NO LOGO"

finalista plebiscytu "Niebieski Mikrofon"
16.01.2020

"Kochamy koncerty, uwielbiamy grać, każdy koncert jest dla nas wielkim przeżyciem, a jeśli chodzi o tworzenie inspiracją dla nas są naturalne jeziora, lasy, które nas otaczają i oczywiście nasza rzeka Marycha" - mówi wokalista zespołu "NO LOGO".

Andrzej Mastalerz, fot. Monika Kalicka

Andrzej Mastalerz

reżyser sztuki "Naprzód Freedonio!"
16.01.2020

"Zainteresowałem się tym tekstem dlatego, że on jest bardzo dobrze napisany i przetłumaczony, a również ze względu na materiał aktorski" - mówi reżyser sztuki "Naprzód Freedonio!".


Piotr Jankowski, fot. Monika Kalicka

Piotr Jankowski [wideo]

białostocki radny
16.01.2020

"Jeszcze w ubiegłym roku Białystok się chwalił w Polsce, że ma najniższe ceny śmieci; zmieniło się to - od tego roku, już nie ma" - mówi radny Piotr Jankowski.

Joanna Zubrycka - Miss GOD, fot. Marcin Gliński

Joanna Zubrycka - Miss GOD

finalistka plebiscytu "Niebieski Mikrofon"
15.01.2020

"Uważam, że hip-hop jest teraz takim gatunkiem, który najbardziej się rozwija. Bardziej niż inne gatunki, dlatego, że łączy się z elektroniką. I tak się składa, że to jest dla mnie najbardziej interesujące" - mówiła w Radiu Białystok Joanna Zubrycka - Miss GOD.

Anka Kaptór i Przemek Starachowski, fot. Joanna Szubzda

Anka Kaptór i Przemek Starachowski

zespół Funkasanki
15.01.2020

- Tak jak gramy, tak też żyjemy. Gramy powoli, żyjemy powoli, skupiamy się na chwili, jesteśmy bardziej w zadumie. Spokój i balans.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok