Radio Białystok | Gość | Jarosław Gowin - wicepremier, minister nauki i szkolnictwa wyższego

Jarosław Gowin

wicepremier, minister nauki i szkolnictwa wyższego

8.10.2018, 08:37, akt. 09:09

"Na pewno trzeba odmłodzić polską naukę, to nie ulega wątpliwości. Mamy wybitnie zdolne młode pokolenie naukowców"- mówi minister Gowin.

Jarosław Gowin, fot. Monika Kalicka
Jarosław Gowin, fot. Monika Kalicka

Z Jarosławem Gowinem rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Dzisiaj inauguracja nowego roku akademickiego Politechniki Białostockiej i Uniwersytetu w Białymstoku. Wspólna uroczystość czy wstęp do połączenia? O tym z wicepremierem, ministrem nauki i szkolnictwa wyższego Jarosławem Gowinem rozmawia Lech Pilarski.


Lech Pilarski: O czym będzie pan mówił w wykładzie inauguracyjnym?


Jarosław Gowin: Będę mówił przede wszystkim o tym, jak wdrażać Konstytucję dla Nauki. Po pierwsze w dialogu ze środowiskiem akademickim. Ta ustawa powstawała w toku unikatowych trzyletnich konsultacji, w taki sam sposób chcę przez najbliższy rok pracować nad tym, żeby wdrażać w ciągłym kontakcie ze środowiskiem akademickim.


Czy już wyczuwa pan pewne słabości, że trzeba będzie poprawiać?


Widzę takie punkty, w których rzeczywiście przepisy mogłyby być ciut jaśniejsze, przede wszystkim jeżeli chodzi o prawo pracy, ale na pewno wszystkie te zasadnicze filary Konstytucji dla Nauki są dobrze opracowane. 


Konstytucja dla Nauki będzie konstytuowała od nowa tę naukę, będzie ją uwspółcześniała, pozbawiała takich bardzo ścisłych tematów i ścisłej grupy ludzi, którzy dzielili pieniądze i nie tylko.


Na pewno trzeba odmłodzić polską naukę, to nie ulega wątpliwości. Mamy wybitnie zdolne młode pokolenie naukowców, niestety wielu z nich wyjechało za granicę, to jest ogromna niepowetowana strata. 

Zresztą próbuję ściągnąć jak największą część z nich z powrotem do Polski, powstała Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej. Jej pierwszym programem jest program "Powroty", czyli oferujemy na polskich uczelniach atrakcyjną pracę, atrakcyjne warunki dla tych młodych super zdolnych naukowców. Muszę powiedzieć, że co jest smutne, że jest większe zainteresowanie powrotami, niż zainteresowanie po stronie uczelni, żeby tych bardzo zdolnych młodych naukowców przyjmować. 


Z czego to wynika?


Myślę, że z lęku przed konkurencją. Wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że wyjechała spora część tych najzdolniejszych, oczywiście wielu tych zdolnych na szczęście w Polsce pozostało, oni pozostali też w Białymstoku, zwłaszcza Uniwersytet Medyczny w Białymstoku reprezentuje najwyższy poziom polski i europejski. 

Wracając do szkolnictwa wyższego i pytania, czy tutaj dojdzie do jakiegoś zacieśnienia współpracy między Politechniką Białostocką a Uniwersytetem w Białymstoku - to jest autonomiczna decyzja wspólnoty akademickich obu uczelni. 

Ministerstwo sprzyja tego typu procesom, konsolidacyjnym, bo one prowadzą do tego, że powstaną silne uczelnie, które mogą konkurować z dobrymi uczelniami zagranicznymi, ale na pewno niczego nie będę narzucał.


Przejrzałem sobie programy "Miniatura", to są takie granciki, które daje się najzdolniejszym na różnorodne badania, na tematy wstępne, rozpoznawane i dominantą w tych programach Miniatura 1, Miniatura 2 - są jednak duże uczelnie. Takie mniejsze ośrodki w małym stopniu partycypują w podziale tych pieniędzy.


Mamy bardzo dobrze rozwinięty system grantowy w Polsce i chwalę nie siebie, tylko chwalę moich poprzedników, bo Narodowe Centrum Nauki czy Narodowe Centrum Badań i Rozwoju powstały w pierwszej dekadzie lat 2000, natomiast rzeczywiście jest tak, że 90% grantów trafia do 10% uczelni tych największych czy najlepszych. 

Program Miniatura akurat został uruchomiony przeze mnie po to, żeby otworzyć ścieżkę grantową dla przede wszystkim młodych, zdolnych naukowców z ośrodków mniejszych, takich uczelni średniej wielkości.


I efektów w stu procentach nie osiągnięto. 


Efektów nie osiągnąłem dlatego, że okazało się, że również w tym konkursie zdecydowanie częściej granty uzyskują młodzi naukowcy z Warszawy, Krakowa, Poznania czy Wrocławia, niż na przykład z Białegostoku. 


Ale jak to zmienić, bo to oznacza, że jest pewna słabość i nie ma tego równomiernego rozwoju naukowego? 


Pamięta pan ten żydowski dowcip, kiedy wszyscy modlili się do Jahwe, żeby pozwolił mu wygrać w totolotka, no i głos nieba "Mosiek, ty daj mi szansę najpierw wykup los", no i trochę ten dowcip jest adekwatny do tej sytuacji. 

Po prostu w tych mniejszych ośrodkach czy ośrodkach średniej wielkości nawet młodzi naukowcy, którzy są przyzwyczajeni do tego systemu grantowego, znacznie rzadziej wykupują los, znaczy rzadziej składają wnioski.


Czy to oznacza, że mają małe wsparcie w środowisku uczelnianym, że wszystko jest takie bardzo indywidualne, o wszystko muszą sami zadbać i nie ma takiego standardu, żeby zachęcać wszystkich młodych do udziału w tym procesie?


Pewnie w przypadku każdej uczelni to wygląda inaczej. Natomiast generalnie rzecz biorąc nowe zasady finansowania uczelni, które wprowadziłem od początku 2017 roku mają charakter taki bardzo projakościowy i zachęcający do prowadzenia badań na wysokim poziomie. 

Dlatego, że wcześniej uczelnie były finansowane tak naprawdę pod kątem jednego wskaźnika - im więcej studentów, tym więcej pieniędzy. Stąd masowość kształcenia i obniżanie jego poziomu, natomiast teraz bierzemy pod uwagę już nie liczbę studentów ogólną, tylko proporcje między liczbą studentów a liczbą pracowników naukowych i druga ważna rzecz - wyniki badań naukowych. Wcześniej te badania nie przekładały się w żaden sposób na poziom finansowania, teraz finansujemy w zależności od osiągnięć naukowych.


Czy wielkość uczelni - z tego wniosek - ma również wpływ na to, ilu jest takich udziałowców w Miniaturach i stąd to wsparcie na przykład dla połączenia uczelni?


Wsparcie dla połączenia uczelni - o ile będzie taka wola tutaj w Białymstoku, czy gdziekolwiek indziej w Polsce, wynika przede wszystkim z tego, że takie połączone uczelnie od razu w rankingach światowych awansują, od razu są bardziej atrakcyjne dla studentów i naukowców z zagranicy, a nauka i proces kształcenia rozwijają się przede wszystkim w środowisku międzynarodowym. 

Tu w Białymstoku i w ogóle na ścianie wschodniej mamy wielu studentów zagranicznych, ale to są przede wszystkim studenci z Ukrainy. 


Ale także Białorusini, Litwini, Łotysze...


No i poza tym na Uniwersytecie Medycznym jest też wielu studentów z całego świata. Natomiast na pewno dzisiaj polskie uczelnie są na tyle atrakcyjne, że można ściągać na nie studentów także Europy Zachodniej i co więcej - naukowców z Europy Zachodniej. 

Coraz częściej na polskich uczelniach wykładają młodzi uczeni z Francji, Hiszpanii, Włoch, czyli z tych krajów, które są dotknięte kryzysem finansowym, a Polska w tym samym czasie rozwija się niezwykle dynamicznie. 


Czyli poprawa warunków finansowych, a jak z nakładami na naukę? Kiedyś byliśmy w ogonie Europy.


O tym też będę mówił podczas inauguracji, ale generalnie rzecz biorąc, nasz rząd dokonuje skokowego rozwoju pod tym względem. W przyszłym roku będzie 5 miliardów więcej na naukę i szkolnictwo wyższe niż w roku obecnym. Czy to jest skok wystarczający?  Nie jest to skok wystarczający.


To o jedną piątą prawie.


To prawda, to jest znaczący krok, ale na przykład jeżeli chodzi o stosunek do PKB, to nadal będziemy na poziomie mniej więcej połowy procenta. Najlepiej rozwinięte naukowo i technologicznie kraje świata, takie jak Izrael wydają 3% PKB na naukę i dzięki temu rozwijają się od wielu lat tak dynamicznie, nawiasem mówiąc także rząd chiński podjął taką decyzję, że będzie przeznaczał na rozwój nauki 3%, bo to jest inwestycja. 

Nauka jest inwestycją, dzięki rozwojowi badań naukowych rozkręca się cała gospodarka i przede wszystkim jest to gospodarka nowoczesna, oparta na nowoczesnych technologiach.

Nie gospodarka wynajętych, stosunkowo słabo opłacanych pracowników, tylko gospodarka oparta o polski kapitał. Tu w Białymstoku i na Podlasiu jest wiele polski firm znakomicie się rozwijających, chociażby firma Pronar, która podbija światowe rynki, a chcielibyśmy mieć takich firm zdecydowanie więcej.

| red: mak




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





Gwiazdka z Książką

"Drogi Święty Mikołaju" Nataszy Sochy i Magdy Mazur

Niebieski Mikrofon Polskiego Radia Białystok
prof. Tadeusz Popławski, fot. Sylwia Krassowska

prof. Tadeusz Popławski

z Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej
10.12.2019

"Szymon Hołownia jest ciekawym człowiekiem, to na pewno wybitna osobowość, a osobowości w polityce są mile widziane, aczkolwiek nie zawsze są sytuowane w centrum sceny politycznej" - mówi prof. Tadeusz Popławski.

fot. Joanna Szubzda

Ireneusz Mamrot

były trener Jagiellonii Białystok
9.12.2019

Piłkarskie porzekadło mówi, że "trener jest tak dobry jak ostatni mecz jego drużyny". Gorzko przekonał się o tym Ireneusz Mamrot. Po 2 porażkach z rzędu musiał rozstać się z Jagiellonią Białystok.

Janusz Korwin-Mikke, fot. Marcin Gliński

Janusz Korwin-Mikke

poseł, przewodniczący partii Korwin
9.12.2019

Jego główny postulat to większa swoboda gospodarcza i obywatelska. Przewodniczący partii Korwin - poseł Janusz Korwin-Mikke, choć do prawyborów Konfederacji nie jest przekonany, zdecydował się wziąć w nich udział.


kom. Kamil Sorko i sierż. Piotr Gałażyn fot. Joanna Szubzda

10:10 z dzielnicowym

9.12.2019

- Dużo jest przypadków, gdzie policjanci zatrzymują osoby, które faktycznie próbują przekupić ich podczas kontroli. Są kierowcy, którzy żyją w przekonaniu, że w ten sposób można uniknąć mandatu. Niestety konsekwencje tego są bardzo złe, ponieważ popełniają przestępstwo.

Piotr Idzikowski, fot. Joanna Szubzda

Piotr Idzikowski

regionalny ekspert ds. PPK Polskiego Funduszu Rozwoju
9.12.2019

- Pracownicze Plany Kapitałowe to tak naprawdę pierwszy program, który nas Polaków ma nauczyć długoterminowego oszczędzania. Jako społeczeństwo nie mamy jeszcze takiego doświadczenia, więc jest to dla nas nauka.

Barbara Bojaryn-Kazberuk, fot. Monika Kalicka

Barbara Bojaryn-Kazberuk

dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Animacji Kultury w Białymstoku
8.12.2019

Czy Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Białymstoku będzie niebawem Podlaskim Instytutem Kultury? A Spodki zostaną przeniesione i w to miejsce powstanie nowy budynek?


Elżbieta Kozłowska-Świątkowska, fot. Joanna Szubzda

Elżbieta Kozłowska-Świątkowska

poetka i redaktor naczelna Wydawnictwa Uniwersytetu w Białymstoku, eseistka, edytor
8.12.2019

Elżbieta Kozłowska-Świątkowska obchodzi jubileusz 40-lecia pracy literackiej i edytorskiej.

Bogusław Cebulski, fot. Joanna Szubzda

Bogusław Cebulski [wideo]

z Rady Działalności Pożytku Publicznego
6.12.2019

- W założeniu 1 proc. podatku miał trafiać do małych organizacji, żeby je zasilać. Ale to się wykręciło w drugą stronę i teraz największe pieniądze pozyskują organizacje bardzo mocne, różne fundacje. Są to właściwie już komercyjne instytucje.

Mirosław Oliferuk, fot. Paweł Wądołowski

Mirosław Oliferuk

dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Łomży
5.12.2019

Jazda na suwak i korytarz życia - od piątku (6.12) zaczynają obowiązywać nowe przepisy ruchu drogowego. Dokładnie opisują jak musimy się zachować kiedy z dwóch pasów ruchu robi się tylko jeden, a także w sytuacjach, kiedy trzeba zrobić w korku przejazd służbom ratunkowym.


Małgorzata Kidawa-Błońska, źródło: Platforma Obywatelska

Małgorzata Kidawa-Błońska

wicemarszałek Sejmu
5.12.2019

"Ludzie potrzebują zaufania, potrzebują poczucia godności i poczucia tego, że są częścią wspólnoty, nikt nie chce być poza nawiasem, nikt nie chce być wykluczony" - mówi wicemarszałek Sejmu.

Ewa Iżykowska-Lipińska, fot. Monika Kalicka

prof. Ewa Iżykowska-Lipińska

dyrektor OiFP
4.12.2019

Casting do opery „Eugeniusz Oniegin” w Operze i Filharmonii Podlaskiej przeszedł najśmielsze oczekiwania organizatorów.

Zbigniew Nikitorowicz, fot. Monika Kalicka

Zbigniew Nikitorowicz [wideo]

zastępca prezydenta Białegostoku
4.12.2019

"Żeby utrzymać dotychczasowy poziom jakości, częstotliwości połączeń musimy podnieść ceny biletów, jeżeli nie podniesiemy, to zabraknie w budżecie miasta pieniążków na dotacje do komunikacji miejskiej" - mówi zastępca prezydenta Białegostoku.


Piotr Sadowski, fot. Joanna Szubzda

Piotr Sadowski

trójboista siłowy
3.12.2019

- Myślałem, żeby podtrzymać wynik z poprzednich zawodów. Okazało się, że jeszcze dołożyłem 5 kg. Udało mi się podnieść 340 kg.

Adam Andruszkiewicz, fot. Monika Kalicka

Adam Andruszkiewicz [wideo]

podlaski poseł, wiceminister cyfryzacji
3.12.2019

- Jestem gotów dalej pracować w ministerstwie. Ale też nie ukrywam, że mam bardzo duży mandat społeczny w województwie podlaskim, co pokazuje, że śmiało mogę być takim typowo terenowym posłem. Spokojnie w każdej roli się odnajdę.

Paweł Łucyk, Maciej Zakrzewski, Justyna Citkowska i Wojciech Snopko, fot. Monika Kalicka

10:10 z dzielnicowym

2.12.2019

Policja z różnymi instytucjami organizuje spotkania w sportowym duchu, by przekonać młodych ludzi do zdrowego stylu życia.


Wojciech Borzuchowski, fot. Monika Kalicka

Wojciech Borzuchowski [wideo]

dyrektor białostockiego oddziału GDDKiA
2.12.2019

"Jesteśmy świadomi, że każde przedsięwzięcie, które jest realizowane w terenie cennym przyrodniczo, niesie ze sobą pewne określone trudności, natomiast są one możliwe do pokonania" - mówi Wojciech Borzuchowski.

Jolanta Gadek - fot. Robert Bońkowski

Jolanta Gadek

dyrektor Książnicy Podlaskiej
1.12.2019

- Prace nad tą książką trwały bardzo długo, ponieważ dorobek Jana Leończuka jest bardzo bogaty - mówi Jolanta Gadek z Książnicy Podlaskiej.

Lubelska Federacja Bardów w Radiu Białystok, fot. Monika Kalicka

Marek Andrzejewski, Katarzyna Wasilewska, Piotr Selim i Jan Kondrak

Lubelska Federacja Bardów
29.11.2019

"Zagraliśmy dużo fajnych koncertów, tak naprawdę jubileusz to jest zawsze pretekst do tego, żeby się spotkać z publicznością" - mówi Marek Andrzejewski.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok