Radio Białystok | Gość | Jarosław Gowin - wicepremier, minister nauki i szkolnictwa wyższego

Jarosław Gowin

wicepremier, minister nauki i szkolnictwa wyższego

8.10.2018, 08:37, akt. 09:09

"Na pewno trzeba odmłodzić polską naukę, to nie ulega wątpliwości. Mamy wybitnie zdolne młode pokolenie naukowców"- mówi minister Gowin.

Jarosław Gowin, fot. Monika Kalicka
Jarosław Gowin, fot. Monika Kalicka

Z Jarosławem Gowinem rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Dzisiaj inauguracja nowego roku akademickiego Politechniki Białostockiej i Uniwersytetu w Białymstoku. Wspólna uroczystość czy wstęp do połączenia? O tym z wicepremierem, ministrem nauki i szkolnictwa wyższego Jarosławem Gowinem rozmawia Lech Pilarski.


Lech Pilarski: O czym będzie pan mówił w wykładzie inauguracyjnym?


Jarosław Gowin: Będę mówił przede wszystkim o tym, jak wdrażać Konstytucję dla Nauki. Po pierwsze w dialogu ze środowiskiem akademickim. Ta ustawa powstawała w toku unikatowych trzyletnich konsultacji, w taki sam sposób chcę przez najbliższy rok pracować nad tym, żeby wdrażać w ciągłym kontakcie ze środowiskiem akademickim.


Czy już wyczuwa pan pewne słabości, że trzeba będzie poprawiać?


Widzę takie punkty, w których rzeczywiście przepisy mogłyby być ciut jaśniejsze, przede wszystkim jeżeli chodzi o prawo pracy, ale na pewno wszystkie te zasadnicze filary Konstytucji dla Nauki są dobrze opracowane. 


Konstytucja dla Nauki będzie konstytuowała od nowa tę naukę, będzie ją uwspółcześniała, pozbawiała takich bardzo ścisłych tematów i ścisłej grupy ludzi, którzy dzielili pieniądze i nie tylko.


Na pewno trzeba odmłodzić polską naukę, to nie ulega wątpliwości. Mamy wybitnie zdolne młode pokolenie naukowców, niestety wielu z nich wyjechało za granicę, to jest ogromna niepowetowana strata. 

Zresztą próbuję ściągnąć jak największą część z nich z powrotem do Polski, powstała Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej. Jej pierwszym programem jest program "Powroty", czyli oferujemy na polskich uczelniach atrakcyjną pracę, atrakcyjne warunki dla tych młodych super zdolnych naukowców. Muszę powiedzieć, że co jest smutne, że jest większe zainteresowanie powrotami, niż zainteresowanie po stronie uczelni, żeby tych bardzo zdolnych młodych naukowców przyjmować. 


Z czego to wynika?


Myślę, że z lęku przed konkurencją. Wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że wyjechała spora część tych najzdolniejszych, oczywiście wielu tych zdolnych na szczęście w Polsce pozostało, oni pozostali też w Białymstoku, zwłaszcza Uniwersytet Medyczny w Białymstoku reprezentuje najwyższy poziom polski i europejski. 

Wracając do szkolnictwa wyższego i pytania, czy tutaj dojdzie do jakiegoś zacieśnienia współpracy między Politechniką Białostocką a Uniwersytetem w Białymstoku - to jest autonomiczna decyzja wspólnoty akademickich obu uczelni. 

Ministerstwo sprzyja tego typu procesom, konsolidacyjnym, bo one prowadzą do tego, że powstaną silne uczelnie, które mogą konkurować z dobrymi uczelniami zagranicznymi, ale na pewno niczego nie będę narzucał.


Przejrzałem sobie programy "Miniatura", to są takie granciki, które daje się najzdolniejszym na różnorodne badania, na tematy wstępne, rozpoznawane i dominantą w tych programach Miniatura 1, Miniatura 2 - są jednak duże uczelnie. Takie mniejsze ośrodki w małym stopniu partycypują w podziale tych pieniędzy.


Mamy bardzo dobrze rozwinięty system grantowy w Polsce i chwalę nie siebie, tylko chwalę moich poprzedników, bo Narodowe Centrum Nauki czy Narodowe Centrum Badań i Rozwoju powstały w pierwszej dekadzie lat 2000, natomiast rzeczywiście jest tak, że 90% grantów trafia do 10% uczelni tych największych czy najlepszych. 

Program Miniatura akurat został uruchomiony przeze mnie po to, żeby otworzyć ścieżkę grantową dla przede wszystkim młodych, zdolnych naukowców z ośrodków mniejszych, takich uczelni średniej wielkości.


I efektów w stu procentach nie osiągnięto. 


Efektów nie osiągnąłem dlatego, że okazało się, że również w tym konkursie zdecydowanie częściej granty uzyskują młodzi naukowcy z Warszawy, Krakowa, Poznania czy Wrocławia, niż na przykład z Białegostoku. 


Ale jak to zmienić, bo to oznacza, że jest pewna słabość i nie ma tego równomiernego rozwoju naukowego? 


Pamięta pan ten żydowski dowcip, kiedy wszyscy modlili się do Jahwe, żeby pozwolił mu wygrać w totolotka, no i głos nieba "Mosiek, ty daj mi szansę najpierw wykup los", no i trochę ten dowcip jest adekwatny do tej sytuacji. 

Po prostu w tych mniejszych ośrodkach czy ośrodkach średniej wielkości nawet młodzi naukowcy, którzy są przyzwyczajeni do tego systemu grantowego, znacznie rzadziej wykupują los, znaczy rzadziej składają wnioski.


Czy to oznacza, że mają małe wsparcie w środowisku uczelnianym, że wszystko jest takie bardzo indywidualne, o wszystko muszą sami zadbać i nie ma takiego standardu, żeby zachęcać wszystkich młodych do udziału w tym procesie?


Pewnie w przypadku każdej uczelni to wygląda inaczej. Natomiast generalnie rzecz biorąc nowe zasady finansowania uczelni, które wprowadziłem od początku 2017 roku mają charakter taki bardzo projakościowy i zachęcający do prowadzenia badań na wysokim poziomie. 

Dlatego, że wcześniej uczelnie były finansowane tak naprawdę pod kątem jednego wskaźnika - im więcej studentów, tym więcej pieniędzy. Stąd masowość kształcenia i obniżanie jego poziomu, natomiast teraz bierzemy pod uwagę już nie liczbę studentów ogólną, tylko proporcje między liczbą studentów a liczbą pracowników naukowych i druga ważna rzecz - wyniki badań naukowych. Wcześniej te badania nie przekładały się w żaden sposób na poziom finansowania, teraz finansujemy w zależności od osiągnięć naukowych.


Czy wielkość uczelni - z tego wniosek - ma również wpływ na to, ilu jest takich udziałowców w Miniaturach i stąd to wsparcie na przykład dla połączenia uczelni?


Wsparcie dla połączenia uczelni - o ile będzie taka wola tutaj w Białymstoku, czy gdziekolwiek indziej w Polsce, wynika przede wszystkim z tego, że takie połączone uczelnie od razu w rankingach światowych awansują, od razu są bardziej atrakcyjne dla studentów i naukowców z zagranicy, a nauka i proces kształcenia rozwijają się przede wszystkim w środowisku międzynarodowym. 

Tu w Białymstoku i w ogóle na ścianie wschodniej mamy wielu studentów zagranicznych, ale to są przede wszystkim studenci z Ukrainy. 


Ale także Białorusini, Litwini, Łotysze...


No i poza tym na Uniwersytecie Medycznym jest też wielu studentów z całego świata. Natomiast na pewno dzisiaj polskie uczelnie są na tyle atrakcyjne, że można ściągać na nie studentów także Europy Zachodniej i co więcej - naukowców z Europy Zachodniej. 

Coraz częściej na polskich uczelniach wykładają młodzi uczeni z Francji, Hiszpanii, Włoch, czyli z tych krajów, które są dotknięte kryzysem finansowym, a Polska w tym samym czasie rozwija się niezwykle dynamicznie. 


Czyli poprawa warunków finansowych, a jak z nakładami na naukę? Kiedyś byliśmy w ogonie Europy.


O tym też będę mówił podczas inauguracji, ale generalnie rzecz biorąc, nasz rząd dokonuje skokowego rozwoju pod tym względem. W przyszłym roku będzie 5 miliardów więcej na naukę i szkolnictwo wyższe niż w roku obecnym. Czy to jest skok wystarczający?  Nie jest to skok wystarczający.


To o jedną piątą prawie.


To prawda, to jest znaczący krok, ale na przykład jeżeli chodzi o stosunek do PKB, to nadal będziemy na poziomie mniej więcej połowy procenta. Najlepiej rozwinięte naukowo i technologicznie kraje świata, takie jak Izrael wydają 3% PKB na naukę i dzięki temu rozwijają się od wielu lat tak dynamicznie, nawiasem mówiąc także rząd chiński podjął taką decyzję, że będzie przeznaczał na rozwój nauki 3%, bo to jest inwestycja. 

Nauka jest inwestycją, dzięki rozwojowi badań naukowych rozkręca się cała gospodarka i przede wszystkim jest to gospodarka nowoczesna, oparta na nowoczesnych technologiach.

Nie gospodarka wynajętych, stosunkowo słabo opłacanych pracowników, tylko gospodarka oparta o polski kapitał. Tu w Białymstoku i na Podlasiu jest wiele polski firm znakomicie się rozwijających, chociażby firma Pronar, która podbija światowe rynki, a chcielibyśmy mieć takich firm zdecydowanie więcej.

| red: mak




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





"Ojciec Chrzestny" Mario Puzo

W 9 tygodni po Podlasiu
Agnieszka Romaszewska-Guzy, fot. Sylwia Krassowska

Agnieszka Romaszewska-Guzy

dyrektorka Telewizji Biełsat
10.08.2020

Niepokojące wieści płyną z Białorusi. W wieczornych starciach powyborczych zatrzymano ponad 3 tysiące osób.

Jolanta Gołaszewska, fot. Adam Dąbrowski

Jolanta Gołaszewska

dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Łomży
31.07.2020

Ósmoklasiści najlepiej poradzili sobie z językiem polskim. Centralna Komisja Egzaminacyjne opublikowała średnie wyniki czerwcowych egzaminów.

Józef Mozolewski, fot. Monika Kalicka

Józef Mozolewski

przewodniczący Zarządu Regionu Podlaskiego NSZZ Solidarność
29.07.2020

W przyszłym roku mamy zarabiać co najmniej 2 tysiące 800 złotych brutto miesięcznie - o 200 złotych więcej niż teraz. Taka jest propozycja rządu dotycząca płacy minimalnej, które będzie przestawiona Radzie Dialogu Społecznego.


dr Łukasz Kiszkiel, fot. Uniwersytet w Białymstoku

dr Łukasz Kiszkiel

socjolog z UwB
13.07.2020

"Rafał Trzaskowski okazał się 'kryzysową narzeczoną', zastąpił Małgorzatę Kidawę-Błońską i osiągnął bardzo przyzwoity wynik. Wynik Andrzeja Dudy należy rozpatrywać jako sukces" - mówi socjolog.

Dariusz Piontkowski, fot. Joanna Szubzda

Dariusz Piontkowski

minister edukacji narodowej
13.07.2020

W województwie podlaskim na Andrzeja Dudę zagłosowało ponad 60 proc. wyborców. Na Rafała Trzaskowskiego niespełna 40. Dariusz Piontkowski uważa, że jest to zasługa m.in. dobrej kampanii w regionie.

dr Łukasz Kiszkiel, fot. Uniwersytet w Białymstoku

dr Łukasz Kiszkiel

z Instytutu Socjologii UwB
10.07.2020

Dlaczego jedne sondaże przedwyborcze wskazują na wygraną Andrzej Dudy, a inne na Rafała Trzaskowskiego?


Andrzej Matys, fot. Edyta Wołosik

Andrzej Matys

z Urzędu Miejskiego w Białymstoku
9.07.2020

Lokale wyborcze będą w tych samych miejscach i tak jak w pierwszej turze czynne będą od 7:00 do 21:00, ale w drugiej turze - w najbliższą niedzielę (12.07) - będą też drobne zmiany.

Łukasz Szumowski, źródło: Ministerstwo Zdrowia (flickr)

Łukasz Szumowski

Łukasz Szumowski
7.07.2020

"Wprowadziliśmy zasadę w drugiej turze, że osoby starsze po 60 roku życia, osoby niepełnosprawne, kobiety w ciąży i osoby z małym dzieckiem będą miały prawo wejść do lokalu bez kolejki" - mówi Łukasz Szumowski.

Marlena Maląg - minister RPiPS, fot. Laura Maksimowicz

Marlena Maląg

minister rodziny, pracy i polityki społecznej
6.07.2020

"Ponad 114 miliardów złotych trafiło już do polskich rodzin, w tym 3,38 miliardów tutaj na Podlasiu, w ramach programu Rodzina 500+" - mówi Marlena Maląg.


Fot. Paweł Wądołowski

Prof. Piotr Gliński

Wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego
3.07.2020

Wicepremier, minister kultury Piotr Gliński był w piątek (3.07) w województwie podlaskim.

Józef Mozolewski, fot. Monika Kalicka

Józef Mozolewski

przewodniczący podlaskiej Solidarności
30.06.2020

"Związkowcy prawdopodobnie będą domagać się zadeklarowanej przez rząd podwyżki płacy minimalnej" - mówi Józef Mozolewski

Robert Tyszkiewicz, fot. Monika Kalicka

Robert Tyszkiewicz

szef PO w Podlaskiem
29.06.2020

"W II turze liczyć się będzie każdy głos. Nic teraz nie jest przesądzone. Większość Polaków opowiedziała się za zmianą" - mówi Robert Tyszkiewicz.


Dariusz Piontkowski, screen z wideorozmowy

Dariusz Piontkowski

szef podlaskiego PiS
29.06.2020

"Liczymy na wygraną Andrzeja Dudy, polityka skutecznego, polityka, który potrafi rozmawiać z Polakami. Jego druga kadencja zapewni dalszy rozwój kraju" - mówi Dariusz Piontkowski.

fot. Monika Kalicka

Bartosz Brzyski

politolog z Klubu Jagiellońskiego
29.06.2020

"W grupie między 18 a 29 rokiem życia frekwencja wyniosła powyżej 60% i była to frekwencja wyższa niż wśród osób powyżej 60 roku życia. Widać, że także i młodzi ludzie zaczęli się bardziej angażować w życie publiczne, to jest to dobry prognostyk na przyszłość" - mówi Bartosz Brzyski.

Elżbieta Kraszewska, fot. Monika Kalicka

Elżbieta Kraszewska

wojewódzki inspektor sanitarny
27.06.2020

Koniec roku szkolnego, początek wakacji - według danych Kuratorium Oświaty w Białymstoku, w naszym regionie będzie około dwustu kolonii, czy różnego rodzaju obozów, to znacznie mniej niż w latach poprzednich.


Andrzej Matys, fot. Joanna Szubzda

Andrzej Matys

z Urzędu Miejskiego w Białymstoku
26.06.2020

"Otworzyliśmy wszystkie możliwe wejścia w budynkach, żeby mieszkańcy nie tłoczyli się, na zewnątrz będą strzałki dokąd się kierować" - mówi Andrzej Matys.

Dariusz Piontkowski, fot. Sylwia Krassowska

Dariusz Piontkowski

minister edukacji narodowej
26.06.2020

"Uczniowie spokojnie mogę odbierać świadectwa w trakcie wakacji. Tym razem nie zalecamy robienia uroczystego zakończenia zajęć" - mówi Dariusz Piontkowski.

Jacek Kucharewicz, fot. Lech Pilarski

Jacek Kucharewicz

prezes Metal Fachu w Sokółce
25.06.2020

"Najwięcej niepokoju było w marcu, część dilerów odwoływała zamówienia. Dziś mamy sytuację ustabilizowaną. W branży agro jest na razie dobrze" - mówi prezes Metal Fachu.


Marszałek Sejmu Elżbieta Witek w Wysokiem Mazowieckiem, fot. Adam Janczewski

Elżbieta Witek

Marszałek Sejmu
25.06.2020

"Ja mam swojego kandydata, tym kandydatem jest prezydent Andrzej Duda. Przede wszystkim jego atutem jest to, że on nie zawiódł" - mówi Elżbieta Witek.

Jacek Sasin, źródło: www.gov.pl

Jacek Sasin

wicepremier i minister Aktywów Państwowych
24.06.2020

"Na ten moment najważniejsze jest, żeby przetrwało jak najwięcej firm, jak najwięcej miejsc pracy uratować - to nam się rzeczywiście udaje" - mówi Jacek Sasin.

Karol Łapiński, fot. Monika Kalicka

dr Karol Łapiński

z Państwowej Inspekcji Pracy w Białymstoku
23.06.2020

"Pracodawca będzie mógł bez zgody pracownika i z pominięciem planu urlopowego udzielić pracownikowi 30 dni zaległego urlopu wypoczynkowego w terminie przez siebie wskazanym, a pracownik będzie musiał wykorzystać taki urlop" - mówi dr Karol Łapiński.


Elżbieta Kraszewska, fot. Monika Kalicka

Elżbieta Kraszewska

Podlaski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Białymstoku
22.06.2020

"Przestaliśmy się bać tego wirusa, po prostu traktujemy go tak, jakby go nie było, a on jest wśród nas i stwarza dla nas zagrożenie" - mówi Elżbieta Kraszewska.

Marcin Gawryluk, źródło: KWP Białystok

st. asp. Marcin Gawryluk

z zespołu prasowego podlaskiej policji
22.06.2020

Pływanie po alkoholu to zmora ratowników wodnych i ogromne niebezpieczeństwo - przypomina Marcin Gawryluk.

Stanisław Derehajło, fot. Joanna Szubzda

Stanisław Derehajło

wicemarszałek województwa podlaskiego
19.06.2020

"Rolnictwo trzeba wspierać, trzeba mądrze prowadzić, prowadzić mądrze badania, uczyć młodych ludzi bardzo dobrej naszej tradycji rolniczej" - mówi wicemarszałek.


insp. Robert Szewc, źródło: KWP w Białymstoku

Insp. Robert Szewc

komendant wojewódzki policji w Białymstoku
18.06.2020

"Myślę, że tutaj jakaś rewolucja absolutnie nie jest wskazana, tylko konsekwencja w działaniu, dobra praca i to chyba tyle" - mówi szef podlaskich policjantów.

profesor Marta Kosior-Kazberuk, źródło: PB

Marta Kosior-Kazberuk

rektor Politechniki Białostockiej
17.06.2020

"Politechnika istnieje 70 lat, a ja mam nadzieję kontynuować te dobre tradycje, rozbudowywać je i wzmacniać, nadawać im nowoczesny wygląd" - mówi nowa rektor PB.

Paweł Wdówik, źródło: www.gov.pl

Paweł Wdówik

wiceminister, pełnomocnik rządu d/s osób niepełnosprawnych
16.06.2020

"Przygotowujemy nowe programy z funduszu solidarnościowego, dotyczące wsparcia osób z różnymi niepełnosprawnościami, a zwłaszcza rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi" - mówi wiceminister.


Marcin Gawryluk, źródło: KWP Białystok

st. asp. Marcin Gawryluk

z zespołu prasowego podlaskiej policji
15.06.2020

"Najczęstsza przyczyna wypadków to nadmierna prędkość, stąd nasze apele do kierowców, by prędkość dostosować nie tylko do znaków, ale i swoich umiejętności" - mówi Marcin Gawryluk.

Artur Kosicki, fot. Monika Kalicka, archiwum

Artur Kosicki

marszałek województwa podlaskiego
15.06.2020

"Jesteśmy na ósmym miejscu, jeśli chodzi o wykorzystanie środków europejskich, ale jeśli chodzi o kwestię związaną z przedsiębiorcami, to tam jesteśmy w samej czołówce" - mówi marszałek.

prof. Robert Ciborowski, fot. Joanna Szubzda

prof. Robert Ciborowski

rektor Uniwersytetu w Białymstoku
12.06.2020

"Sprawa kluczowa to utrzymanie stabilności finansowej i pozyskiwanie środków na dalszy rozwój uczelni, bo jeśli nie będziemy się rozwijać to grozi nam stagnacja" - mówi rektor UwB.


foto: Monika Kalicka

dr Helena Jędrzejczak i Magdalena Samojlik

doktor socjologii i nauczycielka gry na ukulele
11.06.2020

"Według badań Eurostatu, w Polsce mało kto uczy się czegoś po zakończeniu edukacji szkolnej czy akademickiej" - mówi dr Helena Jędrzejczak.

Elżbieta Kraszewska, fot. Monika Kalicka

Elżbieta Kraszewska

Podlaski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Białymstoku
10.06.2020

- Zalecenia są nadal aktualne, natomiast ich przestrzeganie jest bardzo nieaktualne. Wirus jest, stan epidemii jest, ale dlaczego my zapomnieliśmy, że on jest wśród nas, trudno to zrozumieć. Chciałabym zaapelować o przestrzeganie zasad.

foto: Monika Kalicka

Cezary Ołdakowski

prezes Podlaskiej Fundacji Rozwoju Regionalnego
9.06.2020

Wystarczył jeden dzień i już wstrzymano przyjmowanie wniosków o tzw. bon antywirusowy. "Urząd marszałkowski pracuje nad tym, aby uruchomić kolejne bony [...] także ci przedsiębiorcy, którym się nie udało w tej edycji, mają szansę uzyskać wsparcie w kolejnych".


Filip Turowski, źródło: glodnyswiata.pl

Filip Turowski

bloger
8.06.2020

"Ludzie coraz częściej decydują się na wakacje w Polsce. Widzę, że nasze wspaniałe i smaczne Podlasie staje się coraz bardziej popularne" - mówi Filip Turowski.

nadkom. Tomasz Krupa

rzecznik podlaskiej policji
8.06.2020

- Co roku zauważamy bardzo niebezpieczne zachowania, czyli wchodzenie do wody po spożyciu alkoholu. Takiej osobie wydaje się, że może więcej, że dopłynie dalej. Niestety, jest to bardzo złudne i często takie kąpiele kończą się bardzo tragicznie.

Jolanta Gołaszewska, fot. Adam Dąbrowski

Jolanta Gołaszewska

dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Łomży
8.06.2020

Maseczki, własne przybory egzaminacyjne, ławki daleko od siebie - w rozmowie o tym, jak wygląda matura w czasach epidemii.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok