Radio Białystok | Gość | prof. Małgorzata Dajnowicz [wideo] - wojewódzki konserwator zabytków

prof. Małgorzata Dajnowicz [wideo]

wojewódzki konserwator zabytków

9.11.2018, 06:59, akt. 13.11.2018, 09:31

Unikalne obiekty zabytkowe nadal znikają z naszej przestrzeni. Jaka jest tego przyczyna?

prof. Małgorzata Dajnowicz, fot. Joanna Szubzda
prof. Małgorzata Dajnowicz, fot. Joanna Szubzda

Z prof. Małgorzatą Dajnowicz rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


O tym z wojewódzkim konserwatorem zabytków profesor Małgorzatą Dajnowicz rozmawia Lech Pilarski.



Lech Pilarski: Po raz kolejny wypływa sprawa pomnika Bohaterów Ziemi Białostockiej. Teraz chcą na nim powiesić napis "niepodległość". Jaka jest pani opinia w tej sprawie?


prof. Małgorzata Dajnowicz: Rozumiem, że chodzi o pomnik, który znajduje się w centrum, nieopodal budynku Uniwersytetu w Białymstoku. Powiem tak, nie znam właściwie na ten moment sprawy, znam tylko z opinii publicznej, że rzeczywiście są zamierzenia co do powieszenia pewnych napisów związanych z niepodległością. Natomiast uzgodnienia w tej sprawie czyni miejski konserwator zabytków, czyli pan Stankiewicz. Sprawa - jak dotąd - do mnie nie trafiła, nawet w kwestii opinii.


Jakby miała pani wystawić taką opinię, to jaka by była?


Wówczas musiałabym się zastanowić, dlatego że pozwalając czy odmawiając, oczywiście konieczne jest uzasadnienie i zawsze strona ma prawo do odwołania się od tej opinii. Sprawa jest pewnie dosyć złożona na ten moment. Właściwie nie mogę nic powiedzieć, dlatego że sprawa u nas nie ma miejsca w urzędzie. Nie procedujemy tej sprawy.


A nie ma pani wrażenia, że do pomników, do zabytków podchodzimy jak do billboardów - jak jest w za bardzo rozsypującym się stanie, to obklejamy to wszystko elegancko, żeby z zewnątrz to fajnie wyglądało, a nie zastanawiamy się, że ma to swoje artystyczne walory?


Na budynkach zabytkowych czy na pomnikach oczywiście nie można byłoby zakrywać bądź przysłaniać miejsc, które symbolizują dany obiekt czy upamiętniają. Tym niemniej forma upamiętnienia niepodległości nie jest niczym złym w mojej opinii, dlatego że w tym roku na różnych obiektach, także zabytkowych, zdarzają się tego rodzaju upamiętnienia. Co nie oznacza, że mielibyśmy wrzucać do jednego worka różnego rodzaju reklamy i tego rodzaju zapisy - to trzeba by było rozgraniczyć.


Mamy prawie przeddzień rocznicy niepodległości a wszyscy zastanawiają się, jak ją uczcić. Nie dziwi to trochę pani?


Ale w jakim sensie?


Chodzi mi o pomnik - można było wcześniej go przygotować i być pewnym, że w niedzielę czy w sobotę go odsłonimy przy fanfarach, itd, że będzie podniosła uroczystość a tu mamy kolejny spór.


To trzeba by było zapytać miejskiego konserwatora zabytków, czym się kierował, jeżeli zezwolił oczywiście na tego rodzaju umieszczenie upamiętnienia niepodległości. Tak jak powiedziałam na samym początku, sprawa nie jest procedowana w moim urzędzie.


To przejdźmy teraz do zabytków. Dużo mamy takich stulatków - rówieśników Niepodległej?


Ale w Białymstoku?


I w województwie.


Na poziomie regionu województwa podlaskiego właściwie obiektów z przełomu wieków XIX i XX mamy chyba najwięcej - tych obiektów, które się właśnie z tego okresu zachowały. Również powodowane jest o tym, że z tego okresu mamy najwięcej wpisów do rejestru zabytków. Oczywiście mamy też obiekty z wieków wcześniejszych, ale ten czas dominuje.

Czy jest ich dużo? Trochę ich mamy, ale w mojej ocenie wciąż za mało. Czynimy starania, aby wpisów do rejestru było więcej, bowiem jest to najwyższa ochrona w świetle także prawa. Nie można wówczas obiektu zabytkowego usunąć. Wykreślić z rejestru może jedynie minister, czego de facto generalnie nie czyni.


Ale zdarza się tak, że obiekty zabytkowe rozsypują się, są rozbierane, w ciągu jednej nocy znikają. Były takie sprawy, nawet w tym roku.


Było kilka takich spraw. Ja pamiętam sprawę z Piasta 6. Do dzisiaj nie do końca rozstrzygnięta, bo w mojej ocenie był to absolutny błąd, że ten obiekt pod osłoną nocy zniknął.


Ktoś za to odpowie?


Sprawa jest u miejskiego konserwatora zabytków. Ja w tej sprawie chyba powiedziałam wszystko, co miałam do powiedzenia.


Zabytków nie przybędzie. Co zrobić, by zachować tę materię? Czy my musimy bardzo się zmieniać, żeby ochronić tę substancję, która z jednej strony jest może liczna, ale nie w przypadku Białegostoku?


W opinii publicznej nie zawsze jest jasność co do tego, czy dany obiekt jest obiektem zabytkowym, czy też nim nie jest. W związku z tym postanowiłam dokonać więcej wpisów do rejestru zabytków w porównaniu do okresu wcześniejszego. W tym roku myślę, że osiągniemy blisko 50 wpisów na obszarze województwa. Jest to bardzo dużo. Oczywiście wchodzą tu w skład zabytki zarówno nieruchome, czyli obiekty sensu stricto, budynki, ale także ruchome w postaci obrazów, ikon, itd.


Czyli robicie kwerendę, szukacie takich obiektów i pani podejmuje decyzję, żeby to wpisać na listę?


Dzieje się to dwubiegunowo. Z jednej strony zgłaszają się do nas właściciele obiektów, wykonane są też wnioski przez organizacje społeczne. Ale również wpisujemy obiekty z urzędu - zwłaszcza dotyczy to obiektów nieruchomych. Mamy trochę takich wpisów. Jeśli chodzi o Białystok, to Kilińskiego 11 jest to właśnie wpis z urzędu.


Mamy trzy sposoby trafienia na tego rodzaju listę. Co to oznacza, że obiekt jest na liście, poza tym, że jest chroniony? Czy mamy prawo do dodatkowych pieniędzy, żeby odrestaurować, zachować ten zabytek?


Wpis do rejestru zabytków, tak jak powiedziałam przed chwilą, jest najwyższą ochroną. Nie ma wyższej ochrony obiektu zabytkowego. Rodzi to pewne powiedziałabym kłopociki związane z odtwarzaniem zabytku czy jego ochroną zgodnie z pierwowzorem. Z drugiej strony są bardzo szerokie możliwości pozyskiwania środków na renowację, odnawiania, dbania o ten zabytkowy obiekt.


Czy pieniędzy jest dużo? Bo różnie z tym bywało do tej pory.


Są różne źródła finansowania. Jest budżet konserwatorski wojewódzkiego konserwatora zabytków. Do nas również są składane wnioski. Zachęcam właścicieli do tego, żeby to czynili. Budżet był do tej pory bardzo niewielki. Nie wiem, z jakiej przyczyny. Województwo podlaskie miało właściwie najmniej środków na zabytki w skali Polski. To się zmienia. Mam zapowiedzi, że ten budżet będzie wyższy na 2019 rok.

Inne źródło finansowania to Ministerstwo Kultury i tu rzeczywiście widzę postęp, jeśli chodzi o dofinansowanie obiektów zabytkowych zarówno świeckich, jak i związanych z Kościołem - dotyczy Kościoła katolickiego i prawosławnego.

Także pozostaje prezydent miasta, jak i urząd marszałkowski. To są takie cztery podstawowe źródła finansowania.


| red: zmj, mag


Przeczytaj, zanim skomentujesz


Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS




Joanna Węglarz, źródło: archiwum prywatne

Joanna Węglarz

psycholog kliniczna i terapeutka
3.12.2021

"Jeżeli ktoś jest na granicy wypalenia, to wtedy potrzebuje wsparcia, poklepania po plecach, potrzebuje takiego powiedzenia: dziękuję, że jesteś, dziękuję za to co robisz, fajnie pracujesz i czy ja ci mogę jakoś pomóc. To jest bardzo ważna rzecz" - mówi Joanna Węglarz.

foto: Monika Kalicka

Paweł Mikłasz i Marcin Urbański

wójtowie Kuźnicy i Mielnika
2.12.2021

- Mieszkańcy przyzwyczaili się do tej sytuacji, choć pojawiają się głosy, że są już generalnie zmęczeni tym wszystkimi i chcieliby wrócić do normalności, do spokoju, który panował w gminie od dawien dawna - mówi wójt gminy Mielnik.

Arkadiusz Niedźwiecki, fot. Marcin Gliński

dr Arkadiusz Niedźwiecki

ekonomista z UwB
1.12.2021

Rząd przygotował tarczę antyinflacyjną. Czy skutecznie ochroni ona rodziny i przedsiębiorców przed skutkami rosnącej inflacji?


prof. Andrzej Górniak, fot. Joanna Szubzda

prof. Andrzej Górniak

hydrobiolog z Wydziału Biologii Uniwersytetu w Białymstoku
30.11.2021

Zmiana klimatu. - Jeśli chodzi o temperaturę, to należy się spodziewać, że taka typowa północno-wschodnia zima będzie stosunkowo rzadka. To nie znaczy, że jej nie będzie w ogóle, ale będzie ona dosyć krótkotrwała.

Edyta Dąbrowska, fot. Sylwia Krassowska

Edyta Dąbrowska

kierownik Regionalnego Obserwatorium Terytorialnego
29.11.2021

- Rynek pracy potrzebuje specjalistów nie z wykształceniem wyższym, ale po prostu wykwalifikowanych robotników po szkołach branżowych, niekoniecznie po studiach - murarzy, tynkarzy, magazynierów, kierowców samochodów ciężarowych, sprzedawców...

Artur Sulik, fot. Monika Kalicka

Artur Sulik

szef kliniki chorób zakaźnych w UDSK w Białymstoku
28.11.2021

"Chciałbym namówić do myślenia o szczepieniu na COVID-19, jak o każdym innym szczepieniu. My mamy na rynku wiele szczepionek i one wszystkie są badane w ten sam sposób, przez tę samą europejską agencję" - mówi Artur Sulik.


Wojciech Koronkiewicz, fot, Joanna Szubzda

Wojciech Koronkiewicz

autor książki "Podlasie zdrowo zakręcone"
28.11.2021

Mówi o sobie, że jest kolekcjonerem spotkań, interesują go wszyscy, którzy coś robią - bez względu na skalę czy wagę działania. Wojciech Koronkiewicz jest pozytywnym człowiekiem, który apeluje o uśmiech. Jeździ po regionie i zbiera opowieści - tym razem korzystał z pokaźnego kalendarza z adresami.

Robert Ciborowski, fot. Sylwia Krassowska

prof. Robert Ciborowski

ekonomista, rektor UwB
26.11.2021

"Każdy lepiej się czuje, jak coś kupuje, ale mimo wszystko przewartościowałbym pewne wydatki i może ten Black Friday potraktował przede wszystkim jako właśnie selekcję tego, co nam jest potrzebne, a nie to, że trzeba za wszelką cenę kupować" - mówi prof. Robert Ciborowski.

Doktor Arsalan Azzaddin, fot. Aleksandra Sadokierska

Arsalan Azzaddin

lekarz ze szpitala w Bielsku Podlaskim
25.11.2021

- Większość kurdyjskich migrantów nie ucieka przed wojną, a przyjeżdża do Europy w poszukiwaniu lepszego życia - tak mówi zastępca dyrektora ds. lecznictwa w szpitalu w Bielsku Podlaskim doktor Arsalan Azzaddin, który z pochodzenia jest Kurdem. Do jego placówki trafiają cudzoziemcy, którzy nielegalnie przekroczyli granicę z Białorusią.


Marzena Wilczko, fot. Monika Kalicka

Marzena Wilczko

z Muzeum Wojska w Białymstoku
25.11.2021

"Naszym założeniem było dotarcie z tematyką historyczną i wojskową do dzieciaków ze szczególnymi potrzebami - z dysfunkcjami wzroku, słuchu i intelektualnymi" - mówi Marzena Wilczko.

Artur Kosicki, fot. Sylwia Krassowska

Artur Kosicki

marszałek województwa podlaskiego
24.11.2021

"W tym roku deficyt będzie mniejszy, dzięki temu zadłużenie województwa się nie zwiększy. Widać, że sytuacja finansowa województwa podlaskiego wygląda bardzo dobrze" - mówi Artur Kosicki.

prof. Krzysztof Pyrć, źródło: archiwum prywatne

prof. Krzysztof Pyrć

wirusolog, członek Rady Medycznej przy premierze
23.11.2021

- Zarówno z punktu widzenia obłożenia służby zdrowia, jak i samej pandemii osoby niezaszczepione stanowią większe ryzyko, dlatego cały cywilizowany świat wprowadza takie zasady, że w tych miejscach, które są uznawane za miejsca wysokiego ryzyka, te osoby nie mogą tak po prostu przebywać albo przebywają, ale z pewnymi ograniczeniami.


mjr Marek Nabzdyjak, fot. Monika Kalicka

mjr Marek Nabzdyjak [wideo]

rzecznik 16. Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej
22.11.2021

"Jesteśmy przygotowani do realizacji zadań tak długo, jak będzie potrzeba. To jest podstawowy obowiązek żołnierza - bronić granic naszego kraju" - mówi rzecznik 16. Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej mjr Marek Nabzdyjak.

Robert Flisiak, fot. Monika Kalicka, archiwum

prof. Robert Flisiak

prezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych
19.11.2021

- Zaszczepieni mogą zakażać, ale nie w takim samym stopniu. Pomimo że jestem zaszczepiony już trzema dawkami, to zakładam maseczkę, gdy gdzieś wchodzę nie po to, żeby ochronić siebie. Chodzi o to, żebym ja nie przeniósł zakażenia na inne osoby, które są wrażliwe.

Kamil Kłysiński, mat. prywatne

Kamil Kłysiński

ekspert Ośrodka Studiów Wschodnich
18.11.2021

"To jest konkretna narracja władz białoruskich zrealizowana według starej, sowieckiej zasady, że własne winy trzeba wmówić czy też przerzucić na adwersarza, na drugą stronę. Strona białoruska swój cynizm, swoje bestialstwo wobec emigrantów, manipulowanie nimi, stosowanie przemocy, przerzuca na stronę polską. To jest działanie czysto propagandowe w nadziei, że może ktoś to kupi".


Marcin Urbański, źr. arch. pryw.

Marcin Urbański

wójt gminy Mielnik
17.11.2021

"Nie ma żadnej paniki, ludzie już się przyzwyczaili do tej sytuacji. Dochodzi do incydentów, przekroczeń granicy przez grupy kilkunastoosobowe, ale absolutnie to nie jest tak, jak ma to miejsce w Kuźnicy" - mówi Marcin Urbański.

Szymon Bielonko, fot. Joanna Szubzda

Szymon Bielonko

lekarz rodzinny
17.11.2021

"Widzimy, że ta fala mocniej nas dotyka, z większą częstością. Na szczęście większość pacjentów przechodzi zakażenie koronawirusem w miarę łagodnie" - mówi Szymon Bielonko.

Paval Latuszka, fot. Jarosław Iwaniuk

Paweł Łatuszka

były ambasador Białorusi, obecnie opozycjonista, kierownik białoruskiego Narodowego Zarządu Antykryzysowego
16.11.2021

- Trzeba zrozumieć, że Łukaszenka nigdy nie zaprzestanie. Dzisiaj kryzys migracyjny, wczoraj porwanie samolotu, jutro wymyśli coś innego. Ten człowiek jest i zawsze będzie zagrożeniem dla stabilności w centralnej i wschodniej Europie, a tak naprawdę dla całej Europy.


Stanisław Żaryn, arch. pryw.

Stanisław Żaryn

rzecznik Ministra-Koordynatora Służb Specjalnych
15.11.2021

"Czekamy na pierwsze informacje szczegółowe o harmonogramie budowy zapory. Są zapowiedzi, że w tym roku będą już pierwsze części jej montowane" - mówi Stanisław Żaryn.

Sebastian Sadowski Romanov, źródło: Łukasz Roszkowski

Sebastian Sadowski-Romanov

ekspert od handlu ze Wschodem
12.11.2021

"Wydaje mi się, że niestety, ale walka ekonomiczna z Białorusią będzie powodować nawet eskalację działań białoruskich na granicy. Jest to próba wywarcia wpływu na Unię Europejską, coś, co obserwowaliśmy kilka lat temu, co zrobiła Turcja. Czyli uszczelnimy swoje granice, będziemy robić obozy dla uchodźców, ale pod warunkiem, że UE zapłaci nam za to pieniądze. Myślę, że to jest taki nowy pomysł białoruskich władz na to, w jaki sposób można podreperować swój budżet".

Kapitan Szymon Szczepański z Dowództwa Garnizonu Warszawa, fot. archiwum prywatne

kpt. Szymon Szczepański

z Dowództwa Garnizonu Warszawa
11.11.2021

"Mundur jest przede wszystkim honorem, godnością. To jest wielkie wyróżnienie" - mówi kapitan Szymon Szczepański.


gen. Romana Polko, źródło: archiwum prywatne

gen. Roman Polko

były dowódca jednostki wojskowej GROM
10.11.2021

- Migranci wykazują niebywałą agresję i podatność na instrukcje, które otrzymują od białoruskich służb specjalnych. Nie prosi się o azyl w ten sposób, że wyłamuje się płot, ktoś się przedziera siłą, atakuje służby mundurowe.

Dorota Wyszkowska, fot. Monika Kalicka

Dorota Wyszkowska

zastępca dyrektora Urzędu Statystycznego w Białymstoku
10.11.2021

"Między 12 a 24 listopada będziemy realizowali badania kontrolne w ramach prac spisowych. Badanie będzie krótkie, zaledwie kilka pytań m.in. o mniejszość narodową, o liczbę osób w mieszkaniu" - mówi Dorota Wyszkowska.

mjr Katarzyna Zdanowicz, fot. Sylwia Krassowska

mjr Katarzyna Zdanowicz [wideo]

rzeczniczka Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej
9.11.2021

"Wypychanie naprzód kobiet i dzieci to próba zagrania na emocjach. Wiadomo, że płacz dzieci czy krzyk kobiet robi na wszystkich wrażenie. Jest to celowe działanie po to, by osłabić ochronę naszych granic, by reszta osób, która stoi z tyłu, mogła przedrzeć się do Polski".


płk Marek Pietrzak, fot. Joanna Szubzda

płk Marek Pietrzak [wideo]

rzecznik Wojsk Obrony Terytorialnej
9.11.2021

"Mamy zadanie ochrony granicy. Jej nielegalne przekroczenie jest łamaniem prawa, nie możemy do tego dopuścić (...) Na granicy jest ok. 800 żołnierzy WOT. Ich zaangażowanie będzie następstwem decyzji podejmowanych przez Straż Graniczną".

Paweł Mikłasz, fot. Joanna Szubzda

Paweł Mikłasz [wideo]

wójt Kuźnicy
9.11.2021

"To trudna, kłopotliwa dla nas sytuacja, niespotykana od okresu wojny, ale czujemy się bezpiecznie, bo polegamy na służbach, które nas chronią" - mówi Paweł Mikłasz.

Piotr Rećko, źródło: facebook.com/powiatsokolski.starostwopowiatowe

Piotr Rećko [wideo]

starosta sokólski
9.11.2021

"To, co się w tej chwili dzieje na granicy, to jest bezpośredni atak za pośrednictwem ludzi na terytorium Unii Europejskiej, na terytorium Polski. Ludzie niestety się boją. Ludzie też wiedzą, że możemy liczyć na naszych żołnierzy, na nasz rząd" - mówił w Polskim Radiu Białystok starosta sokólski Piotr Rećko.


prof. Daniel Boćkowski, fot. Sylwia Krassowska

prof. Daniel Boćkowski

z Uniwersytetu w Białymstoku
8.11.2021

"Takiego przesilenia jeszcze nie było. Widać, że władze białoruskie przygotowały się do tego bardzo solidnie. Trudno powiedzieć, co było zaplanowane. Na pewno przygotowywano coś bardzo medialnego" - mówił w Polskim Radiu Białystok profesor Daniel Boćkowski, ekspert ds. bezpieczeństwa.

gen. dyw. w st. spocz. Leon Komornicki, fot. z archiwum prywatnego

gen. dyw. w st. spocz. Leon Komornicki

8.11.2021

- Ze strony państw Unii Europejskiej i NATO działanie w przestrzeni politycznej powinno być bardziej zdynamizowane, a także nakładane skuteczne sankcje na reżim Łukaszenki. A te możliwości są jeszcze duże.

Mariusz Chrzanowski, fot. Adam Dąbrowski

Mariusz Chrzanowski

prezydent Łomży
5.11.2021

Kilka dni temu trzydziestu włodarzy miast-powiatów utworzyło Stowarzyszenie Prezydentów Miast Polskich. Jak zadeklarowali: chcą wspólnie, ponad podziałami politycznymi, przyjąć plan działania na rzecz usprawnienia pracy swoich samorządów.


dr Karol Nawrocki, fot. Joanna Szubzda

dr Karol Nawrocki [wideo]

prezes IPN
5.11.2021

"Wiedza o historii najnowszej i w ogóle sama historia jest jednym z elementów, który buduje niepodległą, wolną Polskę. Sprawia, że jesteśmy częścią jednego narodu" - mówi dr Karol Nawrocki.

Marcin Doliasz, fot. Sylwia Krassowska

Marcin Doliasz

prezes spółki PKS Nova
4.11.2021

"Nie stać nas na utrzymanie takiej szerokiej infrastruktury. Likwidujemy te oddziały, które są deficytowe, gdzie nie widzimy możliwości reaktywowania tej działalności" - mówi Marcin Doliasz.

Grzegorz Kuczyński, fot. Joanna Szubzda

Grzegorz Kuczyński

prezes Fundacji Białystok Biega
4.11.2021

- Wierzę, że tak jak zawsze będzie biało-czerwono, że setki biegaczy, które stawią się na starcie, pokażą, jak też możemy świętować wolność.


dr Karol Łapiński, fot. Joanna Szubzda

dr Karol Łapiński

z Państwowej Inspekcji Pracy w Białymstoku
4.11.2021

- W obecnym układzie prawnym pracodawca nie może nawet pytać pracownika, czy jest zaszczepiony, ponieważ to dane szczególnie wrażliwe. Pracodawcy nie mogą też premiować tych, którzy są zaszczepieni.

Mariusz Gromko, fot. Joanna Szubzda

Mariusz Gromko

senator PiS
3.11.2021

"Każdy, na którego terenie będzie posadowiona ta zapora, będzie mógł liczyć na stosowne odszkodowanie, bądź też na propozycję zamiany gruntu" - mówi senator PiS.

prof. Joanna Zajkowska, fot. Sylwia Krassowska

prof. Joanna Zajkowska

podlaska konsultant ds. epidemiologii
2.11.2021

"Tak działa nasza fizjologia, że jeżeli nie przypominamy naszemu organizmowi, jak wygląda ten wróg-patogen, to te przeciwciała produkują się w coraz mniejszej ilości i w którymś momencie one już przestają chronić. Także na pewno warto doszczepić się trzecią dawką".




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok