Radio Białystok | Gość | Zofia Daniszewska-Dek [wideo] - adwokat

Zofia Daniszewska-Dek [wideo]

adwokat

18.01.2019, 08:00, akt. 10:31

- Mowa nienawiści stała się narzędziem, niestety muszę powiedzieć, że narzędziem zbrodni. Wskutek tego, że doszły portale społecznościowe, mogliśmy ją zwielokrotnić, mogliśmy puścić w milionie egzemplarzy.

Zofia Daniszewska-Dek, fot. Joanna Szubzda
Zofia Daniszewska-Dek, fot. Joanna Szubzda

Z Zofią Daniszewską-Dek rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Mowa nienawiści - czym jest i kiedy się zaczyna? Z adwokat Zofią Daniszewską-Dek rozmawia Lech Pilarski.




Lech Pilarski: Czym jest mowa nienawiści? Tak nienawidzona przez nas ostatnio.


Zofia Daniszewska-Dek: Chyba zapomniana?


W sensie definicji.


Nie. Bo to jest tak proste. Nienawiść jest słowem znanym w naszym języku. Używaliśmy go, używamy, używać będziemy. Ale mowa nienawiści stała się narzędziem, niestety muszę powiedzieć, że stała się narzędziem zbrodni. Wskutek tego, że doszły portale społecznościowe, mogliśmy ją zwielokrotnić, mogliśmy puścić w milionie egzemplarzy.


Jaka jest różnica między nienawiścią a mową nienawiści?


Ale to są słowa, słowa, które przedstawiają, które opisują naszą nienawiść. No i teraz możemy wypowiadać opinie, że kogoś nie lubimy lub jakiegoś poglądu nie lubimy. Na przykład nie lubimy, jak ktoś nam każe nie rzucać butelek czy papierów byle gdzie. Możemy mówić o swoich odczuciach, ale tutaj musimy nałożyć kaganiec kultury. Kultura powinna taką czapą przykrywać nasze sformułowania. Jak przestaje przykrywać, jak wracamy do czasów dzikich - tak je nazywamy, nie wiem, jakie one były, ale myślę, że były to czasy, gdzie mieliśmy tylko pałkę i kamień -  jeżeli zaczynamy takim prostym językiem, wulgarnymi słowami opisywać działania innej osoby, to państwo, organy, które powinny...


Jeszcze pół biedy, jeśli działania. Ale jeśli zaczynamy opisywać drugą osobę? Bo najczęściej wszystkie debaty, polityczne też, skupiają się na argumentach personalnych, a nie na argumentach merytorycznych. Bo człowiek ma prawo wyznawać różnorodne poglądy, ale mamy też prawo z niektórymi poglądami się nie zgadzać.


No i jak mamy to wypowiedzieć? Ja muszę tutaj przywołać taką rzecz. Przez pewien czas na maturze trzeba było się posługiwać słowem i przygotować wypowiedź. Szybko to znikło z matur, ku mojemu ubolewaniu. A dlatego - podejrzewam, może bardzo nieładnie podejrzewam - że nauczycielom nie chciało się słuchać.

To, że przygotował tę mowę nawet ktoś inny a inny wygłaszał, to nic nie szkodzi. Ale człowiek, każdy człowiek z maturą, uczył się kulturalnej wypowiedzi, pięknej wypowiedzi na pamięć. I nic nie szkodzi - repetitio est mater studiorum, powtarzaj i będziesz coś umiał, potrafił żyć w społeczeństwie.


Nie użyła pani mowy nienawiści, obarczając nauczycieli winą za to, że nie potrafimy się posługiwać słowem, że nie wykształciliśmy granicy, że nie ma tej kultury słowa?


Ja wyraziłam niezadowolenie z wycofania się z takiego programu, w którym każdy młody człowiek legitymujący się maturą, bo musiał przejść ten egzamin, musiał przygotować publiczne wystąpienie i słowa te, których się musiał nauczyć, na pewno były bardzo kulturalne. Nie wątpię, że w tych wystąpieniach na pewno nie było żadnych słów obrażających. Tego jestem pewna. Dlaczego żeśmy się wycofali z uczenia młodych ludzi kulturalnych wypowiedzi?


To ja powtórzę pytanie. Kiedy nienawiść zamienia się w mowę nienawiści i jak to jest penalizowane w polskim prawie?


Mamy doskonale przepis, już nic nie trzeba zmienić. Mamy tylko słabych wykonawców, takich chwiejnych wykonawców. To się w głowie nie mieści. Przecież ja jestem adwokatem chyba już 50. rok po studiach rok i pamiętam różne czasy i różne ustroje. I to, co w tej chwili się dzieje, czasem jednak budzi moje ogromne zdziwienie. Nie jest też dobrze na moim polu. Nie podoba mi się to.


Chodzi o trzymanie pewnego pionu, żebyśmy cały czas, niezależnie od tego, jak się zmieniają czasy, mowę nienawiści umieli rozpoznać i odpowiednie ukarać, żeby ją wykluczyć z debaty publicznej.


Żeby było zero tolerancji dla zła. Bo to jest zło. Nienawiść jest złem. Od mowy nienawiści do przestępstw z nienawiści, motywowanych nienawiścią okazuje się, że jest już tylko krok. A to było do przewidzenia, to nie jest dla ludzi dojrzałych żadnym zaskoczeniem. To nie może być zaskoczeniem.

Trzeba oczywiście rozmawiać i mimo że niektórzy uważają, że rodzice powinni wydawać zezwolenie na takie rozmowy, to jestem absolutnie przeciw. To jest kolejny nierozsądny pomysł. Szkoła ma wychowywać, to jest zadanie szkoły.


Niektórzy mówią, że szkoła powinna uczyć a rodzina powinna wychowywać.


Też. I Kościół, i wiele... Mogą być organizacje pozarządowe, wolontariaty. Możemy powiedzieć, że jest dużo. A najpiękniej to kiedyś mówiono, że cała wieś wychowuje dziecko. Ja do dzisiaj uważam, czyli środowisko, czyli sąsiedzi w bloku. Wszyscy powinniśmy wychowywać młodsze pokolenie ku dobremu.


Czyli jak słyszymy mowę nienawiści, powinniśmy błyskawicznie reagować. Pani mecenas, odwołując się do prawa, to który artykuł Kodeksu karnego i w jaki sposób penalizuje, czyli karze za mowę nienawiści?


Jest możliwość. Otwiera ją artykuł 256, który penalizuje znieważenie, nawoływanie do nienawiści. Tam jest też dodane, że na tle narodowym, orientacji, tożsamości płciowej, ale to nie jest zamknięty katalog.

Kto jest tutaj ofiarą? Ofiarą jest ktoś, kogo chcemy dotknąć. Bo czasem nasza niechęć albo nawet taki zły nastrój jest w powietrzu, coś się nie podoba, i nie jest spersonalizowany. Nie mówię do ciebie, nie mówię do tego kolegi, nie mówię do pana nauczyciela. Ogólnie mi się nie podoba. To to jeszcze nie jest penalizowane, bo to powinno być ukierunkowane.

My zawsze w prawie posługiwaliśmy się winą, czyli ja chcę kogoś zranić. Słowem też można zranić. Ba, słowem można zabić. Wiem, że niektórzy ludzie tak ciężko znoszą obelgi, które im się należą albo nie należą, wszystko jedno, że targną się na życie. Do tego można doprowadzić człowieka, bo psychika nasza jest bardzo delikatna, chyba znacznie delikatniejsza niż nasze ciało.


| red: zmj




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS




Iwona Łobasiuk, fot. Monika Kalicka

Iwona Łobasiuk

z Fundacji Kierunek Ultra
20.08.2019

Do 23 sierpnia trwają zapisy na Predathlon Turtul 2019 - zachęca do wzięcia udziału w biegu Iwona Łobasiuk

Bohdan Paszkowski, fot. Monika Kalicka

Bohdan Paszkowski [wideo]

wojewoda podlaski
20.08.2019

Nasze podlaskie rolnictwo jest pewnym fenomenem na skalę ogólnokrajową - mówi wojewoda podlaski Bohdan Paszkowski.

Mł. asp. Emilia Kuprewicz i st. sierż. Krzysztof Trzonkowski, fot. Marcin Gliński

10:10 z dzielnicowym

19.08.2019

O pracy dzielnicowych, ale też o Krajowej Mapie Zagrożeń Bezpieczeństwa opowiadają mł. asp. Emilia Kuprewicz i st. sierż. Krzysztof Trzonkowski.


Szymon Hołownia, fot. Radek Nowacki

Szymon Hołownia

dziennikarz, pisarz i publicysta
19.08.2019

"W rolnictwie przemysłowym bardzo wyraźnie widać brak solidarności międzypokoleniowej. Dla naszych szyneczek, kurczaczków i różnych innych rzeczy zużywamy wodę i powietrze, które jest własnością naszych dzieci, wnuków i prawnuków, dla naszych dwóch sekund smaku" - mówi Szymon Hołownia.

Dariusz Piontkowski, fot. Joanna Szubzda

Dariusz Piontkowski [wideo]

minister edukacji narodowej, szef PiS w Podlaskiem
16.08.2019

- Wynik z 2015 r. to takie wymaganie minimum, czyli 8 mandatów - tak minister Piontkowski mówi o tegorocznych wyborach do Sejmu w Podlaskiem.

Anna Moniuszko, fot. Monika Kalicka

dr hab. Anna Moniuszko

kierownik Zespołu Muzyki Dawnej Diletto
15.08.2019

W najbliższą niedzielę (18.07) w Białymstoku odbędzie się koncert w ramach cyklu Muzyka Mistrzów Baroku.


Piotr Jankowski i Maciej Marchel, fot. Marcin Mazewski

Maciej Marchel i Piotr Jankowski

młody bokser i jego trener
14.08.2019

Jego marzeniem jest młodzieżowe mistrzostwo, a później olimpijskie złoto.

Dyrektor Opery i Filharmonii Podlaskiej Prof. Ewa Iżykowska-Lipińska - Fot. Robert Bońkowski

Ewa Iżykowska-Lipińska

Dyrektor Opery i Filharmonii Podlaskiej
13.08.2019

Śpiewaczka, aktorka i reżyserka została nową dyrektor Opery i Filharmonii Podlaskiej w Białymstoku.

szer. Beata Leszczyńska i szer. Mariusz Beck, fot. Monika Kalicka

szer. Beata Leszczyńska i szer. Mariusz Beck

z 1. Podlaskiej Brygady Obrony Terytorialnej
13.08.2019

Podlascy terytorialsi z żołnierzami Gwardii Narodowej USA wspierali organizację Światowego Zlotu Harcerzy "24th World Scout Jamboree".


Julia Chmielecka, fot. Monika Kalicka

Julia Chmielecka

autorka książki "Internet złych rzeczy"
10.08.2019

"Wspaniale, że mamy Internet, że dzięki niemu możemy pewne rzeczy robić szybciej, że możemy się dowiadywać, szybciej komunikować i tak dalej, ale są też jego złe strony" - podkreśla Julia Chmielecka.

Feel, fot. Sylwia Krassowska

Zespół Feel

8.08.2019

Muzycy opowiadają o sentymencie do Polskiego Radia Białystok, o tym, co robią, gdy nie są w trasie i o… miłości do wędkarstwa.


Katarzyna Droga, fot. Sylwia Krassowska

Katarzyna Droga

Pisarka, autorka książki "Hanka. Pierwsza powieść o Ordonównie"
5.08.2019

Od poniedziałku (5.08) przez dwa tygodnie nadawane będą fragmenty książki Katarzyny Drogi "Hanka. Pierwsza opowieść o Ordonównie"

Paweł Sobol i Wojciech Kosikowski, fot. Marcin Mazewski

10:10 z dzielnicowym

aspiranci Paweł Sobol i Wojciech Kosikowski
5.08.2019

O bezpieczeństwie podczas wypoczynku nad wodą i pracy dzielnicowego w gminie Giby opowiadają aspiranci Paweł Sobol i Wojciech Kosikowski.

Olga Gordiejew, Anna Jastrzębska i Edyta Wołosik, fot. Joanna Szubzda

Anna Jastrzębska

dyrektor Augustowskich Placówek Kultury
3.08.2019

"Augustów jest letnią stolicą naszego województwa, ale i letnią stolicą kultury" - mówi Anna Jastrzębska.


Tomasz Wachnowski i Adam Romanowicz, fot. Sylwia Krassowska

Tomasz Wachnowski i Adam Romanowicz

muzycy
2.08.2019

Tomasz Wachnowski to polski muzyk, autor, kompozytor, aranżer, piosenkarz i producent muzyczny. Poezję śpiewaną tworzy od 35 lat.

Rafał Siwek, fot. Sylwia Krassowska

Rafał Siwek

dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Drohiczynie
31.07.2019

"Z roku na rok, od 7 lat, ta impreza się rozkręca. W tym roku będzie około 560 kajaków" - mówi Rafał Siwek.

Maciej Syczewski, Aleksandra Szczurowska, zespół Surtaal Performing Art i Mirosław Szymański, fot. Sylwia Krassowska

Maciej Syczewski, Aleksandra Szczurowska, zespół Surtaal Performing Art i Mirosław Szymański

uczestnicy Międzynarodowego Festiwalu Folkloru "Podlaskie Spotkania"
30.07.2019

Zespoły z najdalszych zakątków świata odwiedzą miejscowości z naszego regionu. W Brańsku rozpoczyna się Międzynarodowy Festiwal Folkloru "Podlaskie Spotkania".




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok