Radio Białystok | Gość | Zofia Daniszewska-Dek [wideo] - adwokat

Zofia Daniszewska-Dek [wideo]

adwokat

18.01.2019, 08:00, akt. 10:31

- Mowa nienawiści stała się narzędziem, niestety muszę powiedzieć, że narzędziem zbrodni. Wskutek tego, że doszły portale społecznościowe, mogliśmy ją zwielokrotnić, mogliśmy puścić w milionie egzemplarzy.

Zofia Daniszewska-Dek, fot. Joanna Szubzda
Zofia Daniszewska-Dek, fot. Joanna Szubzda

Z Zofią Daniszewską-Dek rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Mowa nienawiści - czym jest i kiedy się zaczyna? Z adwokat Zofią Daniszewską-Dek rozmawia Lech Pilarski.




Lech Pilarski: Czym jest mowa nienawiści? Tak nienawidzona przez nas ostatnio.


Zofia Daniszewska-Dek: Chyba zapomniana?


W sensie definicji.


Nie. Bo to jest tak proste. Nienawiść jest słowem znanym w naszym języku. Używaliśmy go, używamy, używać będziemy. Ale mowa nienawiści stała się narzędziem, niestety muszę powiedzieć, że stała się narzędziem zbrodni. Wskutek tego, że doszły portale społecznościowe, mogliśmy ją zwielokrotnić, mogliśmy puścić w milionie egzemplarzy.


Jaka jest różnica między nienawiścią a mową nienawiści?


Ale to są słowa, słowa, które przedstawiają, które opisują naszą nienawiść. No i teraz możemy wypowiadać opinie, że kogoś nie lubimy lub jakiegoś poglądu nie lubimy. Na przykład nie lubimy, jak ktoś nam każe nie rzucać butelek czy papierów byle gdzie. Możemy mówić o swoich odczuciach, ale tutaj musimy nałożyć kaganiec kultury. Kultura powinna taką czapą przykrywać nasze sformułowania. Jak przestaje przykrywać, jak wracamy do czasów dzikich - tak je nazywamy, nie wiem, jakie one były, ale myślę, że były to czasy, gdzie mieliśmy tylko pałkę i kamień -  jeżeli zaczynamy takim prostym językiem, wulgarnymi słowami opisywać działania innej osoby, to państwo, organy, które powinny...


Jeszcze pół biedy, jeśli działania. Ale jeśli zaczynamy opisywać drugą osobę? Bo najczęściej wszystkie debaty, polityczne też, skupiają się na argumentach personalnych, a nie na argumentach merytorycznych. Bo człowiek ma prawo wyznawać różnorodne poglądy, ale mamy też prawo z niektórymi poglądami się nie zgadzać.


No i jak mamy to wypowiedzieć? Ja muszę tutaj przywołać taką rzecz. Przez pewien czas na maturze trzeba było się posługiwać słowem i przygotować wypowiedź. Szybko to znikło z matur, ku mojemu ubolewaniu. A dlatego - podejrzewam, może bardzo nieładnie podejrzewam - że nauczycielom nie chciało się słuchać.

To, że przygotował tę mowę nawet ktoś inny a inny wygłaszał, to nic nie szkodzi. Ale człowiek, każdy człowiek z maturą, uczył się kulturalnej wypowiedzi, pięknej wypowiedzi na pamięć. I nic nie szkodzi - repetitio est mater studiorum, powtarzaj i będziesz coś umiał, potrafił żyć w społeczeństwie.


Nie użyła pani mowy nienawiści, obarczając nauczycieli winą za to, że nie potrafimy się posługiwać słowem, że nie wykształciliśmy granicy, że nie ma tej kultury słowa?


Ja wyraziłam niezadowolenie z wycofania się z takiego programu, w którym każdy młody człowiek legitymujący się maturą, bo musiał przejść ten egzamin, musiał przygotować publiczne wystąpienie i słowa te, których się musiał nauczyć, na pewno były bardzo kulturalne. Nie wątpię, że w tych wystąpieniach na pewno nie było żadnych słów obrażających. Tego jestem pewna. Dlaczego żeśmy się wycofali z uczenia młodych ludzi kulturalnych wypowiedzi?


To ja powtórzę pytanie. Kiedy nienawiść zamienia się w mowę nienawiści i jak to jest penalizowane w polskim prawie?


Mamy doskonale przepis, już nic nie trzeba zmienić. Mamy tylko słabych wykonawców, takich chwiejnych wykonawców. To się w głowie nie mieści. Przecież ja jestem adwokatem chyba już 50. rok po studiach rok i pamiętam różne czasy i różne ustroje. I to, co w tej chwili się dzieje, czasem jednak budzi moje ogromne zdziwienie. Nie jest też dobrze na moim polu. Nie podoba mi się to.


Chodzi o trzymanie pewnego pionu, żebyśmy cały czas, niezależnie od tego, jak się zmieniają czasy, mowę nienawiści umieli rozpoznać i odpowiednie ukarać, żeby ją wykluczyć z debaty publicznej.


Żeby było zero tolerancji dla zła. Bo to jest zło. Nienawiść jest złem. Od mowy nienawiści do przestępstw z nienawiści, motywowanych nienawiścią okazuje się, że jest już tylko krok. A to było do przewidzenia, to nie jest dla ludzi dojrzałych żadnym zaskoczeniem. To nie może być zaskoczeniem.

Trzeba oczywiście rozmawiać i mimo że niektórzy uważają, że rodzice powinni wydawać zezwolenie na takie rozmowy, to jestem absolutnie przeciw. To jest kolejny nierozsądny pomysł. Szkoła ma wychowywać, to jest zadanie szkoły.


Niektórzy mówią, że szkoła powinna uczyć a rodzina powinna wychowywać.


Też. I Kościół, i wiele... Mogą być organizacje pozarządowe, wolontariaty. Możemy powiedzieć, że jest dużo. A najpiękniej to kiedyś mówiono, że cała wieś wychowuje dziecko. Ja do dzisiaj uważam, czyli środowisko, czyli sąsiedzi w bloku. Wszyscy powinniśmy wychowywać młodsze pokolenie ku dobremu.


Czyli jak słyszymy mowę nienawiści, powinniśmy błyskawicznie reagować. Pani mecenas, odwołując się do prawa, to który artykuł Kodeksu karnego i w jaki sposób penalizuje, czyli karze za mowę nienawiści?


Jest możliwość. Otwiera ją artykuł 256, który penalizuje znieważenie, nawoływanie do nienawiści. Tam jest też dodane, że na tle narodowym, orientacji, tożsamości płciowej, ale to nie jest zamknięty katalog.

Kto jest tutaj ofiarą? Ofiarą jest ktoś, kogo chcemy dotknąć. Bo czasem nasza niechęć albo nawet taki zły nastrój jest w powietrzu, coś się nie podoba, i nie jest spersonalizowany. Nie mówię do ciebie, nie mówię do tego kolegi, nie mówię do pana nauczyciela. Ogólnie mi się nie podoba. To to jeszcze nie jest penalizowane, bo to powinno być ukierunkowane.

My zawsze w prawie posługiwaliśmy się winą, czyli ja chcę kogoś zranić. Słowem też można zranić. Ba, słowem można zabić. Wiem, że niektórzy ludzie tak ciężko znoszą obelgi, które im się należą albo nie należą, wszystko jedno, że targną się na życie. Do tego można doprowadzić człowieka, bo psychika nasza jest bardzo delikatna, chyba znacznie delikatniejsza niż nasze ciało.


| red: zmj




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS




Justyna Sawczuk, fot. Monika Kalicka

Justyna Sawczuk

rzecznik Książnicy Podlaskiej
25.04.2019

"Mamy nadzieję, że wśród osób, które dostaną od nas książkę, znajdą się tacy, którzy jednak w końcu chwycą bakcyla czytelnictwa i nas odwiedzą" - mówi Justyna Sawczuk.

Agnieszka Rzeszewska, fot. Monika Kalicka

Agnieszka Rzeszewska [wideo]

szefowa oświatowej Solidarności na Podlasiu
25.04.2019

"Chcemy więcej pieniędzy, ale nie kosztem degradacji zawodu i nie kosztem uczniów" - mówi Agnieszka Rzeszewska.

Adam Harry, fot. Sylwia Krassowska

Adam Hary

z klubu motocyklowego No Name MC Poland
24.04.2019

Wystawa zabytkowych jednośladów, nauka udzielania pierwszej pomocy, koncerty oraz wielka parada motocyklowa ulicami miasta - to wszystko w najbliższą sobotę podczas 21. edycji MotoSerca w Białymstoku.


Jan Miłosz Zarzycki, fot. Adam Dąbrowski

Jan Miłosz Zarzycki

dyrektor Filharmonii Kameralnej im. Witolda Lutosławskiego w Łomży
24.04.2019

"Stanisława Moniuszkę można określić w jakimś sensie kompozytorem zapomnianym. Przy okazji Roku Moniuszki przypominamy sobie właśnie o tym, jak płodnym był twórcą, jak wiele utworów napisał" - mówi Jan Miłosz Zarzycki.

Jarosław Krawczyk, fot. Sylwia Krassowska

Jarosław Krawczyk [wideo]

rzecznik prasowy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku
24.04.2019

Weekend majowy coraz bliżej. Leśnicy apelują o rozważne zachowanie w lesie podczas wypoczynku, by nie doszło do kolejnych pożarów.

Agnieszka Kaniewska, źródło: archiwum prywatne

Agnieszka Kaniewska

koordynatorka zbiórki na odbudowę kościoła w syberyjskim Białymstoku
23.04.2019

Kościół w syberyjskim Białymstoku będzie w tym roku odbudowany. Dzięki wsparciu z Polski i zagranicy, udało się zebrać potrzebną kwotę - ogłosiła we wtorek (23.04) Agnieszka Kaniewska, koordynatorka tej zbiórki.


Marcin Janoszuk, fot. Monika Kalicka

Marcin Janoszuk

z Politechniki Warszawskiej
23.04.2019

"W tych zawodach, jako koło, bierzemy udział od 30 lat, mamy duże doświadczenie, potrafimy zbudować samolot, który jest najlżejszy i który ma najlepsze osiągi" - mówi Marcin Janoszuk.

Anna Moniuszko, fot. Monika Kalicka

dr hab. Anna Moniuszko

kierownik Zespołu Muzyki Dawnej Diletto
23.04.2019

"Muzyka baroku to moment takiego szczytu, jeżeli chodzi o kompozycje w nurcie muzyki poważnej, to takie wielkie połączenie i muzykalności, i wrażliwości muzycznej, ale też samego intelektu" - mówi Anna Moniuszko.

Oksana Voytyuk, fot. Monika Kalicka

dr Oksana Voytyuk [wideo]

z Katedry Polityki Międzynarodowej UwB
23.04.2019

"Zełenski jest dobrym aktorem, dobrym showmanem, ale w ogóle nie ma pojęcia co to jest polityka" - ocenia dr Oksana Voytyuk.


St. sierż. Łukasz Gocłowski, sierż. Izabela Kłosowska, asp. Wojciech Kosikowski, fot. Marcin Gliński

10:10 z dzielnicowym

22.04.2019

Czy w Lany Poniedziałek możemy bezkarnie lać wodę na innych?

abp Tadeusz Wojda, fot. Joanna Szubzda

abp Tadeusz Wojda

metropolita białostocki
19.04.2019

"Potrzeba odnowy Kościoła, potrzeba odnowy wszystkich kapłanów, potrzeba przede wszystkim świętości kapłanów" - mówi arcybiskup Tadeusz Wojda

Katarzyna Zarzecka, fot. Monika Kalicka

mł. asp. Katarzyna Zarzecka

oficer prasowa Komendy Miejskiej Policji w Białymstoku
19.04.2019

Okres przedświątecznych zakupów to także czas zwiększonej aktywności kieszonkowców - przypominają podlascy policjanci.


Julita Charytoniuk, fot. Monika Kalicka

Julita Charytoniuk

etnografka
19.04.2019

"Wielki Post jest momentem zadumy i ludzie chcą go spędzać ze sobą, chcą się modlić, dzielić tym oczekiwaniem na przyjście Chrystusa w grupie. Tak dzieje się na wsiach" - mówi etnografka.

Maciej Kawecki, fot. Joanna Szubzda

dr Maciej Kawecki

z Ministerstwa Cyfryzacji
18.04.2019

"Wyniki kontroli NIK są w niektórych przypadkach złe, w niektórych bardzo złe, w niektórych zatrważająco złe" - mówi nasz gość.

prof. Małgorzata Dajnowicz, fot. Joanna Szubzda

prof. Małgorzata Dajnowicz [wideo]

wojewódzki konserwator zabytków
17.04.2019

"W budżecie wojewódzkiego konserwatora zabytków aktualnie mamy 2,3 mln zł. Jest to kwota rekordowa w porównaniu do lat ubiegłych. Od 1989 roku nigdy nie mieliśmy takiego budżetu. Były to zazwyczaj kwoty bardzo symboliczne".


ks. Zbigniew Gwiazdowski, fot. Joanna Szubzda

ks. Zbigniew Gwiazdowski

kustosz Muzeum Archidiecezjalnego w Białymstoku
16.04.2019

- To kolejny skrawek świata, który na naszych oczach przepada - mówi ksiądz Gwiazdowski o pożarze średniowiecznej katedry Notre Dame w Paryżu.

ks. Jan Wierzbicki, foto: Monika Kalicka

ks. Jan Wierzbicki

proboszcz parafii św. Wojciecha w Białymstoku
16.04.2019

"Gdy patrzyłem wczoraj na płonącą katedrę Notre Dame w Paryżu, wszystko we mnie odżyło, nie mogłem zasnąć - 15 września 2013 roku doszło do pożaru naszego kościoła św. Wojciecha w Białymstoku" - mówi ks. Jan Wierzbicki.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok