Radio Białystok | Gość | dr Tomasz Łabuszewski - naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie

dr Tomasz Łabuszewski

naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie

18.03.2019, 07:47, akt. 09:09

Gdyby radni podjęli uchwałę o zmianie nazwy ulicy mjr. Łupaszki, "to by oznaczało, że nie tyle Zygmunt Szendzielarz nie jest godny Białegostoku, tylko Białystok nie jest godny Zygmunta Szendzielarza" - mówi historyk.

dr Tomasz Łabuszewski, fot. Lech Pilarski
dr Tomasz Łabuszewski, fot. Lech Pilarski

Z dr. Tomaszem Łubaszewskim rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Czy w Białymstoku powinna być zmieniona nazwa ulicy imienia mjr. Zygmunta Szendzielarza ps. Łupaszko? Z taką propozycją wystąpił jeden z podlaskich posłów. Wspierają go w tym niektóre środowiska. Natomiast organizacje niepodległościowe są temu przeciwne.

O tej sytuacji z dr. Tomaszem Łabuszewskim z Instytutu Pamięci Narodowej rozmawia Lech Pilarski.


Lech Pilarski: Jakby pan skomentował sugestie, że należy zmienić nazwę ulicy w Białymstoku majora Łupaszki?


dr Tomasz Łabuszewski: Trudno nie ocenić tego inaczej jak pewnej hucpy politycznej. A to jest tak, że na przestrzeni ostatnich wielu, wielu lat w zakresie wiedzy naukowej na temat działalności pana majora nie poznaliśmy żadnych nowych elementów, które mogłyby prowadzić do zmiany optyki postrzegania jego działalności niepodległościowej.

Zarówno dramat jaki rozegrał się w Dubinkach, jak i spalenie Wiluków, Potoki to są fakty, które opisywali historycy kilkanaście lat temu. Umieściwszy te wszystkie tragiczne zdarzenia w kontekście tego, co działo się na Wileńszczyźnie i na Białostocczyźnie w 1944 i 45 r., no trudno sformułować tezę o tym, że Zygmunt Szendzielarz nie jest jednym z najwybitniejszych dowódców polowych konspiracji niepodległościowej.


Ale nie mamy bohaterów niekontrowersyjnych? Pojawia się teraz wiele sugestii, że mamy cały zastęp wybitnych, a czasami powołujemy bohaterów, którzy wzbudzają kontrowersje.


A co to znaczy "wzbudzają kontrowersje"? Mówimy o bohaterach z krwi i kości. W przypadku Zygmunta Szendzielarza o oficerze, który do końca pozostał wierny złożonej kiedyś przysiędze. Nie ma w tym żadnej kontrowersji. Jeżeli mówimy o jego drodze życiowej, to przede wszystkim powinno się obok jego nazwiska umieścić hasło "bohater konsekwentny".


Ale są środowiska, które się z tego rodzaju opiniami i interpretacjami nie zgadzają. Poza tym odzywają się głosy zza granicy, które również poddają niektórych patronów w wątpliwość.


Każdy ma prawo do swojej oceny. Rozdzielmy tylko głosy publicystów bądź też osób postronnych, których wiedza na temat rzeczywistej drogi życiowej osób publicznych jest niewielka, od dyskusji naukowej.

Ja powiem wprost, że poza jednym historycznym publicystą, jednym historykiem większość historyków polskich zajmujących się konspiracją niepodległościową - zarówno drugiej wojny, jak i tego wymiaru antykomunistycznego - ocenia tę postać jako wybitną.


Nie przekonamy na przykład środowiska białoruskiego, które ma zastrzeżenia.


To, że nie przekonamy środowiska białoruskiego, pozwala zadać pytanie, jakimi kryteriami w ocenie to środowisko się kieruje. Czy jakikolwiek akt wrogi w stosunku do tej społeczności jest już dowodem na zbrodniczość działalności owego człowieka? Jeżeli tak, to rzeczywiście dyskusja na poziomie merytorycznym będzie utrudniona.

Ja chcę głęboko podkreślić, że Zygmunt Szendzielarz jako oficer zawodowy był postacią apolityczną, nie był związany z żadnym nurtem politycznym - ani z prawicą, ani z lewicą. Jego głównym wyznacznikiem służby publicznej, za którą należy uważać służbę w konspiracji, była walka o wolną Polskę. Jeżeli na drodze do odzyskania tej niepodległości stali kolaboranci litewscy albo kolaboranci białoruscy, to zadaniem było zastosować wobec nich takie a nie inne środki.


Bo nowych faktów czy w sprawie  Łupaszki, czy w sprawie Burego nie znaleziono. Mamy cały czas do czynienia z interpretacjami, z różnymi poglądami na tę czy inną postać.


Znaczy w przypadku Zygmunta Szendzielarza mamy do czynienia z jednostkowymi opiniami negatywnymi środowiska naukowego, w przypadku Burego jest to bardziej rozdzielone, te opinie są bardziej złożone. Ale w żadnym razie, ani w pierwszym, ani w drugim przypadku, nie mówimy o sytuacji jednoznacznie deprecjonującej dorobek niepodległościowy tych oficerów.


Czy analizując te wszystkie wydarzenia, mamy do czynienia z grą polityczną, czy raczej dochodzi pan do wniosku, że powinniśmy więcej rozmawiać, więcej wiedzy na temat i tamtych czasów, i tych postaci zdobywać?


Będąc naukowcem dyskusja jest normalną, przypisaną do tej nauki formą wymiany poglądów. Ja mogę ubolewać nad tym, że historia w dzisiejszej Polsce zostaje zjadana przez politykę, której wyznacznikiem są doraźne korzyści a nie budowanie pewnej wspólnoty tradycji.


Ale mamy do czynienia ze społeczeństwem, które jest podzielone narodowościowo, religijnie...


Tak, ale jest ono podzielone głównie za sprawą polityków a nie naukowców. Ja jestem naukowcem i bardzo chciałbym podyskutować na ten temat z moimi adwersarzami, o ile by tacy się znaleźli. Natomiast ma się wrażenie takie, iż nie mając argumentów, proszą oni o pomoc polityków, którzy przenoszą tę dyskusję na poziom, który - mówiąc wprost - jest dla mnie nie do przyjęcia.


Gdyby taka uchwała przez radnych dotycząca zmiany nazwy ulicy została podjęta, to...


To by oznaczało, że nie tyle Zygmunt Szendzielarz nie jest godny Białegostoku, tylko Białystok nie jest godny Zygmunta Szendzielarza.


| red: zmj




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS




Adam Musiuk, fot. Monika Kalicka

Adam Musiuk [wideo]

zastępca prezydenta Białegostoku
21.06.2019

"Samo centrum ma się przekształcić przede wszystkim w miejsce, po którym będziemy spacerować, poruszać się transportem miejskim, autobusami, rowerami. Ono ma być taką strefą bardziej wypoczynkową" - mówi Adam Musiuk.

Mateusz Perzyna i Adam Jankowski, fot. Sylwia Krassowska

Mateusz Perzyna i Adam Jankowski

z Rugby Białystok
20.06.2019

"Doping jak zawsze jest nam bardzo potrzebny - do tej pory jesteśmy niepokonani na naszym terenie, w tym sezonie jak i w zeszłym. Kibice naprawdę nam pomagają, to tak naprawdę 16. zawodnik" - mówią sportowcy.


ks. Józef Grygotowicz

z archidiecezji białostockiej
20.06.2019

Ich życie kapłańskie to niemal epoka w polskim Kościele. Diamentowy jubileusz święceń obchodziło pięciu księży archidiecezji białostockiej - wśród nich wieloletni duszpasterz i nauczyciel katechetów, ks. Józef Grygotowicz.

Dariusz Piontkowski, fot. Sylwia Krassowska

Dariusz Piontkowski

minister edukacji narodowej
19.06.2019

"W tym roku rzeczywiście będzie minimalnie trudniej, ale wszystkie szkoły przygotowują większą liczbę oddziałów, większą liczbę klas, niż w poprzednich latach" - mówi Dariusz Piontkowski.

Grażyna Dworakowska, fot. Monika Kalicka

Grażyna Dworakowska

dyrektor Białostockiego Ośrodka Kultury
19.06.2019

"Najważniejszym wydarzeniem jest koncert na Rynku Kościuszki, dostępny dla wszystkich mieszkańców. Gwiazdy to trzy kobiety, 3 pokolenia" - mówi Grażyna Dworakowska.


ks. Zbigniew Gwiazdowski, fot. Monika Kalicka

ks. Zbigniew Gwiazdowski

kustosz Muzeum Archidiecezjalnego w Białymstoku
19.06.2019

"Na wystawie są kopie bardzo popularnych tematów, jak Matka Boska Ostrobramska, Częstochowska, Jan Paweł II, Jezus Miłosierny, ale w wydaniu autorki, naznaczone troszeczkę jej duchem" - mówi kustosz muzeum.

Anna Kietlińska i Agnieszka Czarkowska, fot. Monika Kalicka

Anna Kietlińska i Agnieszka Czarkowska

Muzeum Pamięci Sybiru, Polskie Radio Białystok
19.06.2019

"To, że słuchowisko pokażemy w plenerze, w konkretnej rzeczywistości białostockiej, to otworzy nam słuchowisko na przestrzeń, ale jednocześnie pozostajemy w kręgu intymności - w konkretnych miejscach, w konkretnych murach, wśród konkretnych ludzi i w konkretnej opowieści" - mówi Anna Kietlińska.

Artur Kosicki, fot. Monika Kalicka

Artur Kosicki [wideo]

marszałek województwa podlaskiego
19.06.2019

"Jak widać, panowie z dzisiejszej opozycji, którzy rządzili jeszcze w 2018 roku, tylko ze względów politycznych zagłosowali przeciw własnym efektom pracy. Jest to dosyć kuriozalne" - ocenia sytuację w sejmiku marszałek województwa.


Tadeusz Truskolaski, fot. Sylwia Krassowska

Tadeusz Truskolaski

prezydent Białegostoku
18.06.2019

"Ci państwo, którzy organizują marsze równości, zarówno w Gdańsku, jak i w Warszawie, wystawili na szwank dobre imię prezydentów. Jeżeli chce się walczyć o równość, to nie można atakować innych" - mówi Tadeusz Truskolaski.

Piotr Janicki i Bożena Bednarek, fot. Monika Kalicka

Piotr Janicki i Bożena Bednarek

poeta i koordynatorka Klubu Czytelniczego "Ex libris"
17.06.2019

Po raz ostatni przed wakacjami w Białymstoku spotka się klub czytelniczy Ex Libris.

Katarzyna Gromadzka, Barbara Januszko i Wojciech Kosikowski, fot. Monika Kalicka

10:10 z dzielnicowym

17.06.2019

Na co powinniśmy zwrócić uwagę, kiedy decydujemy się na pracę za granicą - radzą podlascy policjanci.


Andrzej Mioduszewski, fot. Monika Kalicka

Andrzej Mioduszewski

prezes PKS Nova
17.06.2019

"Jeździłem po naszych oddziałach, obserwowałem jak to funkcjonuje, sytuacja na pewno wymaga poprawy i ja ze swojej strony zrobię wszystko, aby tę sytuację udało się poprawić, bo jest co poprawiać" - mówi nowy prezes PKS NOVA.

Piotr Półtorak, fot. Marcin Gliński

Piotr Półtorak

dyrektor Teatru Dramatycznego w Białymstoku
14.06.2019

W najbliższym tygodniu zespół Teatru Dramatycznego im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku zagra na Białorusi.

mjr Jan Busłowicz i Kamila Ostrowska, fot. Marcin Gliński

mjr Jan Busłowicz i Kamila Ostrowska

szef sekcji wychowawczej 18. Pułku Rozpoznawczego i prezes Zarządu Stowarzyszenia Przyjaciół 18. Pułku Rozpoznawczego
14.06.2019

"Od 10 lat w służbie Tobie" - w tym roku pod takim hasłem świętować będzie 18. Białostocki Pułk Rozpoznawczy.


Jarosław Gowin, fot. Joanna Szubzda

Jarosław Gowin

minister nauki i szkolnictwa wyższego, wicepremier
14.06.2019

Nakłady na szkolnictwo wyższe będą rosły także w kolejnych latach - obiecał w Łomży minister nauki i szkolnictwa wyższego, wicepremier Jarosław Gowin.

prof. Daniel Boćkowski, fot. Joanna Szubzda

prof. Daniel Boćkowski

z Uniwersytetu w Białymstoku
13.06.2019

"Pozycja Polski w Europie wynika z naszych relacji ze Stanami, im lepsze relacje ze Stanami Zjednoczonymi - tym wygodniej jest nam też poruszać się w strukturze polityki europejskiej"- mówi nasz gość.

Zespół Rytmy Czasu z Choroszczy, fot. Joanna Szubzda

Zespół "Rytmy czasu"

13.06.2019

Spotykają się, by wspólnie śpiewać i szlifować swoje talenty.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok