Radio Białystok | Gość | dr Tomasz Łabuszewski - naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie

dr Tomasz Łabuszewski

naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie

18.03.2019, 07:47, akt. 09:09

Gdyby radni podjęli uchwałę o zmianie nazwy ulicy mjr. Łupaszki, "to by oznaczało, że nie tyle Zygmunt Szendzielarz nie jest godny Białegostoku, tylko Białystok nie jest godny Zygmunta Szendzielarza" - mówi historyk.

dr Tomasz Łabuszewski, fot. Lech Pilarski
dr Tomasz Łabuszewski, fot. Lech Pilarski

Z dr. Tomaszem Łubaszewskim rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Czy w Białymstoku powinna być zmieniona nazwa ulicy imienia mjr. Zygmunta Szendzielarza ps. Łupaszko? Z taką propozycją wystąpił jeden z podlaskich posłów. Wspierają go w tym niektóre środowiska. Natomiast organizacje niepodległościowe są temu przeciwne.

O tej sytuacji z dr. Tomaszem Łabuszewskim z Instytutu Pamięci Narodowej rozmawia Lech Pilarski.


Lech Pilarski: Jakby pan skomentował sugestie, że należy zmienić nazwę ulicy w Białymstoku majora Łupaszki?


dr Tomasz Łabuszewski: Trudno nie ocenić tego inaczej jak pewnej hucpy politycznej. A to jest tak, że na przestrzeni ostatnich wielu, wielu lat w zakresie wiedzy naukowej na temat działalności pana majora nie poznaliśmy żadnych nowych elementów, które mogłyby prowadzić do zmiany optyki postrzegania jego działalności niepodległościowej.

Zarówno dramat jaki rozegrał się w Dubinkach, jak i spalenie Wiluków, Potoki to są fakty, które opisywali historycy kilkanaście lat temu. Umieściwszy te wszystkie tragiczne zdarzenia w kontekście tego, co działo się na Wileńszczyźnie i na Białostocczyźnie w 1944 i 45 r., no trudno sformułować tezę o tym, że Zygmunt Szendzielarz nie jest jednym z najwybitniejszych dowódców polowych konspiracji niepodległościowej.


Ale nie mamy bohaterów niekontrowersyjnych? Pojawia się teraz wiele sugestii, że mamy cały zastęp wybitnych, a czasami powołujemy bohaterów, którzy wzbudzają kontrowersje.


A co to znaczy "wzbudzają kontrowersje"? Mówimy o bohaterach z krwi i kości. W przypadku Zygmunta Szendzielarza o oficerze, który do końca pozostał wierny złożonej kiedyś przysiędze. Nie ma w tym żadnej kontrowersji. Jeżeli mówimy o jego drodze życiowej, to przede wszystkim powinno się obok jego nazwiska umieścić hasło "bohater konsekwentny".


Ale są środowiska, które się z tego rodzaju opiniami i interpretacjami nie zgadzają. Poza tym odzywają się głosy zza granicy, które również poddają niektórych patronów w wątpliwość.


Każdy ma prawo do swojej oceny. Rozdzielmy tylko głosy publicystów bądź też osób postronnych, których wiedza na temat rzeczywistej drogi życiowej osób publicznych jest niewielka, od dyskusji naukowej.

Ja powiem wprost, że poza jednym historycznym publicystą, jednym historykiem większość historyków polskich zajmujących się konspiracją niepodległościową - zarówno drugiej wojny, jak i tego wymiaru antykomunistycznego - ocenia tę postać jako wybitną.


Nie przekonamy na przykład środowiska białoruskiego, które ma zastrzeżenia.


To, że nie przekonamy środowiska białoruskiego, pozwala zadać pytanie, jakimi kryteriami w ocenie to środowisko się kieruje. Czy jakikolwiek akt wrogi w stosunku do tej społeczności jest już dowodem na zbrodniczość działalności owego człowieka? Jeżeli tak, to rzeczywiście dyskusja na poziomie merytorycznym będzie utrudniona.

Ja chcę głęboko podkreślić, że Zygmunt Szendzielarz jako oficer zawodowy był postacią apolityczną, nie był związany z żadnym nurtem politycznym - ani z prawicą, ani z lewicą. Jego głównym wyznacznikiem służby publicznej, za którą należy uważać służbę w konspiracji, była walka o wolną Polskę. Jeżeli na drodze do odzyskania tej niepodległości stali kolaboranci litewscy albo kolaboranci białoruscy, to zadaniem było zastosować wobec nich takie a nie inne środki.


Bo nowych faktów czy w sprawie  Łupaszki, czy w sprawie Burego nie znaleziono. Mamy cały czas do czynienia z interpretacjami, z różnymi poglądami na tę czy inną postać.


Znaczy w przypadku Zygmunta Szendzielarza mamy do czynienia z jednostkowymi opiniami negatywnymi środowiska naukowego, w przypadku Burego jest to bardziej rozdzielone, te opinie są bardziej złożone. Ale w żadnym razie, ani w pierwszym, ani w drugim przypadku, nie mówimy o sytuacji jednoznacznie deprecjonującej dorobek niepodległościowy tych oficerów.


Czy analizując te wszystkie wydarzenia, mamy do czynienia z grą polityczną, czy raczej dochodzi pan do wniosku, że powinniśmy więcej rozmawiać, więcej wiedzy na temat i tamtych czasów, i tych postaci zdobywać?


Będąc naukowcem dyskusja jest normalną, przypisaną do tej nauki formą wymiany poglądów. Ja mogę ubolewać nad tym, że historia w dzisiejszej Polsce zostaje zjadana przez politykę, której wyznacznikiem są doraźne korzyści a nie budowanie pewnej wspólnoty tradycji.


Ale mamy do czynienia ze społeczeństwem, które jest podzielone narodowościowo, religijnie...


Tak, ale jest ono podzielone głównie za sprawą polityków a nie naukowców. Ja jestem naukowcem i bardzo chciałbym podyskutować na ten temat z moimi adwersarzami, o ile by tacy się znaleźli. Natomiast ma się wrażenie takie, iż nie mając argumentów, proszą oni o pomoc polityków, którzy przenoszą tę dyskusję na poziom, który - mówiąc wprost - jest dla mnie nie do przyjęcia.


Gdyby taka uchwała przez radnych dotycząca zmiany nazwy ulicy została podjęta, to...


To by oznaczało, że nie tyle Zygmunt Szendzielarz nie jest godny Białegostoku, tylko Białystok nie jest godny Zygmunta Szendzielarza.


| red: zmj




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





Nautilus w Polskim Radiu Białystok

KONKURS

"Miłość Ci nic nie wybaczy" Alek Rogoziński

Bilety na koncert Limp Bizkit w Kownie!
Wojciech Borzuchowski, fot. Sylwia Krassowska

Wojciech Borzuchowski [wideo]

dyrektor GDDKiA w Białymstoku
21.02.2020

"Zakładając, że nie byłoby żadnych nieprzewidzianych przeszkód, to można mówić, że do końca 2025 roku jest realna szansa, że całą S19 będziemy mieli" - mówi Wojciech Borzuchowski.

Agnieszka Maliszewska, fot. Joanna Szubzda

Agnieszka Maliszewska [wideo]

dyrektor Polskiej Izby Mleka
20.02.2020

- Ustawa nakłada bardzo rygorystyczne kary na tych producentów, którzy oznaczą swój produkt jako bez GMO, a nie będę w stanie tego udowodnić.

Bogdan Kalicki, fot. Monika Kalicka

Bogdan Kalicki [wideo]

dyrektor Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Białymstoku
19.02.2020

"Mamy pewne problemy z zabezpieczeniem wszystkich dyżurów, musimy dużo wysiłku włożyć, żeby grupę lekarzy, z którymi posiadamy umowy namówić na większą liczbę dyżurów" - mówi szef pogotowia.


Mirosław Michalczuk, fot. Joanna Szubzda

Mirosław Michalczuk [wideo]

zastępca wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska
18.02.2020

WIOŚ kontroluje sortownię odpadów w Studziankach. "Nie zauważyliśmy, żeby na większą skalę było tutaj wykonywane przetwarzanie odpadów, do którego celu ta instalacja została wybudowana".

mł. asp. Emilia Kuprewicz, mł. asp. Jacek Sasinowski i podkom. Edyta Wilczyńska, fot. Joanna Szubzda

10:10 z dzielnicowym

17.02.2020

"Będzie wiecej patroli, szczególnie w centrum miasta i na drogach". Policja przygotowuje się na Ostatki.

Mirosław Siemieniec, źródło: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Mirosław Siemieniec

rzecznik prasowy PKP-PLK
17.02.2020

- Za cztery lata pojedziemy do stolicy szybciej koleją, na dworcu w Białymstoku z kładek zejdziemy pod ziemię a perony będą zadaszone - takie są plany w związku z budową odcinka trasy Rail Baltica w Podlaskiem.


Radosław Hancewicz, fot. Monika Kalicka

Radosław Hancewicz [wideo]

rzecznik Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku
16.02.2020

"Usługa twój e-PIT bardzo mocno się przyjęła i mamy bardzo pozytywne sygnały od podatników, którzy z niej skorzystali" - mówi Radosław Hancewicz.

Muzycy z zespołów No Logo, Mniej Więcej, Ilo&friends, fot. Andrzej Bajguz

Muzycy z zespołów No Logo, Mniej Więcej, Ilo&Friends

finaliści plebiscytu Niebieski Mikrofon - Muzyczna Nagroda Polskiego Radia Białystok
15.02.2020

W niedzielę (16.02) poznamy laureatów plebiscytu Niebieski Mikrofon - Muzyczna Nagroda Polskiego Radia Białystok.

Premiera filmu "Zenek" w Białymstoku, 12.02.2020, fot. Joanna Szubzda

Zenon Martyniuk

król disco polo
13.02.2020

"Reżyser też chciał dodać troszeczkę pikanterii. Kilka scen jest wymyślonych, ale bardzo przyjemnie, bardzo fajnie się to ogląda" - powiedział nam Zenon Martyniuk.


Maciej Makuszewski, fot. Joanna Szubzda

Maciej Makuszewski

piłkarz Jagiellonii Białystok
13.02.2020

"Cieszę się, że wróciłem, od początku byłem nastawiony na to, że uda mi się tutaj wrócić i tego chciałem, tego chciała moja rodzina" - mówi piłkarz, powracający po ponad 7 latach w szeregi Jagiellonii Białystok.

Witold Roszkowski, fot. Monika Kalicka

Witold Roszkowski [wideo]

Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
13.02.2020

"Wszelkiego rodzaju prowizorki są tanie, ale są nietrwałe, są niebezpieczne i to jest najczęstszy skutek sytuacji katastrofalnych" - mówi Witold Roszkowski.

dr Marek Bartoszewicz, fot. Monika Kalicka

dr Marek Bartoszewicz [wideo]

z Wydziału Biologii UwB
12.02.2020

"W chwili obecnej nie jesteśmy w stanie jednoznacznie przewidzieć co się będzie działo z wirusem" - mówi dr Marek Bartoszewicz.


Anna Moskwa, źródło: https://www.gov.pl/web/gospodarkamorska/

Anna Moskwa

wiceminister gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej
11.02.2020

"Bez względu na to w jakim ustroju i systemie jesteśmy, to woda jest po obu stronach tak samo ważna" - mówi o porozumieniu o współpracy w dziedzinie ochrony i racjonalnego wykorzystania wód transgranicznych Anna Moskwa.

Szymon Hołownia, fot. Monika Kalicka

Szymon Hołownia [wideo]

niezależny kandydat na prezydenta
10.02.2020

- Wierzę, że jestem w stanie wejść do drugiej tury z tym pomysłem na Polskę, który mam.

sierż. Robert Gaździk, podkom. Mirosław Klimuk i st. asp. Marcin Gawryluk, fot. Joanna Szubzda

10:10 z dzielnicowym

10.02.2020

- Internet jest narzędziem. Tak jak młotek - można np. wbić nim gwoździa, a można sobie obić palec. Podobnie jest z internetem. Jeżeli nie będziemy uważni i ostrożni w korzystaniu z jego zasobów, może się to odwrócić przeciwko nam.


Agnieszka Pajączkowska, fot. Andrzej Bajguz

Agnieszka Pajączkowska

autorka książki "Wędrowny Zakład Fotograficzny"
9.02.2020

Powstała książka "Wędrowny Zakład Fotograficzny", w której są opowieści o województwie podlaskim.

Katarzyna Bonda, fot. Anna Powierża

Katarzyna Bonda

autorka kryminałów
9.02.2020

Niekwestionowaną gwiazdą podczas tegorocznej edycji festiwalu Autorzy i Książki w Białymstoku była Katarzyna Bonda - autorka kryminałów, rodem z Podlasia. Jest nazywana "polską królową”, bo jej serie, m.in. z profilerką Saszą Załuską - to był literacki hit.

Bartosz Zackiewicz i Przemysław Motuk, fot. Sylwia Krassowska

Bartosz Zackiewicz i Przemysław Motuk

zespół Bifrost
8.02.2020

Zespół Bifrost zajął drugie miejsce w Wojewódzkim Przeglądzie Zespołów Rockowych „Rockowania 2019”, i szykuje się do wydania kolejnej płyty.


Adam Nowak, fot. Tomasz Pienicki

Adam Nowak

z zespołu Raz Dwa Trzy
7.02.2020

"Piosenka jest sztuką mniejszą, w której czasem pokładamy zbyt wielkie nadzieje, ale czasem wiele może. Bo są piosenki, które towarzyszą nam w bardzo ważnych wydarzeniach życiowych, np. przy pierwszym pocałunku" - mówi Adam Nowak.

prof. Jerzy Kopania, fot. Joanna Szubzda

prof. Jerzy Kopania

etyk, filozof
7.02.2020

"Na bohaterów narodowych powinniśmy kreować te postacie, które nas łączą, konsolidują - a nie dzielą i nie skłócają nas z innymi narodami" - mówi prof. Kopania.

Grzegorz Kuczyński i Jan Roguz, fot. Sylwia Krassowska

Grzegorz Kuczyński i Jan Roguz

organizatorzy II Biegu Pamięci Sybiru
6.02.2020

"Ten bieg jest po to, żebyśmy mogli mówić o naszej historii i by biegacze mogli oddać hołd swoim przodkom" - mówi Grzegorz Kuczyński.


Karol Karski, fot. Joanna Szubzda

Karol Karski

europoseł
6.02.2020

- Po wystąpieniu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej środek ciężkości władzy przesuwa się i także Polska otrzymuje nową, znaczniejszą rolę.

Dorota Wyszkowska, fot. Monika Kalicka

Dorota Wyszkowska [wideo]

wicedyrektor Urzędu Statystycznego w Białymstoku
5.02.2020

"Jeżeli sprawdzą się prognozy GUS-u z 2014 roku, to w roku 2035 mieszkańców województwa podlaskiego będzie mniej niż milion" - mówi nasz gość.

Barbara Socha, fot. Marcin Gliński

Barbara Socha

wiceminister w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
4.02.2020

"Maluch Plus" to jeden z głównych programów rządu premiera Mateusza Morawieckiego. Celem jest wsparcie rodzin w wielu wymiarach. Program służy temu, by poprawić możliwość opieki nad dziećmi do lat trzech. Dzięki temu programowi, w Polsce do końca roku powstanie prawie 200 tys. miejsc w żłobkach i nie tylko - mówi wiceminister Barbara Socha.


Mirosław Siemieniec, źródło: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Mirosław Siemieniec

rzecznik prasowy PKP-PLK
4.02.2020

Trwają konsultacje w sprawie przebiegu kolejowej obwodnicy Białegostoku. W grze jest kilka wariantów. Jaki zostanie zaakceptowany?

podkom. Rafał Sokólski, st. sierż. Marcin Krupienik, nadkom. Tomasz Krupa i asp. Marlena Połowianiuk, fot. Joanna Szubzda

10:10 z dzielnicowym

3.02.2020

Szykują się spore zmiany dla kierowców. To m.in. utrata prawa jazdy za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h także poza obszarem zabudowanym.

prof. Adam Krętowski, fot. Joanna Szubzda

prof. Adam Krętowski [wideo]

rektor Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
3.02.2020

- Szpitale kliniczne są niedofinansowane. Mają dużo więcej obowiązków, dużo większe koszty, a dostają te same pieniądze co szpitale powiatowe. Walczymy, żeby to się zmieniło (...) Bez nas nie będzie nowych lekarzy i pielęgniarek.


Marek Oleksicki, fot. Monika Kalicka

Marek Oleksicki

białostocki rysownik
2.02.2020

- Te komiksy nawiązujące do nowel, to interpretacje obrazem. Nie ma dialogów. Stworzyliśmy to z Tobiaszem Piątkowskim. Naszą pierwszą koncepcją było stworzenie streszczeń nowel w postaci obrazów komiksowych. Stwierdziliśmy, że bez sensu byłoby dodawać tam dialogi. Pozwalamy dowolnie interpretować te obrazy czytelnikom.

Zespół Dots - fot. Robert Bońkowski

Ewelina Szoda i Patryk Kowalewski

z zespołu DOTS
31.01.2020

"Jesteśmy grupą młodych ludzi, którzy spotkali się pewnego dnia i stwierdzili, że będą razem tworzyć muzykę. Na początku trochę gorsza, teraz, mamy nadzieję, trochę lepszą" - mówi Patryk Kowalewski z zespołu DOTS.

prof. Joanna Zajkowska, fot. Joanna Szubzda

prof. Joanna Zajkowska [wideo]

wojewódzki konsultant w dziedzinie epidemiologii
31.01.2020

- Jeżeli chodzi o koronawirus, to obawiamy się osób, które powracają z Chin. W tej chwili nie mamy naszych własnych przypadków i ten etap epidemii jeszcze nie budzi takiego niepokoju.


Jarosław Sadowski, fot. Monika Kalicka

Jarosław Sadowski [wideo]

wicedyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku
31.01.2020

"Jesteśmy przygotowani, zależy nam na tym, żeby Polacy wracali, nie tylko z Wielkiej Brytanii. Zachęcam do korzystania z usług Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej" - mówi Jarosław Sadowski.

Anka Kaptór i Przemek Starachowski, fot. Marcin Gliński

Anka Kaptór i Przemek Starachowski

z zespołu Funkasanki
29.01.2020

"Nie chcieliśmy być duetem, nie planowaliśmy być duetem. Z racji tego, że nie mieliśmy z kim grać ludowizny, to żeśmy zrobili sobie elektroniczne aranże i okazało się, że jednak fajnie jest zostać we dwoje w tym zespole" - mówi Przemek Starachowski.

Edyta Dabrowska, fot. Joanna Szubzda

Edyta Dąbrowska

kierownik Regionalnego Obserwatorium Terytorialnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego
29.01.2020

Te pytania spędzają sen z powiek wielu rodzicom. W jakim kierunku powinno się kształcić moje dziecko? Jakie profesje będą za kilka lat najbardziej pożądane na rynku pracy?


Barbara Świętońska, fot. Joanna Szubzda

Barbara Świętońska [wideo]

nauczycielka historii
29.01.2020

Czy szkoła przestaje być autorytetem, jeżeli chodzi o źródło wiedzy? - Łatwość dostępu do różnych mediów, do różnej wiedzy - niekoniecznie najlepiej podanej, mądrzejszej, opartej na rzeczywistych autorytetach - utrudnia właściwy przekaz.

Adam Musiuk, fot. Joanna Szubzda

Adam Musiuk [wideo]

zastępca prezydenta Białegostoku
28.01.2020

- Jednym z moich priorytetów jest to, żeby centrum miasta jeszcze bardziej służyło mieszkańcom. Ul. Kilińskiego z czasem powinna być zamknięta, zamieniona na miejsce do spacerowania. Powinniśmy rozszerzyć strefę ogródków, umieścić parki...

Jarosław Duda, Mirosław Klimuk i Joanna Rzepniewska, fot. Monika Kalicka

10:10 z dzielnicowym

27.01.2020

Mamy programy profilaktyczne już dla najmłodszych, których dzięki temu przygotowujemy na przyszłość. Duży nacisk kładziemy też na szkolenie rodziców i kadry pedagogicznej - mówią policjanci.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok