Radio Białystok | Gość | prof. Bogdan de Barbaro - psychiatra i psychoterapeuta

prof. Bogdan de Barbaro

psychiatra i psychoterapeuta

30.03.2021, 08:31, akt. 09:10

Dbanie o relacje z innymi i poczucie własnej sprawczości - to niezwykle ważne czynniki przetrwania pandemii - podkreśla prof. Bogdan de Barbaro.

prof. Bogdan de Barbaro, fot. z archiwum prywatnego
prof. Bogdan de Barbaro, fot. z archiwum prywatnego

Z prof. Bogdanem de Barbaro rozmawia Iza Serafin

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Pandemia sparaliżowała życie nie tylko w Polsce, ale na całym świecie i od ponad roku to ona dyktuje warunki. Jak sobie radzić z tą trudną sytuacją i jak przetrwać? O tym z psychiatrą i psychoterapeutą prof. Bogdanem de Barbaro rozmawia Iza Serafin.


Iza Serafin: Nie wiadomo, jak długo jeszcze potrwa pandemia, więc jak z tym żyć panie profesorze?


prof. Bogdan de Barbaro: Mam pewne przekonania czy pewne domysły, co by tu było dobrze zrobić, ale boję się, że te zachęty czy te pożal się dobre rady mogą irytować, dlatego że dotyczą tych, którzy nie zostali bezpośrednio zranieni przez koronawirusa. Bo ci, co zostali zranieni koronawirusem, albo ci, którzy ponieśli straty, albo ci, którzy leżą pod respiratorem, mogą myśleć o tym, co za chwilę powiem, że to jest takie bezczelne wymądrzanie się. Na początku potrzebuję więc zastrzec, że nie lekceważę tego cierpienia, tych strat, ofiar i głęboko boleję nad tym, co się dzieje na bezpośrednim froncie.

Natomiast ci, którzy jeszcze nie znaleźli się w polu rażenia, albo są w polu rażenia, ale na razie ze skutecznymi tarczami - czytaj maseczkami i społecznym dystansem - to tych bym chyba namawiał do tego, żeby dbali o kilka spraw.

Oprócz rygorów, które są oczywiste, radziłbym zadbać o to, co nazywamy w psychologii i socjologii siecią społeczną. Dystans społeczny, tak jak jest to nazywane w nakazach i restrykcjach, to 1,5 czy 2 m odległości między dwiema osobami. Ale to nie musi oznaczać dystansu społecznego w sensie kontaktów międzyludzkich, tego, co jest spotkaniem chociażby wirtualnym, co jest rozmową, co jest podtrzymaniem przyjaźni, co jest niekiedy dawaniem drugiemu. Jednym słowem sieć społeczna jako sieć pewnej wspólnoty. I może to brzmieć patetycznie, ale głęboko wierzę, że jest to jeden z najważniejszych czynników przetrwania.

Można wręcz powiedzieć, że doświadczenia osób z wojny właśnie o tym mówią, że to, co im pozwalało przetrwać mimo dramatu wojennego, to była właśnie sieć społeczna - czy to rodzinna, czy to sąsiedzka, czy sieć ludzi zgrupowanych dookoła wspólnych wartości. To było niezwykle podtrzymujące.

A druga okoliczność, która wydaje mi się być równie ważna i dająca siły, to jest to, co w psychologii określamy poczuciem sprawczości. To znaczy, żeby mieć jakieś sprawy, o których możemy pomyśleć: o, tutaj coś dobrego zrobiłem, coś cennego dla siebie albo dla innych, a najlepiej i dla siebie, i dla innych. A jeśliby odwołać się do wielkich słów: dzięki małym moim zadankom, czynom przybywa dobra na świecie. Ktoś by się zaśmiał, ile to może być dobra, jak jesteśmy ziarnkiem piasku na olbrzymiej plaży, ale właśnie to nam może pomóc przetrwać.


Chodzi o to, żeby zająć czymś głowę, odwrócić naszą uwagę?


Nie, nie tylko. To nie tylko chodzi o taką rozrywkę czy relaks. Tu chodzi także o głębsze spojrzenie na siebie i innych, żeby - ja wiem, że to brzmi patetycznie i jak z podręcznika etyki - ale żeby przybyło dobra dzięki temu, co robię. Może to być pomoc sąsiedzka, może to być też staranne zaplanowanie sobie czasu, takie, żebym mógł powiedzieć: dzisiaj zrobiłem coś dobrego, a jeszcze daj Boże dobrego dla innych. To da pewien rodzaj sensu. Chcę, żeby moje życie miało sens, a jeżeli pandemia zapędził mnie w kozi róg i będę stał ze strachu skurczony i drżał przed pandemią, to tego drżenia będzie we mnie przybywało. Natomiast jeżeli znajdę jakąś drobną cząstkę działania dla siebie, to nie dam się sterroryzować tej pandemii. Nie dajmy się sterroryzować.


Niektórzy w tej sytuacji stosują mechanizm zaprzeczania, wypierania. Wmawiają sobie, albo w to wierzą, że może pandemii nie ma. Ale część z nas żyje w nieustającym lęku przed zakażeniem, chorobą, śmiercią, utratą najbliższych, ale też zwyczajnie utratą pracy. Jak sobie z tym radzić i czy można ten lęk jakoś oswoić?


Tutaj odróżniałbym lęk od strachu. Strach to taki stan, który pojawia się w obliczu zidentyfikowanego niebezpieczeństwa i podpowiada mi, co powinienem zrobić, żeby to niebezpieczeństwo zminimalizować. Przykładowo jak ktoś widzi czerwone światło na skrzyżowaniu, to nie przechodzi ze strachu przed nadjeżdżającymi pojazdami. To jest strach. I to jest bardzo pomocne, rzekłbym niezbędne wyposażenie człowieka, żeby unikać złych wydarzeń. Powinniśmy tym strachem się zajmować. Skoro jest zagrożenie, to powinienem wymyślić coś, co pomoże mi zminimalizować to ryzyko.

Natomiast lęk to stan bliżej nieokreślonego, nasilonego niepokoju. To jest coś, co nas paraliżuje i co często ma bliżej nieokreślone źródło. Tutaj należałoby więc powiedzieć, że my mamy strach przed koronawirusem, ale wtedy możemy mówić o strachu, kiedy mamy to zidentyfikowane i kiedy przedsiębierzemy jakieś konkretne kroki, które nam zminimalizują ryzyko porażki.

Wracając do pani pytania, strach to znaczy, że jeżeli grozi mi, że będę miał gorszą sytuację zawodową, to powinienem ułożyć sobie taki algorytm postępowania, taki zestaw konkretnych kroków, który mi pomoże zminimalizować złe skutki. A gdybym się kierował tylko lękiem, to właśnie ten lęk jest - jak to nieraz mówimy w tej frazie - lękiem paraliżującym.

Jedni mają sytuację dramatyczną i nie ośmieliłbym się tutaj mędrkować, dawać jakieś rady tym, którzy z powodu pandemii stracili możliwość zarabiania. Ale gdyby do mnie przyszedł pacjent, który właśnie ma taką sytuację, to wtedy bym z nim rozmawiał o tym, jakie są jeszcze niesprawdzone możliwości poradzenia sobie. Oprócz tego, że byłbym empatyczny do jego trudnej sytuacji, to nie poprzestałbym na "olaboga", tylko szukalibyśmy razem, co w takim razie można zrobić.

Tutaj byłoby to miejsce na sprawczość i sieć społeczną. Sieć społeczna pomogłaby i przydałoby się w tym miejscu poczucie sprawczości. Te dwie postawy, które pomogłyby być bardziej zaradnym tym, którzy popadają w stan bezradności.

Ale nie chcę, żeby w słuchaczu powstało wrażenie, że nie doceniam tych dramatów, które towarzyszą wielu ludziom, którzy pracują w takim zawodzie, gdzie pandemia się panoszy i zabiera możliwość zarabiania. Wiele jest wszakże takich zawodów, gdzie co prawda jest zabrana możliwość bezpośrednia, ale można gdzieś w sąsiedztwie coś innego znaleźć.


| red: zmj


Przeczytaj, zanim skomentujesz


Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





Szpiedzy, wielka historia i miłość
Marcin Moniuszko, fot. Monika Kalicka

prof. Marcin Moniuszko

kierownik Kliniki Alergologii i Chorób Wewnętrznych USK w Białymstoku
16.04.2021

- Zdarza się, że objawy infekcji koronawirusowej potrafią rozpoczynać się takimi objawami jak nieżyt nosa czy objawy zapalenia zatok, co może być mylące dla części osób, np. tych, które mają alergię. Warto zachować czujność.

dr Marek Bartoszewicz, fot. Joanna Szubzda

dr Marek Bartoszewicz

z Wydziału Biologii Uniwersytetu w Białymstoku
15.04.2021

- Przemęczyliśmy się z pandemią ponad rok. Szkoda by było ten ogromny wysiłek zmarnować na ostatniej prostej. Wytrzymajmy jeszcze kilka tygodni, przestrzegając zasad profilaktyki, a jestem pewien, że te wskaźniki dla naszego województwa również staną się o wiele bardziej optymistyczne.

Tadeusz Truskolaski, fot. Joanna Szubzda

Tadeusz Truskolaski

prezydent Białegostoku
15.04.2021

"Dziennie z Krywlan miałyby być trzy połączenia - dwa krajowe i jedno zagraniczne. Jedno do Warszawy, jedno do innego miasta, może to być np. Gdańsk, Wrocław czy Poznań i jedno zagraniczne - Frankfurt albo Monachium" - mówi Tadeusz Truskolaski.


Dominika Łapińska, archiwum prywatne

Dominika Łapińska

Przewodnicząca Młodzieżowej Rady Miasta Białegostoku
14.04.2021

Przez prawie cały rok szkolny uczniowie szkół ponadpodstawowych uczą się zdalnie. O ile ci z młodszych klas mogą jeszcze przed wakacjami wrócić do zajęć stacjonarnych, to nie stanie się to w przypadku maturzystów.

Paweł Kukiz, foto: Lech Pilarski

Paweł Kukiz

lider partii Kukiz'15
14.04.2021

"Dzisiaj spotkam się z całym swoim kołem i będziemy rozmawiać o Krajowym Planie Odbudowy" - mówi Paweł Kukiz.

Paweł Usow, fot. Jarosław Iwaniuk

Paweł Usow

białoruski politolog i analityk
13.04.2021

- Żyjemy w takim kraju, że nawet biało-czerwono-białe skarpetki mogą być pretekstem do aresztu i kar finansowych. Dla Białorusi za rządów Łukaszenki już nie będzie żadnego światełka w tunelu.


prof. Aleksandra Zasada, fot. własne

prof. Aleksandra Zasada

kierownik zespołu badania Surowic i Szczepionek NIZP-PZH.
12.04.2021

"Dzieci, nawet jeśli rzadko chorują, przechodzą zakażenie bezobjawowo, to jednak przenoszą tego wirusa. Dlatego ważne jest, aby je zaszczepić" - mówi prof. Aleksandra Zasada.

Jarosław Jatel, fot. Joanna Szubzda

Jarosław Jatel

działacz w kole Związku Dużych Rodzin
9.04.2021

"W kole Związku Dużych Rodzin chcemy się wspierać, żeby ludzie byli razem, żeby pokazywali, że duża rodzina to nie jest patologia, tylko to jest coś naprawdę bardzo zdrowego" - mówi Jarosław Jatel.

Adam Dembowski, fot. Sylwia Krassowska

Adam Dembowski

hodowca gołębi
9.04.2021

"Ptaki zawsze były obecne w moim życiu. Ta pasja zrodziła się we wczesnych, dziecięcych latach" - mówi Adam Dembowski, który gołębiami zajmuje się prawie 60 lat.


Andrzej Trybusz, screen z rozmowy

dr Andrzej Trybusz

były Główny Inspektor Sanitarny
8.04.2021

"Moim zdaniem za dwa miesiące możemy zaobserwować to, że liczba hospitalizacji i co najważniejsze - liczba zgonów - zmniejszy się. Będzie to wynikało z faktu, że przede wszystkim w znacznym odsetku zostaną zaszczepieni seniorzy" - mówi dr Andrzej Trybusz.

Bohdan Paszkowski, fot. Joanna Szubzda

Bohdan Paszkowski

wojewoda podlaski
7.04.2021

Zgodnie z zapowiedziami rządu punkty szczepień masowych mają działać za niespełna dwa tygodnie. - Założeniem było to, żeby w każdym powiecie powstał co najmniej jeden taki punkt. Do tej pory mamy 40 zgłoszeń, a nie jest to lista zamknięta.

Krzysztof Krawczyk w Polskim Radiu Białystok, fot. Marcin Gliński

Krzysztof Krawczyk

piosenkarz
6.04.2021

"Trzeba kochać ludzi, dla których się śpiewa. Widzę przy wejściu na scenę, jak oni reagują na mnie. Znają wszystkie moje piosenki, od A do Z" - mówił Krzysztof Krawczyk.


Magdalena Kartasińska, mat. pras.

Magdalena Kartasińska

dietetyk kliniczny
6.04.2021

"Część osób negatywnie odbiera pracę zdalną. Te osoby deklarują zmniejszenie efektywności, częstsze zajadanie stresu, mają gorsze nawyki żywieniowe, a więc częściej tyją" - mówi Magdalena Kartasińska.

fot. Sylwia Krassowska

bp Henryk Ciereszko

administrator archidiecezji białostockiej
2.04.2021

- Czasami mówimy, że święta wielkanocne to przede wszystkim święconka. Nie pochwalam takiego myślenia. To nie jest istota, ale czasami ta tradycja u niektórych mogła za bardzo dominować, więc może, gdy są ograniczenia, zwrócimy się ku temu, co jest prawdziwym wymiarem przeżywania Wielkanocy.

Maciej Kawecki, fot. Joanna Szubzda (archiwum)

dr Maciej Kawecki

prezes Instytutu Lema, ekspert ds. cyfryzacji
1.04.2021

- Żyjemy w czasach tzw. postprawdy, w których oceniamy rzeczywistość przez pryzmat subiektywnych okoliczności, a nie faktów. To wszystko skutkuje tym, że postawa krytyczna dzisiaj jest jedyną receptą na bezpieczeństwo w przestrzeni cyfrowej.


ks. Jerzy Sęczek, fot. Sylwia Krassowska

ks. Jerzy Sęczek

dyrektor Caritas Archidiecezji Białostockiej
31.03.2021

"Trzeba zatroszczyć się o bezpieczeństwo seniorów, oczywiście maseczki, dezynfekcja, ale bądźmy z nimi. Pacjent otoczony miłością zdrowieje szybciej" - mówi ks. Jerzy Sęczek.

Mieczysław Baszko, foto: Monika Kalicka

Mieczysław Baszko

poseł Porozumienia
31.03.2021

"Polski parlament jest bardzo mocno zaniepokojony tym, co się dzieje z mniejszością polską na Białorusi. To pokazuje innym państwom z Unii Europejskiej, żeby przeciwstawiali się i pomogli w rozwiązaniu tego kryzysu" - mówi Mieczysław Baszko.

Agnieszka Otapowicz, fot. Joanna Szubzda (archiwum)

Agnieszka Otapowicz

agentka nieruchomości REcentrum
30.03.2021

Od 6-7 tys. do nawet 10 tys. zł za metr w centrum - tyle zapłacimy za mieszkanie w Białymstoku. - Ciągle dużą popularnością cieszą się tzw. kawalerki. Ludzie szukają też czegoś docelowo dzieciom, a na ten moment na wynajem, więc popularne są również mieszkania dwupokojowe.


prof. Bogdan de Barbaro, fot. z archiwum prywatnego

prof. Bogdan de Barbaro

psychiatra i psychoterapeuta
30.03.2021

Dbanie o relacje z innymi i poczucie własnej sprawczości - to niezwykle ważne czynniki przetrwania pandemii - podkreśla prof. Bogdan de Barbaro.

podkom. Edyta Wilczyńska, fot. KWP Białystok

podkom. Edyta Wilczyńska

z zespołu prasowego podlaskiej policji
29.03.2021

- Policjanci generalnie nie będą prowadzić wyrywkowych kontroli w czasie świąt. Oczywiście będziemy reagować i reagujemy na każde zgłoszenie, które do nas wpłynie - czy dotyczące łamania obostrzeń w świątyniach, w sklepach czy w domach.

Karolina Cicha & Spółka w Studiu Rembrandt Polskiego Radia Białystok, fot. Joanna Szubzda

Karolina Cicha

nominowana do Fryderyków 2021 w kategorii Album Roku - Muzyka Świata
27.03.2021

"Zwykle inspirujemy się tą stroną świata, z której pochodzimy. Dla mnie jest to właśnie moje rodzinne Podlasie" - mówi Karolina Cicha.


Katarzyna Hamer, fot. arch. wł.

Katarzyna Hamer

psycholog
26.03.2021

Zmęczenie życiem w pandemii i tęsknota za normalnością - m.in. to sprawia, że wiele osób lekceważy obostrzenia sanitarne. Niektórzy stosują też mechanizm zaprzeczania i w ten sposób radzą sobie z kryzysem i lękiem - mówił nasz gość.

Paweł Usow, fot. Jarosław Iwaniuk

dr Paweł Usow

politolog, kierownik Centrum Analiz i Prognoz Politycznych
25.03.2021

Prezes Związku Polaków na Białorusi Andżelika Borys - aresztowana przez białoruskie służby. Jeden z działaczy związku Andrzej Poczobut - zatrzymany. Reżim Aleksandra Łukaszenki zaognia konflikt dyplomatyczny z Polską.

prof. Robert Flisiak, fot. Joanna Szubzda

prof. Robert Flisiak

prezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych
25.03.2021

"Należy jak najszybciej zaszczepić jak największą liczbę osób, bo te szczepienia dają efekt. (...) Każdy dzień bez zaszczepienia to jest ryzyko również śmierci" - mówi prof. Robert Flisiak.


Robert Ćwikowski, fot. Joanna Szubzda

Robert Ćwikowski

z Pracowni Psychoedukacji i Profilaktyki "Noezis"
24.03.2021

"Starsi ludzie często czują się zaniedbani przez dzieci, przez wnuków i w momencie, kiedy mogą pomóc - chociażby daniem pieniędzy - cieszą się, że w końcu są potrzebni" - mówi Robert Ćwikowski.

Maciej Maciejewski, fot. Joanna Szubzda (archiwum)

Maciej Maciejewski

synoptyk z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Białymstoku
23.03.2021

- Pracuję w biurze prognoz 40 lat i zmiany, jakie nastąpiły w tym czasie, są przeogromne. Co najważniejsze, w tej chwili modele matematyczne opisujące atmosferę pozwalają nam prognozować ze znacznie większym wyprzedzeniem.

Eugeniusz Ławreniuk, fot. Monika Kalicka (archiwum)

Eugeniusz Ławreniuk

właściciel jednego z białostockich biur podróży
23.03.2021

"To pierwszy krok ku temu, żeby rynek turystyczny zaczął się w miarę odradzać". Tzw. paszporty covidowe mogą być szansą dla branży turystycznej na wyjście z kryzysu. Mają zawierać informacje o szczepieniach, przebytej chorobie lub wyniku testu.


Marek Jadeszko, fot. Joanna Szubzda (archiwum)

Marek Jadeszko

zastępca dyrektora do spraw usług wodnych Wód Polskich w Białymstoku
22.03.2021

- Wody zaczyna brakować w miejscach, w których dotychczas było jej pod dostatkiem. Obecnie ponad 2 mld ludzi na świecie, w tym w Europie, nie ma dostępu do czystej wody pitnej. W ciągu najbliższej dekady dostępność ta może spaść aż o 40 proc.

Jarosław Zieliński - Fot. Robert Bońkowski

Jarosław Zieliński

przewodniczący Podlaskiego Zespołu Parlamentarnego, poseł Prawa i Sprawiedliwości
19.03.2021

- Musimy teraz postawić sprawę budowy drogi ekspresowej między Białymstokiem a Augustowem twardo i jasno, bo jeśli tego nie zrobimy, to może ona nie powstać przez kolejne dziesięciolecia. Jednocześnie zależy nam na rozbudowie drogi z Białegostoku przez Mońki i Grajewo do Ełku - mówi gość Radia Białystok, przewodniczący Podlaskiego Zespołu Parlamentarnego poseł Jarosław Zieliński z Prawa i Sprawiedliwości.

Dorota Wyszkowska, fot. Monika Kalicka

Dorota Wyszkowska

zastępca dyrektora Urzędu Statystycznego w Białymstoku
19.03.2021

W kwietniu rozpoczyna się Narodowy Spis Powszechny. - Zachęcamy, by każdy sam spisał się elektronicznie. Zakładamy, że wywiady bezpośrednie będą tak naprawdę realizowane w ostateczności.


prof. Joanna Zajkowska

prof. Joanna Zajkowska

podlaski wojewódzki konsultant ds. epidemiologii
18.03.2021

"Udział wariantu brytyjskiego bardzo wpływa na przyspieszenie epidemii, na liczbę zakażonych przypadków" - mówi prof. Joanna Zajkowska.

Dariusz Piontkowski, fot. Barbara Sokolińska

Dariusz Piontkowski

wiceminister edukacji i nauki
17.03.2021

- Mamy nadzieję, że szczepienia nauczycieli pomogą w powrocie do szkół. Za kilka tygodni, jeżeli uda się opanować tę wysoką falę zachorowań, możemy spokojnie rozmawiać o powrocie kolejnych roczników do nauczania stacjonarnego.

Bohdan Paszkowski, fot. Joanna Szubzda

Bohdan Paszkowski

wojewoda podlaski
16.03.2021

Czy podlaskie szpitale są gotowe na trzecią falę pandemii? - Tak jak od grudnia przechodziliśmy proces uwalniania sporej liczby łóżek wydzielonych pod zagrożenia covidowe, tak teraz odwracamy tę tendencję - mówi wojewoda.


Joanna Zajkowska, fot. Monika Kalicka (archiwum)

prof. Joanna Zajkowska

wojewódzki konsultant ds. epidemiologii
15.03.2021

- Niepokojąco zbliżamy się do tej sytuacji, która była w listopadzie. Obawiam się, że ona się powtórzy - mam nadzieję, że jednak tylko jeżeli chodzi o liczbę przypadków, a nie o brak miejsc w szpitalach.

prof. Piotr Gliński, fot. Joanna Szubzda

prof. Piotr Gliński [wideo]

minister kultury, dziedzictwa narodowego i sportu
12.03.2021

- W Operze były kłopoty finansowe, były jakieś problemy z prowadzeniem gospodarki finansowej, dlatego poprzedni dyrektor musiał odejść. W tej chwili reformujemy Operę, a w związku z tym ona także potrzebuje dodatkowego wsparcia.

Katarzyna Dąbrowska, fot. Marcin Gliński

Katarzyna Dąbrowska

sołtys wsi Sochonie
11.03.2021

Kiedyś tabliczka z napisem sołtys oznaczała, że w tym domu znajdziemy często jedyny telefon we wsi. Na czym polega współczesne sołtysowanie?




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok