Piotr Serafin - komisarz do spraw budżetu Unii Europejskiej

Rozmawiano o problemach, ale też o sposobach radzenia sobie z nimi w związku z trudną sytuacją mieszkańców terenów przygranicznych. Około tysiąca osób wzięło we wtorek (28.10) udział w Forum Spójności i Rozwoju Granicznego Unii Europejskiej w Białymstoku. Na zakończenie spotkania premier Donald Tusk zapowiedział, że w listopadzie mają być ponownie otwarte drogowe przejścia graniczne w Bobrownikach i Kuźnicy.

Podczas białostockiego spotkania wiele czasu poświęcono też unijnym formom wsparcia. Wśród nich była mowa o przygotowywanym "Pakcie na rzecz wschodnich regionów przygranicznych". O tym z komisarzem do spraw budżetu Unii Europejskiej Piotrem Serafinem rozmawia Renata Reda. 

Unijny pakt dla wschodnich regionów

W Rozmowie Dnia Polskiego Radia Białystok komisarz do spraw budżetu Unii Europejskiej Piotr Serafin mówił o przygotowywanym pakcie na rzecz wschodnich regionów przygranicznych, z którego skorzystać ma m.in. województwo podlaskie. Jak zaznaczył, prace nad nowym instrumentem wsparcia wciąż trwają, ale kierunek jest już znany.

Prace nad paktem jeszcze trwają. Pierwszą propozycję Komisji będziemy widzieli dopiero pod koniec tego roku, ale ja mogę powiedzieć o tym, co już wiemy. Po pierwsze wiemy, że ten budżet będzie w dużym stopniu skoncentrowany na wydatkach na obronę i bezpieczeństwo. To samo w sobie jest ważne oczywiście dla całej Europy, ale myślę, że najważniejsze dla regionów takich jak Podlasie, które mają to złe sąsiedztwo Rosji i Białorusi (...). Po drugie wiemy, że w budżecie Unii Europejskiej regiony, które mają granice z Rosją i Białorusią, dostaną dodatkowe wsparcie na ochronę granicy zewnętrznej - mówi Piotr Serafin.

Wyzwania podlaskich przedsiębiorców

Komisarz zwrócił uwagę, że województwo podlaskie boryka się z podobnymi wyzwaniami jak kraje bałtyckie - inwestorzy obawiają się bliskości Rosji i Białorusi, co wpływa na gospodarkę i turystykę.

Bliskość Rosji, bliskość Białorusi odstrasza inwestycje, ogranicza możliwości handlu, odstrasza turystów. Musimy się zajmować objawami, ale nie możemy zapomnieć o przyczynach, bo przyczyną jest agresywna Rosja, która nas się nie boi - podkreśla komisarz do spraw budżetu Unii Europejskiej.

Więcej swobody dla państw członkowskich

Jak wyjaśnił Piotr Serafin, w nowej perspektywie budżetowej państwa członkowskie będą miały większy wpływ na sposób wykorzystania środków unijnych.

Gdy idzie o środki finansowe, logika tego nowego budżetu unijnego jest taka, że dajemy więcej swobody państwom członkowskim. Państwa członkowskie dostaną pieniądze i to państwa członkowskie będą musiały dzielić. Natomiast, gdy idzie o regiony wschodnie, gdy idzie o sam pakt, to myślę, że poza pieniędzmi trzeba się też zastanowić nad takimi kwestiami jak pomoc publiczna, która ograniczy czy skompensuje ryzyka związane z bliskością Rosji. Trzeba się moim zdaniem zastanowić również nad poziomami współfinansowania ze środków unijnych, więc nawet mając te same środki, można je wydać w taki sposób, by stymulowały inwestycje biznesu - zaznacza Piotr Serafin.

Premia dla wschodnich regionów

Komisarz zapewnił, że Polska nadal pozostanie jednym z głównych beneficjentów polityki spójności, a regiony wschodnie - w tym Podlasie - mogą liczyć na dodatkowe środki.

Polska będzie w tej szczęśliwej sytuacji, że gdy idzie o politykę spójności, to w dalszym ciągu, mimo tego, że jest dużo bogatszym krajem, to koperta, środki, które do Polski trafiają, powinny być w dalszym ciągu bardzo znaczące. Będzie z czego dzielić. Premia dla regionów wschodnich jest już wpisana w to wsparcie, które wiąże się z ochroną granicy zewnętrznej - mówi gość Polskiego Radia Białystok.

Jak poprawić poczucie bezpieczeństwa inwestorów?

Zdaniem komisarza kluczowe jest nie tylko finansowe wsparcie, ale też tworzenie mechanizmów, które ograniczą ryzyko związane z bliskością wschodniej granicy.

Brak poczucia bezpieczeństwa odstrasza inwestycje. Więc dwa sposoby działania. Podnieść poczucie bezpieczeństwa - to są przyczyny, a gdy idzie o objawy, to starać się zrekompensować to obniżone poczucie bezpieczeństwa możliwością wsparcia zewnętrznego, zarówno ze środków krajowych, jak i ze środków unijnych - zaznacza Piotr Serafin.

Mleczarstwo - mocna strona Podlasia

Choć Podlasie to region rolniczy, ma duży potencjał eksportowy. Komisarz przypomniał, że sektor mleczarski z powodzeniem rozwija handel z Ukrainą.

Jako region rolniczy, myślę, że w dalszym ciągu ma szansę na rozwój. (...) Wiem o tym, jak wiele polski sektor mleczarski, przede wszystkim bo Podlasie stoi mleczarstwem, eksportuje na przykład na Ukrainę. O tym nie mówiliśmy zbyt wiele. Mówiliśmy o tym jak to towary ukraińskie zalewają polskie rynki, ale gdy idzie o mleczarstwo, to sytuacja jest zupełnie odwrotna - podkreśla Piotr Serafin.

"Sytuacja Podlasia jest wyjątkowa"

Na pytanie o możliwość specjalnego traktowania województwa podlaskiego przy tworzeniu budżetu UE, komisarz odpowiedział z zachowaniem dyplomatycznej równowagi, ale nie ukrywał, że region zasługuje na szczególną uwagę.

Ja muszę oczywiście być bezstronny, nie mogę nikomu dawać forów, ale nie ulega dla mnie wątpliwości, że sytuacja regionów graniczących z Rosją i z Białorusią jest zupełnie specjalna i wymaga specjalnej uwagi - zaznacza Piotr Serafin.

Szczegóły paktu jeszcze w tym roku

Jak zapowiedział komisarz, pierwsze konkretne propozycje dotyczące paktu dla regionów przygranicznych Komisja Europejska przedstawi do końca roku.

Naszym planem, planem Fito jest to, żeby te pierwsze propozycje pojawiły się jeszcze w tym roku. Skończyły się teraz konsultacje publiczne, takie przez stronę internetową. Forum, które odbywało się wczoraj w Białymstoku jest częścią tego procesu konsultacji. Teraz jest czas na to, żeby kompleksową propozycję Komisja wypracowywała i do końca roku przedłożyła - zaznacza Piotr Serafin.

W sprawie "Paktu na rzecz wschodnich regionów przygranicznych” od sierpnia do września trwały konsultacje społeczne za pośrednictwem internetu. Udział wzięli w nich przedstawiciele władz publicznych, przedsiębiorcy, organizacje społeczne, eksperci, środowiska akademickie oraz mieszkańcy regionów przygranicznych. Na podstawie zebranych opinii Komisja Europejska opracuje działania mające wspierać tereny graniczące z Rosją, Białorusią i Ukrainą. Dotyczy to regionów m.in. Finlandi, krajów bałtyckich, Polski, Rumunii i Bułgarii.