Radio Białystok | Gość | Agnieszka Kaniewska - mieszka w Tomsku na Syberii

Agnieszka Kaniewska

mieszka w Tomsku na Syberii

6.06.2017, 08:06, akt. 11:22

W Białymstoku na Syberii spłonął polski kościół - Polacy zbudowali go tam w 1908 r. Rozpoczęła się zbiórka pieniędzy na jego odbudowę. "Mamy marzenie, żeby w 2018 r. postawić pierwszą cegłę".

Agnieszka Kaniewska, źródło: archiwum prywatne
Agnieszka Kaniewska, źródło: archiwum prywatne

Z Agnieszką Kaniewską rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


W nocy z 18 na 19 kwietnia 2017 roku, tuż po Wielkanocy, w niewyjaśnionych do tej pory okolicznościach, spłonął drewniany, stuletni kościół. Pozostały jedynie ceglane fundamenty.

Rozpoczęła się zbiórka pieniędzy na jego odbudowę. Akcja nosi nazwę "Syberyjski Białystok - Zmartwychwstanie". Organizatorem jest parafia rzymskokatolicka w Tomsku w Rosji.

Szczegóły dotyczące akcji oraz numer konta, na który można wpłacać pieniądze na odbudowę kościoła, znajdują się na stronie belostok-catholic.ru oraz na profilu facebook.com/syberyjskibialystok.



Zbiórka pieniędzy na odbudowę polskiego kościoła w Białymstoku na Syberii




Lech Pilarski: Korzystamy z nowoczesnych udogodnień, bo mieszka pani w Tomsku.



Agnieszka Kaniewska: Tak, mieszkam w zachodniej Syberii, około 5000 km od Polski. Jestem tu z przyczyn naukowych - piszę doktorat o Polakach deportowanych w latach 40. na zachodnią Syberię. Ale dodatkowo zajmuje się - już w ramach własnych działań - współpracą z Polonią czy uczestnictwem w życiu miejscowej katolickiej społeczności. I wokół tego toczy się moja codzienność.

Przy okazji pracy doktorskiej zainteresowała się pani z pewnością losami Polaków, którzy niekoniecznie zostali na Syberię deportowani, ale pojechali tam dobrowolnie na przełomie wieków.

Mieszkam w Tomsku. Region ten jest ciekawym miejscem. Syberia większości z nas kojarzy się z tematem zsyłek, deportacji, katorgi - tutaj Syberia ma troszkę inne obraz. W te tereny trafiło wiele osób - nie tylko Polaków, bo są też Litwini, Łotysze, którzy pod koniec XIX wieku i na początku XX dobrowolnie przyjeżdżali na Syberię i byli tutaj osadnikami, którzy uprawiali ziemię, którzy oddawali życie tej ziemi.

Jak duża grupa Polaków tam pojechała?

Dokumenty mówią o tym, że pod koniec XIX wieku do obwodu tomskiego trafiło kilkanaście rodzin. Ja jeżdżę do polskiej wnioski - do Białegostoku. Została ona zasiedlona polskimi rodzinami w 1898 roku - to było 13 polskich rodzin z grodzieńskiej i wileńskiej guberni.

Jak się ludzie osiedlili, to pomyśleli o świątyni i zbudowali kościół.

Rodziny, które przyjechały, to były rodziny katolickie. I nawet we wspomnieniach znajdują się odniesienia do tego, że miejscowość, w której nie było świątyni, była taką miejscowością pustą. Pomysł wybudowania to było z jednej strony spełnienie potrzeby duchowej, a z drugiej strony postawienie kościoła katolickiego w kraju prawosławnym było też więzią z terenami, z których pochodziły osoby, które zdecydowały się na przyjazd na Syberię.

Kościół zbudowano w 1908 r. Troszkę wcześniej rozpoczęto oczywiście starania, otrzymano zgodę na to, żeby wybudować tutaj świątynie. Katolickich kościołów w tomskim obwodzie wybudowano dwa  - jeden to jest właśnie polski kościół w Białymstoku, drugi - wybudowany przez Łotyszy w Maliczewce.

Natomiast do współczesnych czasów przetrwał, do niedawna właściwie, tylko właśnie ten kościół białostocki pod wezwaniem Świętego Antoniego Padewskiego. Przetrwał nie tylko jako budynek, który stoi, ale jako budynek, który funkcjonował i do końca właściwie pełnił funkcję religijną.


Ostatnio dotknęło Białystok nieszczęście.


Kilka dni po Wielkanocy spłonął kościół. Przetrwał ponad 100 lat, przetrwał różne zawieruchy historii. Został wykorzystany przez władze sowieckie w okresie II wojny światowej jako magazyn na zboże. Po wojnie był klubem, w którym ludzie  spotykali się, tańczyli, śpiewali. Pod koniec lat 80. stał się pustym miejscem, ponieważ klub przeniesiono do nowego budynku.

Na początku lat 90. ponownie wrócił w ręce katolickiej społeczności, która kościół odremontowała, można powiedzieć, że odbudowała. Został przeniesiony na inne miejsce niż stał wcześniej. Natomiast do budowy wykorzystano materiał, z którego powstał ten pierwotny kościółek wybudowany w 1908 roku.

Przetrwał taką ciężką historię, która przetoczyła się przez wioskę. Niestety w tym roku spłonął. Przyczyny nie są znane, śledztwo jeszcze się nie zakończyło, ciężko tak naprawdę powiedzieć, co się stało.


Społeczność nie poddała się. Postanowiła kościół odbudować.



Tak, to właściwie pierwsze hasła, które pojawiały się po tej tragedii, chociaż ludzie byli bardzo rozgoryczeni. Szczególnie starsze osoby, czyli potomkowie tych dobrowolnych przesiedleńców, oni niesamowicie przeżywali utratę kościoła, ponieważ to była dla nich taka materialna więź z przeszłością.

Wszyscy - i młodzi, i ci starsi - mówili, że powinno się pojawić coś w zamian - powinien stanąć kościół czy chociażby kaplica. Takie same głosy padały też w tomskiej parafii, która opiekuje się wioską Białystok. Udało się doprowadzić do tego, że kościół będzie odbudowywany. Biskup prowincji nowosybirskiej, prowincji syberyjski, wyraził zgodę na odbudowanie tego kościoła i rozpoczęliśmy zbiórkę funduszy na nową świątynie.

Możemy oczywiście wesprzeć mieszkańców syberyjskiego Białegostoku pieniędzmi, po to żeby udało się jak najszybciej świątynię odbudować.

Jak najbardziej. Szukamy możliwości, żeby wybudować kościół. "Jak najszybciej" to też jest pojęcie względne.

Rok 2018 to jest rok rocznic dla Białegostoku. Jeśli popatrzymy na historię, to kościół został wybudowany w 1908 r. W 1938 r. w Białymstoku miała kulminację polska operacja NKWD, kiedy rozstrzelano niemal wszystkich mężczyzn z tej wioski. I w 1998 r. kościół ponownie został otwarty, został poświęcony.

Ta ósemka jest bardzo symboliczna i mamy takie marzenie, żeby w 2018 r. postawić chociaż pierwszą cegłę.


To będzie 110. rocznica wzniesienia tego kościoła.


Tak dokładnie, dlatego myślę, że byłoby to niesamowite wydarzenie i z pewnością bardzo, bardzo symboliczne.

A jaki jest sam Tomsk?

To jest ciekawe miejsce, związane mocno z Polską historią. Tutaj trafiały osoby w różnych falach zsyłek. Natomiast interesujące jest to, że osoby te, to nie tylko wiodły żywot zesłańców, ale uczestniczyły silnie w budowaniu tego miasta.

Mówiąc o Tomsku, warto wspomnieć o drewnianej architekturze, z któregojest tak najbardziej znany. Jest to miasto na Syberii, w którym znajduje się najwięcej drewnianych, pięknych budynków, z dekoracyjną snycerką. Między innymi architektem, który projektował te domy, jest polski architekt Orzeszko, zresztą z rodziny Orzeszkowej.

Mieszka tu około 700 tys. mieszkańców. Tomsk określa się jako syberyjskie Ateny, z racji tego, że znajduje się tutaj siedem dużych uniwersytetów, więc w zachodniej Syberii jest to jedno z największych miast i prężny ośrodek akademicki.


| red: zmj




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





Gwiazdka z Książką

"Drogi Święty Mikołaju" Nataszy Sochy i Magdy Mazur

Niebieski Mikrofon Polskiego Radia Białystok
dr Tomasz Danilecki, fot. Joanna Szubzda

dr Tomasz Danilecki [wideo]

z Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
13.12.2019

Podczas stanu wojennego internowano ponad 10 tys. osób. - Mówiąc do młodych ludzi, pamiętajcie, że dzisiaj żyjemy w wolnym kraju, możemy się uczyć, pracować swobodnie właśnie dzięki nim, a oni zapłacili za to wielką cenę.

źródło: mat. pras.

Anna Poskrobko i Jarosław Krawczyk

z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku
13.12.2019

W dwa przedświąteczne weekendy bezkarnie będziemy mogli pojechać do lasu, wybrać swoje drzewko i sami je ściąć. Jak to możliwe? Pomogą nam w tym leśnicy.

Aleksandra Drężek, fot. Joanna Szubzda

Aleksandra Drężek

Miss Polski 2019 Internetu
12.12.2019

- Bardzo polecam udział w takim konkursie. Tylko trzeba pamiętać, że to jest przygoda, to nie jest całe życie - to jest przygoda, którą trzeba dobrze wykorzystać i dobrze przeżyć.


Izabela Bołtruczuk i Ewa Kadziewicz, fot. Joanna Szubzda

Izabela Bołtruczuk i Ewa Kadziewicz [wideo]

z Narodowego Funduszu Zdrowia
12.12.2019

Od 8 stycznia 2020 r. recepty elektroniczne będą obowiązkowe. - Przede wszystkim nie musimy być obecni na wizycie u lekarza, żeby otrzymać receptę, nie musimy jednorazowo wykupywać wszystkich wypisanych leków. Jest wiele zalet.

Mieczysław Pugawko, fot. Joanna Szubzda

Mieczysław Pugawko [wideo]

prezes Podlaskiego Centrum Rolno-Towarowego w Białymstoku
11.12.2019

- Preferujemy lokalnych producentów, preferujemy ekologię, warzywa, owoce, wiemy, od kogo, kto jest producentem, jak przebiegała uprawa.

Dariusz Latarowski

burmistrz Grajewa
11.12.2019

"Budżet jest skomplikowany. Jest to budżet, który będzie dążył do rozwoju - 18 mln skierowane na inwestycje, ale jednocześnie będzie trochę oszczędzał" - mówi Dariusz Latarowski.


prof. Tadeusz Popławski, fot. Sylwia Krassowska

prof. Tadeusz Popławski

z Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej
10.12.2019

"Szymon Hołownia jest ciekawym człowiekiem, to na pewno wybitna osobowość, a osobowości w polityce są mile widziane, aczkolwiek nie zawsze są sytuowane w centrum sceny politycznej" - mówi prof. Tadeusz Popławski.

fot. Joanna Szubzda

Ireneusz Mamrot

były trener Jagiellonii Białystok
9.12.2019

Piłkarskie porzekadło mówi, że "trener jest tak dobry jak ostatni mecz jego drużyny". Gorzko przekonał się o tym Ireneusz Mamrot. Po 2 porażkach z rzędu musiał rozstać się z Jagiellonią Białystok.

Janusz Korwin-Mikke, fot. Marcin Gliński

Janusz Korwin-Mikke

poseł, przewodniczący partii Korwin
9.12.2019

Jego główny postulat to większa swoboda gospodarcza i obywatelska. Przewodniczący partii Korwin - poseł Janusz Korwin-Mikke, choć do prawyborów Konfederacji nie jest przekonany, zdecydował się wziąć w nich udział.


kom. Kamil Sorko i sierż. Piotr Gałażyn fot. Joanna Szubzda

10:10 z dzielnicowym

9.12.2019

- Dużo jest przypadków, gdzie policjanci zatrzymują osoby, które faktycznie próbują przekupić ich podczas kontroli. Są kierowcy, którzy żyją w przekonaniu, że w ten sposób można uniknąć mandatu. Niestety konsekwencje tego są bardzo złe, ponieważ popełniają przestępstwo.

Piotr Idzikowski, fot. Joanna Szubzda

Piotr Idzikowski

regionalny ekspert ds. PPK Polskiego Funduszu Rozwoju
9.12.2019

- Pracownicze Plany Kapitałowe to tak naprawdę pierwszy program, który nas Polaków ma nauczyć długoterminowego oszczędzania. Jako społeczeństwo nie mamy jeszcze takiego doświadczenia, więc jest to dla nas nauka.

Barbara Bojaryn-Kazberuk, fot. Monika Kalicka

Barbara Bojaryn-Kazberuk

dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Animacji Kultury w Białymstoku
8.12.2019

Czy Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Białymstoku będzie niebawem Podlaskim Instytutem Kultury? A Spodki zostaną przeniesione i w to miejsce powstanie nowy budynek?


Elżbieta Kozłowska-Świątkowska, fot. Joanna Szubzda

Elżbieta Kozłowska-Świątkowska

poetka i redaktor naczelna Wydawnictwa Uniwersytetu w Białymstoku, eseistka, edytor
8.12.2019

Elżbieta Kozłowska-Świątkowska obchodzi jubileusz 40-lecia pracy literackiej i edytorskiej.

Bogusław Cebulski, fot. Joanna Szubzda

Bogusław Cebulski [wideo]

z Rady Działalności Pożytku Publicznego
6.12.2019

- W założeniu 1 proc. podatku miał trafiać do małych organizacji, żeby je zasilać. Ale to się wykręciło w drugą stronę i teraz największe pieniądze pozyskują organizacje bardzo mocne, różne fundacje. Są to właściwie już komercyjne instytucje.

Mirosław Oliferuk, fot. Paweł Wądołowski

Mirosław Oliferuk

dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Łomży
5.12.2019

Jazda na suwak i korytarz życia - od piątku (6.12) zaczynają obowiązywać nowe przepisy ruchu drogowego. Dokładnie opisują jak musimy się zachować kiedy z dwóch pasów ruchu robi się tylko jeden, a także w sytuacjach, kiedy trzeba zrobić w korku przejazd służbom ratunkowym.


Małgorzata Kidawa-Błońska, źródło: Platforma Obywatelska

Małgorzata Kidawa-Błońska

wicemarszałek Sejmu
5.12.2019

"Ludzie potrzebują zaufania, potrzebują poczucia godności i poczucia tego, że są częścią wspólnoty, nikt nie chce być poza nawiasem, nikt nie chce być wykluczony" - mówi wicemarszałek Sejmu.

Ewa Iżykowska-Lipińska, fot. Monika Kalicka

prof. Ewa Iżykowska-Lipińska

dyrektor OiFP
4.12.2019

Casting do opery „Eugeniusz Oniegin” w Operze i Filharmonii Podlaskiej przeszedł najśmielsze oczekiwania organizatorów.

Zbigniew Nikitorowicz, fot. Monika Kalicka

Zbigniew Nikitorowicz [wideo]

zastępca prezydenta Białegostoku
4.12.2019

"Żeby utrzymać dotychczasowy poziom jakości, częstotliwości połączeń musimy podnieść ceny biletów, jeżeli nie podniesiemy, to zabraknie w budżecie miasta pieniążków na dotacje do komunikacji miejskiej" - mówi zastępca prezydenta Białegostoku.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok