Radio Białystok | Gość | Agnieszka Kaniewska - mieszka w Tomsku na Syberii

Agnieszka Kaniewska

mieszka w Tomsku na Syberii

6.06.2017, 08:06, akt. 11:22

W Białymstoku na Syberii spłonął polski kościół - Polacy zbudowali go tam w 1908 r. Rozpoczęła się zbiórka pieniędzy na jego odbudowę. "Mamy marzenie, żeby w 2018 r. postawić pierwszą cegłę".

Agnieszka Kaniewska, źródło: archiwum prywatne
Agnieszka Kaniewska, źródło: archiwum prywatne

Z Agnieszką Kaniewską rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


W nocy z 18 na 19 kwietnia 2017 roku, tuż po Wielkanocy, w niewyjaśnionych do tej pory okolicznościach, spłonął drewniany, stuletni kościół. Pozostały jedynie ceglane fundamenty.

Rozpoczęła się zbiórka pieniędzy na jego odbudowę. Akcja nosi nazwę "Syberyjski Białystok - Zmartwychwstanie". Organizatorem jest parafia rzymskokatolicka w Tomsku w Rosji.

Szczegóły dotyczące akcji oraz numer konta, na który można wpłacać pieniądze na odbudowę kościoła, znajdują się na stronie belostok-catholic.ru oraz na profilu facebook.com/syberyjskibialystok.



Zbiórka pieniędzy na odbudowę polskiego kościoła w Białymstoku na Syberii




Lech Pilarski: Korzystamy z nowoczesnych udogodnień, bo mieszka pani w Tomsku.



Agnieszka Kaniewska: Tak, mieszkam w zachodniej Syberii, około 5000 km od Polski. Jestem tu z przyczyn naukowych - piszę doktorat o Polakach deportowanych w latach 40. na zachodnią Syberię. Ale dodatkowo zajmuje się - już w ramach własnych działań - współpracą z Polonią czy uczestnictwem w życiu miejscowej katolickiej społeczności. I wokół tego toczy się moja codzienność.

Przy okazji pracy doktorskiej zainteresowała się pani z pewnością losami Polaków, którzy niekoniecznie zostali na Syberię deportowani, ale pojechali tam dobrowolnie na przełomie wieków.

Mieszkam w Tomsku. Region ten jest ciekawym miejscem. Syberia większości z nas kojarzy się z tematem zsyłek, deportacji, katorgi - tutaj Syberia ma troszkę inne obraz. W te tereny trafiło wiele osób - nie tylko Polaków, bo są też Litwini, Łotysze, którzy pod koniec XIX wieku i na początku XX dobrowolnie przyjeżdżali na Syberię i byli tutaj osadnikami, którzy uprawiali ziemię, którzy oddawali życie tej ziemi.

Jak duża grupa Polaków tam pojechała?

Dokumenty mówią o tym, że pod koniec XIX wieku do obwodu tomskiego trafiło kilkanaście rodzin. Ja jeżdżę do polskiej wnioski - do Białegostoku. Została ona zasiedlona polskimi rodzinami w 1898 roku - to było 13 polskich rodzin z grodzieńskiej i wileńskiej guberni.

Jak się ludzie osiedlili, to pomyśleli o świątyni i zbudowali kościół.

Rodziny, które przyjechały, to były rodziny katolickie. I nawet we wspomnieniach znajdują się odniesienia do tego, że miejscowość, w której nie było świątyni, była taką miejscowością pustą. Pomysł wybudowania to było z jednej strony spełnienie potrzeby duchowej, a z drugiej strony postawienie kościoła katolickiego w kraju prawosławnym było też więzią z terenami, z których pochodziły osoby, które zdecydowały się na przyjazd na Syberię.

Kościół zbudowano w 1908 r. Troszkę wcześniej rozpoczęto oczywiście starania, otrzymano zgodę na to, żeby wybudować tutaj świątynie. Katolickich kościołów w tomskim obwodzie wybudowano dwa  - jeden to jest właśnie polski kościół w Białymstoku, drugi - wybudowany przez Łotyszy w Maliczewce.

Natomiast do współczesnych czasów przetrwał, do niedawna właściwie, tylko właśnie ten kościół białostocki pod wezwaniem Świętego Antoniego Padewskiego. Przetrwał nie tylko jako budynek, który stoi, ale jako budynek, który funkcjonował i do końca właściwie pełnił funkcję religijną.


Ostatnio dotknęło Białystok nieszczęście.


Kilka dni po Wielkanocy spłonął kościół. Przetrwał ponad 100 lat, przetrwał różne zawieruchy historii. Został wykorzystany przez władze sowieckie w okresie II wojny światowej jako magazyn na zboże. Po wojnie był klubem, w którym ludzie  spotykali się, tańczyli, śpiewali. Pod koniec lat 80. stał się pustym miejscem, ponieważ klub przeniesiono do nowego budynku.

Na początku lat 90. ponownie wrócił w ręce katolickiej społeczności, która kościół odremontowała, można powiedzieć, że odbudowała. Został przeniesiony na inne miejsce niż stał wcześniej. Natomiast do budowy wykorzystano materiał, z którego powstał ten pierwotny kościółek wybudowany w 1908 roku.

Przetrwał taką ciężką historię, która przetoczyła się przez wioskę. Niestety w tym roku spłonął. Przyczyny nie są znane, śledztwo jeszcze się nie zakończyło, ciężko tak naprawdę powiedzieć, co się stało.


Społeczność nie poddała się. Postanowiła kościół odbudować.



Tak, to właściwie pierwsze hasła, które pojawiały się po tej tragedii, chociaż ludzie byli bardzo rozgoryczeni. Szczególnie starsze osoby, czyli potomkowie tych dobrowolnych przesiedleńców, oni niesamowicie przeżywali utratę kościoła, ponieważ to była dla nich taka materialna więź z przeszłością.

Wszyscy - i młodzi, i ci starsi - mówili, że powinno się pojawić coś w zamian - powinien stanąć kościół czy chociażby kaplica. Takie same głosy padały też w tomskiej parafii, która opiekuje się wioską Białystok. Udało się doprowadzić do tego, że kościół będzie odbudowywany. Biskup prowincji nowosybirskiej, prowincji syberyjski, wyraził zgodę na odbudowanie tego kościoła i rozpoczęliśmy zbiórkę funduszy na nową świątynie.

Możemy oczywiście wesprzeć mieszkańców syberyjskiego Białegostoku pieniędzmi, po to żeby udało się jak najszybciej świątynię odbudować.

Jak najbardziej. Szukamy możliwości, żeby wybudować kościół. "Jak najszybciej" to też jest pojęcie względne.

Rok 2018 to jest rok rocznic dla Białegostoku. Jeśli popatrzymy na historię, to kościół został wybudowany w 1908 r. W 1938 r. w Białymstoku miała kulminację polska operacja NKWD, kiedy rozstrzelano niemal wszystkich mężczyzn z tej wioski. I w 1998 r. kościół ponownie został otwarty, został poświęcony.

Ta ósemka jest bardzo symboliczna i mamy takie marzenie, żeby w 2018 r. postawić chociaż pierwszą cegłę.


To będzie 110. rocznica wzniesienia tego kościoła.


Tak dokładnie, dlatego myślę, że byłoby to niesamowite wydarzenie i z pewnością bardzo, bardzo symboliczne.

A jaki jest sam Tomsk?

To jest ciekawe miejsce, związane mocno z Polską historią. Tutaj trafiały osoby w różnych falach zsyłek. Natomiast interesujące jest to, że osoby te, to nie tylko wiodły żywot zesłańców, ale uczestniczyły silnie w budowaniu tego miasta.

Mówiąc o Tomsku, warto wspomnieć o drewnianej architekturze, z któregojest tak najbardziej znany. Jest to miasto na Syberii, w którym znajduje się najwięcej drewnianych, pięknych budynków, z dekoracyjną snycerką. Między innymi architektem, który projektował te domy, jest polski architekt Orzeszko, zresztą z rodziny Orzeszkowej.

Mieszka tu około 700 tys. mieszkańców. Tomsk określa się jako syberyjskie Ateny, z racji tego, że znajduje się tutaj siedem dużych uniwersytetów, więc w zachodniej Syberii jest to jedno z największych miast i prężny ośrodek akademicki.


| red: zmj


Przeczytaj, zanim skomentujesz


Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





Kino "Świerkowa 1"!
Grzegorz Kuczyński, fot. Joanna Szubzda

Grzegorz Kuczyński

prezes Fundacji "Białystok Biega"
18.09.2020

Na starcie imprezy Białystok Biega łącznie stanie prawie 1800 osób. - Zrobiliśmy wszystko na każdym kroku - od odbioru pakietów startowych aż po przekroczenie linii mety. Wszystko jest przygotowane w obowiązującym reżimie sanitarnym, i nie tylko. Zrobiliśmy to, by biegacze czuli się bezpiecznie.

Piotr Horzela, fot. Wojciech Szubzda

Piotr Horzela

podróżnik i youtuber
18.09.2020

W Podlaskich lasach trwa rykowisko jeleni. W tym czasie samce głośno ryczą - w ten sposób pokazują swoją siłę, konfrontują się z rywalami i wabią partnerki.

foto: Monika Kalicka

dr Beata Galińska-Skok

wojewódzki konsultant w dziedzinie psychiatrii
18.09.2020

Brak poradni, specjalistów, całodobowego oddziału - w województwie podlaskim jest wielki problem z psychiatrią dziecięcą.


Jarosław Krawczyk, fot. Joanna Szubzda

Jarosław Krawczyk

rzecznik Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku
17.09.2020

Każdy, kto chce posadzić u siebie na działce świerki lub dęby, może dostać sadzonki za darmo. Akcja #sadziMY2020 odbędzie się w piątek, 18 września w całej Polsce, też w Podlaskiem.

Zdzisław Łuba, fot. Paweł Wądołowski

Zdzisław Łuba

przewodniczący Powiatowej Rady Podlaskiej Izby Rolniczej w Łomży
17.09.2020

Nowa ustawa o ochronie zwierząt, nad którą pracują posłowie, to problem dla tysięcy rolników - mówił w Polskim Radiu Białystok Zdzisław Łuba.

Witold Roszkowski, fot. Monika Kalicka

Kazimierz Witold Roszkowski

Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
16.09.2020

"Dotychczas składało się jeden projekt budowlany, od 19 września następuje podział projektu budowlanego na 3 części: projekt zagospodarowania działki, architektoniczny i techniczny" - mówi nasz gość.


Aleksandra Szczudło, fot. Sylwia Krassowska

Aleksandra Szczudło

poseł, prezes podlaskich struktur Solidarnej Polski
15.09.2020

"Jako Solidarna Polska mamy wiele swoich postulatów. [...] Między innymi jest to wypowiedzenie konwencji stambulskiej, wystąpienie o reparacje od Niemiec. Tutaj bardzo ważna też jest dla nas jawność zagranicznego finansowania organizacji pozarządowych" - mówiła w Radiu Białystok poseł Aleksandra Szczudło.

Beata Pietruszka, fot. Monika Kalicka

Beata Pietruszka

podlaski kurator oświaty w Białymstoku
14.09.2020

"System szybkiego ustalania, jakie jest zagrożenie, czyli współpracy dyrektorów z inspektorami sanitarnymi spowodował, że szybko można było stworzyć taki system, aby pozostali uczniowie byli bezpieczni" - mówi podlaski kurator oświaty.

Juraś Ziankowicz, prawnik mieszkający w Huston w Stanach Zjednoczonych, foto Jarosław Iwaniuk

Juraś Ziankowicz

amerykański prawnik
14.09.2020

Juraś Ziankowicz od lat mieszka w USA, gdzie prowadzi kancelarię adwokacką pomagającą w legalizacji pobytu w Stanach białoruskim emigrantom.


Marek Szubzda, fot. Sylwia Krassowska

Marek Szubzda

ekspert rynku nieruchomości
11.09.2020

"Nie opłaca się trzymać pieniędzy w banku i nieruchomość zawsze jest pewną lokatą, zwłaszcza w długoterminowych okresach" - mówi Marek Szubzda.

Paweł Usau, fot. Jarosław Iwaniuk

Paweł Usov

politolog
10.09.2020

"Polska jest faktycznie jedynym, poza Litwą, na tym obszarze państwem, które zdecydowanie walczy po stronie Białorusinów" - mówi politolog.

prof. Robert Ciborowski, fot. Joanna Szubzda

prof. Robert Ciborowski

rektor Uniwersytetu w Białymstoku
9.09.2020

"Próbowaliśmy pójść w kierunku jak największego otwarcia uczelni, żeby jak najwięcej studentów mogło wrócić w sposób bezpośredni. Ale niestety wytyczne są wytycznym, przepisy są przepisami" - mówi rektor UwB.


Marek Sewastianik, źródło: http://www.rehabka.pl/

Marek Sewastianik

konsultant wojewódzki z dziedziny fizjoterapii
8.09.2020

"Dzisiaj potrzebna jest fizjoterapia na wysokim poziomie, gdyż procedury lekarskie, na przykład w zakresie ortopedii, neurochirurgii, są cały czas w rozwoju, w związku z tym musimy nadążać" - mówi nasz gość.

Joanna Zajkowska, fot. Monika Kalicka

prof. Joanna Zajkowska

z Kliniki Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji
7.09.2020

"Otwarcie szkół, nie spowodowało gwałtownego wzrostu zachorowań. Te zachorowania oczywiście będą, bo mamy czas epidemii, natomiast nie jest to główny czynnik napędzający wzrost zachorowań w populacji" - mówi prof. Zajkowska.

Paweł Łatuszka - fot. Michał Stepaniuk

Paweł Łatuszka

członek prezydium białoruskiej Rady Koordynacyjnej
7.09.2020

Niezbędne są konsekwentne działania Unii Europejskiej, m.in. nieuznanie Alaksandra Łukaszenki jako prezydenta po wygaśnięciu jego kadencji 5 listopada. To jeden z postulatów, które przedstawił na spotkaniu w Białymstoku członek prezydium białoruskiej Rady Koordynacyjnej, Paweł Łatuszka.


Rafał Rudnicki, fot. Marcin Gliński

Rafał Rudnicki

zastępca prezydenta Białegostoku odpowiedzialny za edukację
4.09.2020

"Czy będziemy mieli nawrót epidemii w bardzo dużym zakresie, czy też ta jesień będzie spokojniejsza? Nikt tego w tym momencie nie wie. My będziemy oczywiście reagowali w zależności od tego co się będzie działo i będziemy podejmowali decyzje na bieżąco odnośnie placówek oświatowych." - mówił w Radiu Białystok Rafał Rudnicki.

Sebastian Rynkiewicz

Sebastian Rynkiewicz

prezes Klastra Obróbki Metali
3.09.2020

Nauczyliśmy się pracować zdalnie i radzić sobie z pandemią, a podlaskie firmy skutecznie konkurują z przedsiębiorstwami z Europy Zachodniej - uważa prezes Klastra Obróbki Metali Sebastian Rynkiewicz.

Aleś Zarembiuk, fot. Jarosław Iwaniuk

Aleś Zarembiuk

prezes Fundacji Dom Białoruski
2.09.2020

Plan "Solidarni z Białorusią” ogłoszony przez premiera Mateusza Morawieckiego przewiduje wspomaganie różnych działań na rzecz Białorusi na kwotę 50. milionów złotych.


Robert Flisiak, fot. Monika Kalicka

prof. Robert Flisiak

prezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych
2.09.2020

"Na pewno maseczki w skupiskach ludzkich zrobiły swoje. Nie można powiedzieć, że to jest panaceum, ale to ogranicza rozprzestrzenianie zakażeń na bliskich, na znajomych, na otoczenie" - mówił w Radiu Białystok prof. Robert Flisiak.

Dariusz Piontkowski, fot. Sylwia Krassowska

Dariusz Piontkowski

minister edukacji narodowej
1.09.2020

"Część nauczycieli być może rzeczywiście się obawia, natomiast przytłaczająca większość z nich chce wrócić do normalnej, stacjonarnej pracy" - mówi minister edukacji.

Metropolita mińsko-mohylewski arcybiskup Tadeusz Kondrusiewicz - Fot. Jarosław Iwaniuk

abp Tadeusz Kondrusiewicz

metropolita mińsko-mohylewski
1.09.2020

Niewpuszczony na Białoruś metropolita mińsko-mohylewski arcybiskup Tadeusz Kondrusiewicz nadal przebywa na terytorium Polski. Sytuacja jest na tyle bezprecedensowa, że jest on obywatelem Republiki Białoruś.


Michał Janczuk, fot. Jarosław Iwaniuk

Michał Jańczuk

niezależny dziennikarz
31.08.2020

"Łukaszenka naprawdę rozzłościł Białorusinów i póki nie zacznie ustępować, myślę że Białorusini będą wychodzili na ulice coraz liczniej" - mówi nasz gość.

fot. Monika Kalicka

Elżbieta Kamińska

z podlaskiego sanepidu
31.08.2020

"Inspekcja Sanitarna od 15 sierpnia przeprowadziła kontrole z przygotowania szkół do nowego roku szkolnego. Możemy stwierdzić, że szkoły w województwie podlaskim są przygotowane"- mówi nasz gość.

Ewa Kamińska-Gawryluk, fot. PRB

Ewa Kamińska-Gawryluk

zastępca wojewódzkiego komisarza spisowego
28.08.2020

"Wszystkim nam zależy na tym, żeby nasz kraj się rozwijał, żeby rozwija się gospodarka, a w szczególności rolnictwo. Dane te pozwolą na to, żeby kształtować optymalną politykę rolną, zarówno na szczeblu centralnym, jak i regionalnym i niższych szczeblach" - mówi Ewa Kamińska-Gawryluk.


Józef Mozolewski, fot. Joanna Szubzda

Józef Mozolewski

przewodniczący podlaskiej Solidarności
27.08.2020

Związkowcy z Solidarności świętują 40-lecie powstania.

Karolina Cicha, fot. Marcin Mazewski

Karolina Cicha

muzyk
24.08.2020

"Chcę, żeby to było transowe, w innym sensie tradycyjne. Chcę zbadać, czy moje teksty pasują do tradycyjnych pieśni. (...) Niby nie ma już tego ducha, ale problemy i emocje się nie zmieniają (…) Kiedy jest groove, kiedy jest rytm, wrzuca się jakąś emocję, człowiek może bardziej wyrażać siebie, w tańcu, w ciele"

Andrzej Poczobut (zbiory pryw.)

Andrzej Poczobut

dziennikarz polonijny na Białorusi
18.08.2020

"Nie widzę na razie działań, które by prowadziły do tego, że Rosja weszłaby na teren Białorusi" - ocenia Andrzej Poczobut.


Agnieszka Romaszewska-Guzy, fot. Sylwia Krassowska

Agnieszka Romaszewska-Guzy

dyrektorka Telewizji Biełsat
10.08.2020

Niepokojące wieści płyną z Białorusi. W wieczornych starciach powyborczych zatrzymano ponad 3 tysiące osób.

Jolanta Gołaszewska, fot. Adam Dąbrowski

Jolanta Gołaszewska

dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Łomży
31.07.2020

Ósmoklasiści najlepiej poradzili sobie z językiem polskim. Centralna Komisja Egzaminacyjne opublikowała średnie wyniki czerwcowych egzaminów.

Józef Mozolewski, fot. Monika Kalicka

Józef Mozolewski

przewodniczący Zarządu Regionu Podlaskiego NSZZ Solidarność
29.07.2020

W przyszłym roku mamy zarabiać co najmniej 2 tysiące 800 złotych brutto miesięcznie - o 200 złotych więcej niż teraz. Taka jest propozycja rządu dotycząca płacy minimalnej, które będzie przestawiona Radzie Dialogu Społecznego.


dr Łukasz Kiszkiel, fot. Uniwersytet w Białymstoku

dr Łukasz Kiszkiel

socjolog z UwB
13.07.2020

"Rafał Trzaskowski okazał się 'kryzysową narzeczoną', zastąpił Małgorzatę Kidawę-Błońską i osiągnął bardzo przyzwoity wynik. Wynik Andrzeja Dudy należy rozpatrywać jako sukces" - mówi socjolog.

Dariusz Piontkowski, fot. Joanna Szubzda

Dariusz Piontkowski

minister edukacji narodowej
13.07.2020

W województwie podlaskim na Andrzeja Dudę zagłosowało ponad 60 proc. wyborców. Na Rafała Trzaskowskiego niespełna 40. Dariusz Piontkowski uważa, że jest to zasługa m.in. dobrej kampanii w regionie.

dr Łukasz Kiszkiel, fot. Uniwersytet w Białymstoku

dr Łukasz Kiszkiel

z Instytutu Socjologii UwB
10.07.2020

Dlaczego jedne sondaże przedwyborcze wskazują na wygraną Andrzej Dudy, a inne na Rafała Trzaskowskiego?


Andrzej Matys, fot. Edyta Wołosik

Andrzej Matys

z Urzędu Miejskiego w Białymstoku
9.07.2020

Lokale wyborcze będą w tych samych miejscach i tak jak w pierwszej turze czynne będą od 7:00 do 21:00, ale w drugiej turze - w najbliższą niedzielę (12.07) - będą też drobne zmiany.

Łukasz Szumowski, źródło: Ministerstwo Zdrowia (flickr)

Łukasz Szumowski

Łukasz Szumowski
7.07.2020

"Wprowadziliśmy zasadę w drugiej turze, że osoby starsze po 60 roku życia, osoby niepełnosprawne, kobiety w ciąży i osoby z małym dzieckiem będą miały prawo wejść do lokalu bez kolejki" - mówi Łukasz Szumowski.

Marlena Maląg - minister RPiPS, fot. Laura Maksimowicz

Marlena Maląg

minister rodziny, pracy i polityki społecznej
6.07.2020

"Ponad 114 miliardów złotych trafiło już do polskich rodzin, w tym 3,38 miliardów tutaj na Podlasiu, w ramach programu Rodzina 500+" - mówi Marlena Maląg.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok