Radio Białystok | Gość | prof. Andrzej Górniak [wideo] - z Uniwersytetu w Białymstoku

prof. Andrzej Górniak [wideo]

z Uniwersytetu w Białymstoku

22.03.2019, 08:39, akt. 10:58

"Każdy powinien, nie patrząc na ekologów, co wywalczą, ale każdy sam powinien się zastanowić, jak w swoim gospodarstwie może zagospodarować wodę".

prof. Andrzej Górniak, fot. Joanna Szubzda
prof. Andrzej Górniak, fot. Joanna Szubzda

Z prof. Andrzejem Górniakiem rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


22 marca to Światowy Dzień Wody. Ma nam przypominać, że np. ponad miliard ludzi na świecie ma problem z dostępem do zdrowej, czystej wody.

Polska jest też krajem ubogim w zasoby wodne. Nazywana jest Egiptem Północy, bo są one na poziomie owego kraju - tak oceniają eksperci.

O zasobach wody w Polsce i sposobach na jej oszczędzanie i racjonalne gospodarowanie z profesorem Andrzejem Górniakiem z Uniwersytetu w Białymstoku rozmawia Lech Pilarski.




Lech Pilarski: Czy w tym roku będzie susza? Jak pan to ocenia?


prof. Andrzej Górniak: Jak na razie wszystko wskazuje, że przynajmniej do lipca, sierpnia nie spodziewam się, żeby były jakieś intensywne niedobory wody. Są duże zasoby zimowe i w poprzednim roku mieliśmy dosyć dobrą retencję. Po części zostały uzupełnione niedobory, które były w poprzednich latach.

W związku z tym przynajmniej w naszym regionie jak na razie nie widzę takich szans. Chociaż teraz bardzo trudno prorokować na długie odległości, bo klimat się zmienia, staje się nieprzewidywalny. Mamy okresy wielkich nadmiarów wody i niestety pojawiających się coraz częstszych susz, które zaczynają w dużym stopniu limitować produkcję rolniczą i nie tylko.


Przeczytałem, że w Wielkiej Brytanii za 25 lat może zabraknąć wody dla mieszkańców. To nie jest straszenie Brexitem, ale to jest komunikat agencji środowiska w Wielkiej Brytanii. Czy podobnie można powiedzieć o Polsce, że też w niedługim czasie może zabraknąć nam wody?


O niedoborach na terenie Polski już rozpoczęto dyskusję w połowie lat 50., 60. Mówiło się  o tym, że Wielkopolska stepowieje. I jeżeli Brytyjczycy mówią - przy tak dużych opadach rocznych w porównaniu do polskich - że im zabraknie wody, to co możemy powiedzieć u nas?


Ponoć jesteśmy Egiptem Północy, jeżeli chodzi o zasoby wodne. Są one porównywalne właśnie do tego kraju.


Tak. Niestety z jednej strony nasze położenie geograficzne jest ciekawe z punktu widzenia historycznego. Natomiast z punktu widzenia przyrodniczego i bilansu wodnego w Europie rzeczywiście jesteśmy w takim dołku. Bo im bardziej na wschód i bardziej na zachód, to sytuacja jest zdecydowanie lepsza, bądź na północ. Na południu już jest właśnie troszeczkę gorzej, bo bilans i różnica pomiędzy opadami i parowaniem na naszym terenie jest najniższa w stosunku do sąsiadów. W związku z tym rzeczywiście jest mało wody.

W przeliczeniu na mieszkańca lokujemy się daleko, daleko w klasyfikacjach, stąd też konieczność zmiany naszego myślenia na temat zasobów wodnych, oszczędzania, racjonalnego gospodarowania wodą.


Jak oszczędzać wodę? Z jednej strony powinniśmy budować zbiorniki, w których będziemy gromadzić wodę, ale wiadomo, że ekolodzy, że przekształcenia środowiska, że nie powinniśmy pójść w tę stronę. To jaką metodę zastosować, żeby wodę magazynować? Bo w szczycie, kiedy jest bardzo dużo deszczów, to jest około 100 tys. metrów sześciennych wody, a jak jest susza, to spada do nawet 50 tys. Duża różnica i nie potrafimy w tej górce oszczędzać.


Mamy określone uwarunkowania przyrodnicze. I rzeczywiście ten nadmiar jest trudny do zagospodarowania, bo najczęściej wiąże się z katastrofami, z klęską powodzi, która była, jest i niestety będzie, bo tak jest w klimacie i takie są uwarunkowania. Ale tu chodzi przede wszystkim o to, żebyśmy tak gospodarowali środowiskiem, żeby nie ograniczać możliwości naturalnej retencji wody w gruncie i wody w głębokich wodach podziemnych.

Powinniśmy tak prowadzić organizowanie przestrzeni, żeby poprawiać ten bilans, szczególnie możliwości infiltracji wody. A nie tak jak u nas w Białymstoku 80 proc. całej powierzchni jest nieprzepuszczalna dla wody, w  związku z tym od czasu do czasu, nawet przy niewielkim deszczu, zaczynają się pojawiać burze.


Czyli nie betonujemy, nie brukujemy.


Tak, wystarczy przyjść do nas na kampus i zobaczyć nowe idee przyrodnicze a nawet sposób gospodarowania środowiskiem. Na przykład wszystkie nasze parkingi są zielone, dachy mamy też zielone, w związku z tym praktycznie nie generujemy spływu powierzchniowego. To jest właśnie jedna z przyszłości.

Ale tutaj musimy pamiętać o tym, że z jednej strony powinniśmy zwiększać możliwości retencyjne, ale z drugiej strony powinniśmy racjonalnie gospodarować wodą. I każdy, każdy powtarzam, nie powinien patrzeć na ekologów, co wywalczą, ale każdy sam powinien się zastanowić, jak w swoim gospodarstwie, tym najbliższym, szczególnie właściciele domów jednorodzinnych czy też na obszarach rolniczych, jak możemy zagospodarować wodę.


Czyli jak oszczędzać.


Oszczędzać, ale jak ją gospodarować, nie generować spływu powierzchniowego, który natychmiast odpłynie. W związku z tym trzeba budować studnie chłonne, na przykład zbierać deszczówkę, przede wszystkim w takich małych studzienkach, żeby ta woda nie odpływała, żeby nie zalewała sąsiada. I to już jest bardzo dużo.

Myślę, że te plany, które są związane z dostosowaniem klimatyczny miasta, uwzględniają właśnie takie drobne praktyki, które przy dużym natężeniu stają się dużą ilością wody.

Równocześnie na naszym terenie wykorzystuje się na przykład podpiętrza wody. Wiemy, że Jezioro Rajgrodzkie jest podpiętrzane. Różnie jest z gospodarowaniem wody z tego jeziora. Nawet park narodowy ma problemy z korzystaniem z niego.

Ale niestety trzeba powiedzieć jedno, że zanim zaczniemy narodową dyskusję o wodach, to musimy dobrze poznać te zasoby. A z tą znajomością jest nie najlepiej. Nie zawsze wiemy, ile mamy wody. Żeby gospodarować, trzeba wiedzieć, ile się ma.

Chociażby taki stary przykład z Kanału Augustowskiego, gdzie większość wody odpływa na teren Białorusi, a przecież część tej wody - jest taka możliwość - żeby skierować w kierunku Biebrzy.

Tutaj tez jest duża rola gospodarstw rolnych, rolników - jak zagospodarujemy obszary zmeliorowane. Niestety, na naszym terenie mamy dużo terenów zmeliorowanych i gospodarowanie wodą na terenach odwodnionych sztucznie, zmienionych wymaga nadzoru. A one niestety w wielu w przypadkach nie są poza nadzorem. Infrastruktura piętrząca jest zniszczona, bo okazuje  się, że śrubki od niektórych zastawek dobrze kiedyś pasowały do bizonów, w związku z tym zostały rozebrane.


A zatem pamiętajmy o wodzie. Światowy Dzień Wody ma przypominać nam, że mamy tej wody nie za dużo, powinniśmy oszczędzać i rozsądnie nią gospodarować.


Tak, a może być ona dla nas wybawieniem, bogactwem i przyjemnością.


| red: zmj




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS




Mateusz Perzyna i Adam Jankowski, fot. Sylwia Krassowska

Mateusz Perzyna i Adam Jankowski

z Rugby Białystok
20.06.2019

"Doping jak zawsze jest nam bardzo potrzebny - do tej pory jesteśmy niepokonani na naszym terenie, w tym sezonie jak i w zeszłym. Kibice naprawdę nam pomagają, to tak naprawdę 16. zawodnik" - mówią sportowcy.

ks. Józef Grygotowicz

z archidiecezji białostockiej
20.06.2019

Ich życie kapłańskie to niemal epoka w polskim Kościele. Diamentowy jubileusz święceń obchodziło pięciu księży archidiecezji białostockiej - wśród nich wieloletni duszpasterz i nauczyciel katechetów, ks. Józef Grygotowicz.

Dariusz Piontkowski, fot. Sylwia Krassowska

Dariusz Piontkowski

minister edukacji narodowej
19.06.2019

"W tym roku rzeczywiście będzie minimalnie trudniej, ale wszystkie szkoły przygotowują większą liczbę oddziałów, większą liczbę klas, niż w poprzednich latach" - mówi Dariusz Piontkowski.


Grażyna Dworakowska, fot. Monika Kalicka

Grażyna Dworakowska

dyrektor Białostockiego Ośrodka Kultury
19.06.2019

"Najważniejszym wydarzeniem jest koncert na Rynku Kościuszki, dostępny dla wszystkich mieszkańców. Gwiazdy to trzy kobiety, 3 pokolenia" - mówi Grażyna Dworakowska.

ks. Zbigniew Gwiazdowski, fot. Monika Kalicka

ks. Zbigniew Gwiazdowski

kustosz Muzeum Archidiecezjalnego w Białymstoku
19.06.2019

"Na wystawie są kopie bardzo popularnych tematów, jak Matka Boska Ostrobramska, Częstochowska, Jan Paweł II, Jezus Miłosierny, ale w wydaniu autorki, naznaczone troszeczkę jej duchem" - mówi kustosz muzeum.

Anna Kietlińska i Agnieszka Czarkowska, fot. Monika Kalicka

Anna Kietlińska i Agnieszka Czarkowska

Muzeum Pamięci Sybiru, Polskie Radio Białystok
19.06.2019

"To, że słuchowisko pokażemy w plenerze, w konkretnej rzeczywistości białostockiej, to otworzy nam słuchowisko na przestrzeń, ale jednocześnie pozostajemy w kręgu intymności - w konkretnych miejscach, w konkretnych murach, wśród konkretnych ludzi i w konkretnej opowieści" - mówi Anna Kietlińska.


Artur Kosicki, fot. Monika Kalicka

Artur Kosicki [wideo]

marszałek województwa podlaskiego
19.06.2019

"Jak widać, panowie z dzisiejszej opozycji, którzy rządzili jeszcze w 2018 roku, tylko ze względów politycznych zagłosowali przeciw własnym efektom pracy. Jest to dosyć kuriozalne" - ocenia sytuację w sejmiku marszałek województwa.

Tadeusz Truskolaski, fot. Sylwia Krassowska

Tadeusz Truskolaski

prezydent Białegostoku
18.06.2019

"Ci państwo, którzy organizują marsze równości, zarówno w Gdańsku, jak i w Warszawie, wystawili na szwank dobre imię prezydentów. Jeżeli chce się walczyć o równość, to nie można atakować innych" - mówi Tadeusz Truskolaski.


Piotr Janicki i Bożena Bednarek, fot. Monika Kalicka

Piotr Janicki i Bożena Bednarek

poeta i koordynatorka Klubu Czytelniczego "Ex libris"
17.06.2019

Po raz ostatni przed wakacjami w Białymstoku spotka się klub czytelniczy Ex Libris.

Katarzyna Gromadzka, Barbara Januszko i Wojciech Kosikowski, fot. Monika Kalicka

10:10 z dzielnicowym

17.06.2019

Na co powinniśmy zwrócić uwagę, kiedy decydujemy się na pracę za granicą - radzą podlascy policjanci.

Andrzej Mioduszewski, fot. Monika Kalicka

Andrzej Mioduszewski

prezes PKS Nova
17.06.2019

"Jeździłem po naszych oddziałach, obserwowałem jak to funkcjonuje, sytuacja na pewno wymaga poprawy i ja ze swojej strony zrobię wszystko, aby tę sytuację udało się poprawić, bo jest co poprawiać" - mówi nowy prezes PKS NOVA.


Piotr Półtorak, fot. Marcin Gliński

Piotr Półtorak

dyrektor Teatru Dramatycznego w Białymstoku
14.06.2019

W najbliższym tygodniu zespół Teatru Dramatycznego im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku zagra na Białorusi.

mjr Jan Busłowicz i Kamila Ostrowska, fot. Marcin Gliński

mjr Jan Busłowicz i Kamila Ostrowska

szef sekcji wychowawczej 18. Pułku Rozpoznawczego i prezes Zarządu Stowarzyszenia Przyjaciół 18. Pułku Rozpoznawczego
14.06.2019

"Od 10 lat w służbie Tobie" - w tym roku pod takim hasłem świętować będzie 18. Białostocki Pułk Rozpoznawczy.

Jarosław Gowin, fot. Joanna Szubzda

Jarosław Gowin

minister nauki i szkolnictwa wyższego, wicepremier
14.06.2019

Nakłady na szkolnictwo wyższe będą rosły także w kolejnych latach - obiecał w Łomży minister nauki i szkolnictwa wyższego, wicepremier Jarosław Gowin.


prof. Daniel Boćkowski, fot. Joanna Szubzda

prof. Daniel Boćkowski

z Uniwersytetu w Białymstoku
13.06.2019

"Pozycja Polski w Europie wynika z naszych relacji ze Stanami, im lepsze relacje ze Stanami Zjednoczonymi - tym wygodniej jest nam też poruszać się w strukturze polityki europejskiej"- mówi nasz gość.

Zespół Rytmy Czasu z Choroszczy, fot. Joanna Szubzda

Zespół "Rytmy czasu"

13.06.2019

Spotykają się, by wspólnie śpiewać i szlifować swoje talenty.

Artur Jankowski i Wojciech Hernik, fot. Joanna Szubzda

Artur Jankowski i Wojciech Hernik

organizatorzy Pikniku Militarnego
13.06.2019

- To są wrażenia, których przez komputer czy smartfon nie poczujemy. Na Pikniku Militarnym można się przekonać o tym, jak to wyglądało, można dotknąć, poczuć zapach spalin, poczuć jak drży ziemia.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok