Radio Białystok | Gość | prof. Andrzej Górniak [wideo] - z Uniwersytetu w Białymstoku

prof. Andrzej Górniak [wideo]

z Uniwersytetu w Białymstoku

22.03.2019, 08:39, akt. 10:58

"Każdy powinien, nie patrząc na ekologów, co wywalczą, ale każdy sam powinien się zastanowić, jak w swoim gospodarstwie może zagospodarować wodę".

prof. Andrzej Górniak, fot. Joanna Szubzda
prof. Andrzej Górniak, fot. Joanna Szubzda

Z prof. Andrzejem Górniakiem rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


22 marca to Światowy Dzień Wody. Ma nam przypominać, że np. ponad miliard ludzi na świecie ma problem z dostępem do zdrowej, czystej wody.

Polska jest też krajem ubogim w zasoby wodne. Nazywana jest Egiptem Północy, bo są one na poziomie owego kraju - tak oceniają eksperci.

O zasobach wody w Polsce i sposobach na jej oszczędzanie i racjonalne gospodarowanie z profesorem Andrzejem Górniakiem z Uniwersytetu w Białymstoku rozmawia Lech Pilarski.




Lech Pilarski: Czy w tym roku będzie susza? Jak pan to ocenia?


prof. Andrzej Górniak: Jak na razie wszystko wskazuje, że przynajmniej do lipca, sierpnia nie spodziewam się, żeby były jakieś intensywne niedobory wody. Są duże zasoby zimowe i w poprzednim roku mieliśmy dosyć dobrą retencję. Po części zostały uzupełnione niedobory, które były w poprzednich latach.

W związku z tym przynajmniej w naszym regionie jak na razie nie widzę takich szans. Chociaż teraz bardzo trudno prorokować na długie odległości, bo klimat się zmienia, staje się nieprzewidywalny. Mamy okresy wielkich nadmiarów wody i niestety pojawiających się coraz częstszych susz, które zaczynają w dużym stopniu limitować produkcję rolniczą i nie tylko.


Przeczytałem, że w Wielkiej Brytanii za 25 lat może zabraknąć wody dla mieszkańców. To nie jest straszenie Brexitem, ale to jest komunikat agencji środowiska w Wielkiej Brytanii. Czy podobnie można powiedzieć o Polsce, że też w niedługim czasie może zabraknąć nam wody?


O niedoborach na terenie Polski już rozpoczęto dyskusję w połowie lat 50., 60. Mówiło się  o tym, że Wielkopolska stepowieje. I jeżeli Brytyjczycy mówią - przy tak dużych opadach rocznych w porównaniu do polskich - że im zabraknie wody, to co możemy powiedzieć u nas?


Ponoć jesteśmy Egiptem Północy, jeżeli chodzi o zasoby wodne. Są one porównywalne właśnie do tego kraju.


Tak. Niestety z jednej strony nasze położenie geograficzne jest ciekawe z punktu widzenia historycznego. Natomiast z punktu widzenia przyrodniczego i bilansu wodnego w Europie rzeczywiście jesteśmy w takim dołku. Bo im bardziej na wschód i bardziej na zachód, to sytuacja jest zdecydowanie lepsza, bądź na północ. Na południu już jest właśnie troszeczkę gorzej, bo bilans i różnica pomiędzy opadami i parowaniem na naszym terenie jest najniższa w stosunku do sąsiadów. W związku z tym rzeczywiście jest mało wody.

W przeliczeniu na mieszkańca lokujemy się daleko, daleko w klasyfikacjach, stąd też konieczność zmiany naszego myślenia na temat zasobów wodnych, oszczędzania, racjonalnego gospodarowania wodą.


Jak oszczędzać wodę? Z jednej strony powinniśmy budować zbiorniki, w których będziemy gromadzić wodę, ale wiadomo, że ekolodzy, że przekształcenia środowiska, że nie powinniśmy pójść w tę stronę. To jaką metodę zastosować, żeby wodę magazynować? Bo w szczycie, kiedy jest bardzo dużo deszczów, to jest około 100 tys. metrów sześciennych wody, a jak jest susza, to spada do nawet 50 tys. Duża różnica i nie potrafimy w tej górce oszczędzać.


Mamy określone uwarunkowania przyrodnicze. I rzeczywiście ten nadmiar jest trudny do zagospodarowania, bo najczęściej wiąże się z katastrofami, z klęską powodzi, która była, jest i niestety będzie, bo tak jest w klimacie i takie są uwarunkowania. Ale tu chodzi przede wszystkim o to, żebyśmy tak gospodarowali środowiskiem, żeby nie ograniczać możliwości naturalnej retencji wody w gruncie i wody w głębokich wodach podziemnych.

Powinniśmy tak prowadzić organizowanie przestrzeni, żeby poprawiać ten bilans, szczególnie możliwości infiltracji wody. A nie tak jak u nas w Białymstoku 80 proc. całej powierzchni jest nieprzepuszczalna dla wody, w  związku z tym od czasu do czasu, nawet przy niewielkim deszczu, zaczynają się pojawiać burze.


Czyli nie betonujemy, nie brukujemy.


Tak, wystarczy przyjść do nas na kampus i zobaczyć nowe idee przyrodnicze a nawet sposób gospodarowania środowiskiem. Na przykład wszystkie nasze parkingi są zielone, dachy mamy też zielone, w związku z tym praktycznie nie generujemy spływu powierzchniowego. To jest właśnie jedna z przyszłości.

Ale tutaj musimy pamiętać o tym, że z jednej strony powinniśmy zwiększać możliwości retencyjne, ale z drugiej strony powinniśmy racjonalnie gospodarować wodą. I każdy, każdy powtarzam, nie powinien patrzeć na ekologów, co wywalczą, ale każdy sam powinien się zastanowić, jak w swoim gospodarstwie, tym najbliższym, szczególnie właściciele domów jednorodzinnych czy też na obszarach rolniczych, jak możemy zagospodarować wodę.


Czyli jak oszczędzać.


Oszczędzać, ale jak ją gospodarować, nie generować spływu powierzchniowego, który natychmiast odpłynie. W związku z tym trzeba budować studnie chłonne, na przykład zbierać deszczówkę, przede wszystkim w takich małych studzienkach, żeby ta woda nie odpływała, żeby nie zalewała sąsiada. I to już jest bardzo dużo.

Myślę, że te plany, które są związane z dostosowaniem klimatyczny miasta, uwzględniają właśnie takie drobne praktyki, które przy dużym natężeniu stają się dużą ilością wody.

Równocześnie na naszym terenie wykorzystuje się na przykład podpiętrza wody. Wiemy, że Jezioro Rajgrodzkie jest podpiętrzane. Różnie jest z gospodarowaniem wody z tego jeziora. Nawet park narodowy ma problemy z korzystaniem z niego.

Ale niestety trzeba powiedzieć jedno, że zanim zaczniemy narodową dyskusję o wodach, to musimy dobrze poznać te zasoby. A z tą znajomością jest nie najlepiej. Nie zawsze wiemy, ile mamy wody. Żeby gospodarować, trzeba wiedzieć, ile się ma.

Chociażby taki stary przykład z Kanału Augustowskiego, gdzie większość wody odpływa na teren Białorusi, a przecież część tej wody - jest taka możliwość - żeby skierować w kierunku Biebrzy.

Tutaj tez jest duża rola gospodarstw rolnych, rolników - jak zagospodarujemy obszary zmeliorowane. Niestety, na naszym terenie mamy dużo terenów zmeliorowanych i gospodarowanie wodą na terenach odwodnionych sztucznie, zmienionych wymaga nadzoru. A one niestety w wielu w przypadkach nie są poza nadzorem. Infrastruktura piętrząca jest zniszczona, bo okazuje  się, że śrubki od niektórych zastawek dobrze kiedyś pasowały do bizonów, w związku z tym zostały rozebrane.


A zatem pamiętajmy o wodzie. Światowy Dzień Wody ma przypominać nam, że mamy tej wody nie za dużo, powinniśmy oszczędzać i rozsądnie nią gospodarować.


Tak, a może być ona dla nas wybawieniem, bogactwem i przyjemnością.


| red: zmj




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS




abp Tadeusz Wojda, fot. Joanna Szubzda

abp Tadeusz Wojda

metropolita białostocki
19.04.2019

"Potrzeba odnowy Kościoła, potrzeba odnowy wszystkich kapłanów, potrzeba przede wszystkim świętości kapłanów" - mówi arcybiskup Tadeusz Wojda

Maciej Kawecki, fot. Joanna Szubzda

dr Maciej Kawecki

z Ministerstwa Cyfryzacji
18.04.2019

"Wyniki kontroli NIK są w niektórych przypadkach złe, w niektórych bardzo złe, w niektórych zatrważająco złe" - mówi nasz gość.

prof. Małgorzata Dajnowicz, fot. Joanna Szubzda

prof. Małgorzata Dajnowicz [wideo]

wojewódzki konserwator zabytków
17.04.2019

"W budżecie wojewódzkiego konserwatora zabytków aktualnie mamy 2,3 mln zł. Jest to kwota rekordowa w porównaniu do lat ubiegłych. Od 1989 roku nigdy nie mieliśmy takiego budżetu. Były to zazwyczaj kwoty bardzo symboliczne".


ks. Zbigniew Gwiazdowski, fot. Joanna Szubzda

ks. Zbigniew Gwiazdowski

kustosz Muzeum Archidiecezjalnego w Białymstoku
16.04.2019

- To kolejny skrawek świata, który na naszych oczach przepada - mówi ksiądz Gwiazdowski o pożarze średniowiecznej katedry Notre Dame w Paryżu.

ks. Jan Wierzbicki, foto: Monika Kalicka

ks. Jan Wierzbicki

proboszcz parafii św. Wojciecha w Białymstoku
16.04.2019

"Gdy patrzyłem wczoraj na płonącą katedrę Notre Dame w Paryżu, wszystko we mnie odżyło, nie mogłem zasnąć - 15 września 2013 roku doszło do pożaru naszego kościoła św. Wojciecha w Białymstoku" - mówi ks. Jan Wierzbicki.


Radosław Krupiński i Michał Heller, fot. Joanna Szubzda

Radosław Krupiński i Michał Heller

16.04.2019

Opera w Białymstoku zaprasza na spotkanie z językiem fotografii wypracowanym przez 30 lat przez członków suwalskiej grupy PAcamera Club.

Marek Zagórski, fot. Joanna Szubzda

Marek Zagórski [wideo]

minister cyfryzacji
16.04.2019

W Białymstoku powstał Samsung Inkubator. Nowe laboratorium ma wspierać start-upy związane m.in. z ochroną zdrowia, ekologią czy edukacją.

asp. Wojciech Kosikowski, asp. Grzegorz Paprotny i nadkom. Tomasz Krupa, fot. Joanna Szubzda

10:10 z dzielnicowym

15.04.2019

Jak zachować bezpieczeństwo podczas prac polowych? "Po pierwsze, całkowity brak alkoholu. Druga sprawa to niedopuszczanie dzieci do wykonywania jakichkolwiek prac niebezpiecznych oraz obsługiwania maszyn i urządzeń".


Agnieszka Romaszewska-Guzy, fot. Sylwia Krassowska

Agnieszka Romaszewska-Guzy [wideo]

redaktor naczelna Telewizji Biełsat
15.04.2019

- Rosja nie musi wkraczać na Białoruś. Wystarczy, że będą rynkowe ceny światowe na surowce energetyczne, do tego zamknie się rynki zbytu i granice wobec białoruskich towarów rolno-spożywczych. I tak trzy do pięciu miesięcy i Białoruś już będzie leżeć.

Chris Carter, fot. Monika Kalicka

Chris Carter [wideo]

pisarz, muzyk
14.04.2019

Nigdy nie chciałem być pisarzem, w szkole nie napisałem nawet krótkiego wypracowania. Pisarzem zostałem przez przypadek - mówi Chris Carter, który zadebiutował jako pisarz po 40-tce.

Mariusz Szczygieł, fot. Sylwia Krassowska

Mariusz Szczygieł [wideo]

dziennikarz, reportażysta, pisarz
14.04.2019

Dlaczego w reportażu nie powinno być zbyt dużo przymiotników, za to czasowników jak najwięcej?


Spotkanie z Marcinem Wichą, fot. Sylwia Krassowska

Marcin Wicha

pisarz
14.04.2019

Książki są pamiątką, śladem i też chyba sposobem, żeby odtworzyć o czym ktoś myślał, co go interesowało, odpowiedzi na jakie pytania szukał - mówi Marcin Wicha.

Wojciech Chmielarz, fot. Sylwia Krassowska

Wojciech Chmielarz [wideo]

pisarz, dziennikarz
14.04.2019

Zdobył wiele wyróżnień i nagród, uprawia gatunek, który w tej chwili stał się bardzo intrygującym i ciekawym, czyli kryminał. Kiedyś czytany był po cichu, a teraz wstyd nie znać Chmielarza, Miłoszewskiego albo Mroza.

Grzegorz Kasdepke, fot. Marcin Gliński

Grzegorz Kasdepke

autor książek dla dzieci
12.04.2019

2 miesiące temu dowiedziałem się czegoś, co rzeczywiście wprawiło mnie w euforię, moją mamę także, otrzymam najważniejsze polskie odznaczenie i moim zdaniem chyba najważniejsze na świecie - Order Uśmiechu.


Arnold Bresch, fot. Lech Pilarski

Arnold Bresch

członek zarządu PKP PLK
12.04.2019

"Po modernizacji w Białymstoku będzie nowoczesna stacja w zakresie sterowania pociągami przy użyciu komputerów, ale też obsługa podróżnych w odpowiednim komforcie" - mówi nasz gość.

Rafał Rudnicki, fot. Joanna Szubzda

Rafał Rudnicki

zastępca prezydenta Białegostoku
11.04.2019

Nikt nie potrafi na razie odpowiedzieć na pytanie: jak długo potrwa strajk pracowników oświaty?

Inga Januszko-Manaches, fot. Monika Kalicka

Inga Januszko-Manaches

z Fundacji "Pomóż Im"
11.04.2019

Wolontariuszy Fundacji "Pomóż Im" kwestujących na rzecz kampanii "Pola Nadziei" będzie można spotkać w białostockich galeriach handlowych, sklepach spożywczych, na Rynku Kościuszki i w parkach.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok