Radio Białystok | Gość | dr Magdalena Grassmann [wideo] - kierownik Muzeum Historii Medycyny i Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku

dr Magdalena Grassmann [wideo]

kierownik Muzeum Historii Medycyny i Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku

17.05.2019, 09:09, akt. 11:05

W dawnych aptekach było czuć zapach składników, z których powstawały leki, bo aptekarze robili je ręcznie na miejscu. Każda fiolka z lekarstwem była ręcznie opisana - mówi dr Magdalena Grassmann.

Magdalena Grassmann, fot. Monika Kalicka
Magdalena Grassmann, fot. Monika Kalicka

Z Magdaleną Grassmann rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Tuż przed Nocą Muzeów rozmawiamy o magii starej apteki, która diametralnie różniła się od dzisiejszej - sterylnie czystej i bezosobowej. O Muzeum Historii Medycyny i Farmacji z jego szefową dr Magdaleną Grassmann rozmawia Lech Pilarski.



Lech Pilarski: Kiedyś wchodziło się do apteki i przede wszystkim ten zapach - to jest moje pierwsze wspomnienie z apteki. Teraz, współcześnie jest to raczej niemożliwe.


dr Magdalena Grassmann: Jest to niemożliwe, ale jest to możliwe właśnie w naszym Muzeum w Pałacu Branickich, ponieważ u nas odtwarzając aptekę z przełomu XIX i XX wieku z masą fiolek, które są jeszcze napełnione lekami, nawet sprzed 100 lat - apteka utrzymała swój oryginalny zapach, z mebli i fiolek. 

I faktycznie kiedyś ta apteka przede wszystkim różniła się tym, że gros leków robiło się na miejscu i stąd ten zapach. Pamiętajmy, że były to leki nie tylko dla ludzi, ale również i dla zwierząt, i o tym możemy poczytać w starych manuałach aptecznych, które dzisiaj również w Muzeum przechowujemy. Co ciekawe - apteka kiedyś była zdecydowanie bardziej multifunkcjonalna, bo tam można było nie tylko zamówić leki, ale można było zamówić na przykład sobie atrament do pisania, można było sobie zamówić lak do lakowania butelek.


Farmaceuta był chemikiem na miejscu i robił wszystko co potrzebne.


Był guru. 


A teraz współcześnie wszystko jest już przygotowane i właściwie ma się takie wrażenie wchodząc do apteki, że wchodzi się najpierw do drogerii, a potem po lekarstwa.


W dzisiejszej aptece troszkę brakuje mi tej historycznej estetyki i to można nawet zobaczyć na starych sygnaturkach, jak leki kiedyś były robione w aptece - każdy lek otrzymywał sygnaturkę z przepisami, jak należy ten lek zażyć, taką karteczkę która była przytwierdzana. Ale pamiętajmy, że te karteczki sprzed 150 lat były indywidualne dla każdej apteki, przepiękna grafika, której dzisiaj niestety nie uświadczymy.


Czyli standaryzacja wzięła górę?


Tak, dzisiaj jak zamawiamy czasem lek w aptece, to dostajemy po prostu wydruk z drukarki i tyle. 


W Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku mamy do czynienia nie tylko z Muzeum Farmacji, ale także z Muzeum Historii Medycyny.


Jest to jedno muzeum. Faktycznie z racji tego, że Uniwersytet Medyczny od prawie już 70 lat jest właścicielem Pałacu Branickich w Białymstoku, jednego z głównych zabytków tej części Europy, dlatego dokładamy wszelkich starań, aby po pierwsze dbać o zabytek, a po drugie, żeby w tym zabytku pokazywać historię sprzed iluś tam lat. 

I faktycznie te historie nam się pięknie nakładają, bo pamiętajmy, że medycyna w Pałacu już funkcjonowała od czasów Branickich, od czasu kiedy Izabela Branicka sprowadziła Jakuba Feliksa de Michelisa - znanego akuszera, założył tam instytut akuszerii, czyli pierwszą pałacową szkołę położnych, mieliśmy pierwszą fundację szpitala przytułku, mieliśmy sprowadzony siostry miłosierdzia - to wszystko wokół pałacu się kręciło. Pierwsza wojna światowa to z kolei niemiecki szpital polowy. 

I my dzisiaj pokazujemy w prawym skrzydle pałacu, w którym niegdyś mieszkali medycy dworscy Branickich, historię zarówno farmacji, bo tego się nasze muzeum zaczęło, ale też dzisiaj większą część jednak powierzchni zajmuje historia medycyny, z gabinetami chociażby poświęconymi właśnie historii chirurgii, przepiękny gabinet stomatologiczny z lat 30. XX wieku, radiologia - jeszcze z aparatami z 1921 roku. W każdym gabinecie znajdziemy coś niezwykle ciekawego, fascynującego, ale też często możemy się przekonać, że ta dawna medycyna wcale nie jest aż tak bardzo odległa. Owszem jest ogromny postęp w medycynie, ale na przykład wszelkiego rodzaju narzędzia chirurgiczne - one często od starożytności nie zmieniły swojego kształtu i funkcjonalności, mogły zmienić tylko estetykę wykonania, mogły zmienić materiał, z którego były wykonane, ale funkcja pozostała ta sama.


I na tej estetyce czasem się skupiano, te narzędzia są po prostu piękne, natomiast współcześnie są tylko utylitarne - potrzebne jest piła, to jest piła i koniec.


U nas największą grozę chyba wzbudza gabinet stomatologiczny, gdzie są przepiękne wiertarki stomatologiczne, nożne, bezprądowe jeszcze, wymyślone na przełomie XVIII i XIX wieku, więc stosunkowo niedawno, jeśli chodzi o tę dziedzinę nauki. Żeby było ciekawiej wiertarka stomatologiczna, którą mamy u nas w Muzeum powstała w Stanach Zjednoczonych i ten sam konstruktor - z jednej strony wymyślił wiertarkę stomatologiczną, a z drugiej maszynę do robienia waty cukrowej.


Dostaliście ostatnio podziemia.


Te podziemia mieliśmy, ale w innej funkcji, natomiast od dwóch lat prowadzone były prace konserwatorskie w piwnicach, pod korpusem główny pałacu i dzisiaj możemy zwiedzać te przestrzenie i poznawać od podszewki historię pałacu. Pamiętajmy, że pałac w podczas II wojny światowej był zniszczony i tak naprawdę piwnice zachowały się totalnie oryginalne. Tam znajdziemy i ślady Wiesiołowskich w postaci komnaty z początku XVII wieku z oryginalną posadzką, oryginalnym tynkiem, jak idziemy dalej zobaczymy ślady pożaru z II wojny światowej, czy też ślady schronu z lat 50. czy 60.


I co tam pokazujecie w tych piwnicach?


Bazujemy na tej tkance zabytkowej, czyli na elementach jeszcze z XVII wieku, następnie też odkrywamy światki, które poświadczają nam poszczególne remonty, przebudowy pałacu w następnych latach i oprócz tego jest tam cała masa też multimediów, przez które pokazujemy historię pałacu. Te multimedia, filmy, między nimi też włączyli się nasi rekonstruktorzy historyczni tutaj z Podlasia, więc często możemy sobie zobaczyć kogoś znajomego, jakąś znajomą twarz.


Czyli warto odwiedzić Muzeum. Ale dlaczego pokazujecie studentom, którzy marzą na przykład o pracy przy udziale robota medycznego, historię, początki medycyny, początki farmacji.


Pamiętajmy, że medycyna to tak naprawdę jest humanistyka. W swoich początkach lekarz z czasów z Hipokratesa był tak naprawdę genialnym humanistą i musiał tak psychologicznie podejść do pacjenta, aby całą informację o jego stanie zdrowia z niego wyłuskać, bez oczywiście narzędzi. Dzisiaj przez pryzmat historii medycyny uczymy studentów przede wszystkim krytycyzmu do ich zawodu, przede wszystkim otwartości serca, uważnego słuchania i obserwacji, bo dzisiaj medycyna bardzo mocno się specjalizuje, a lekarz musi jednak mieć bardzo otwarty umysł i również otwarty na te inne aspekty. 


Zapraszamy do Muzeum Farmacji, rozmawiamy dzisiaj dlatego, że jutro będzie Noc Muzeów i nie tylko duchy będą do podziwiania, ale również całkiem realne obiekty historyczne.


Przygotowaliśmy po raz 10. na Uniwersytecie Medycznym Noc Muzeów i szereg atrakcji. W każdej z części Pałacu będzie coś się działo. Zapraszamy zarówno do Muzeum, jak też i do auli, gdzie będzie rozbrzmiewać muzyka. Natomiast niewątpliwą gratką będzie możliwość bezpłatnego zwiedzania piwnicy w tę szczególną noc, będzie można też odwiedzić salonik pań, które będą stylizowane na XIX wiek, w westybulu głównym tuż obok stoiska Radia Białystok. Będziemy mieli szereg atrakcji, na które serdecznie zapraszamy od 18:00 do północy.

| red: mak




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS




Dariusz Piontkowski, fot. Sylwia Krassowska

Dariusz Piontkowski

minister edukacji narodowej
19.06.2019

"W tym roku rzeczywiście będzie minimalnie trudniej, ale wszystkie szkoły przygotowują większą liczbę oddziałów, większą liczbę klas, niż w poprzednich latach" - mówi Dariusz Piontkowski.

Grażyna Dworakowska, fot. Monika Kalicka

Grażyna Dworakowska

dyrektor Białostockiego Ośrodka Kultury
19.06.2019

"Najważniejszym wydarzeniem jest koncert na Rynku Kościuszki, dostępny dla wszystkich mieszkańców. Gwiazdy to trzy kobiety, 3 pokolenia" - mówi Grażyna Dworakowska.

ks. Zbigniew Gwiazdowski, fot. Monika Kalicka

ks. Zbigniew Gwiazdowski

kustosz Muzeum Archidiecezjalnego w Białymstoku
19.06.2019

"Na wystawie są kopie bardzo popularnych tematów, jak Matka Boska Ostrobramska, Częstochowska, Jan Paweł II, Jezus Miłosierny, ale w wydaniu autorki, naznaczone troszeczkę jej duchem" - mówi kustosz muzeum.


Anna Kietlińska i Agnieszka Czarkowska, fot. Monika Kalicka

Anna Kietlińska i Agnieszka Czarkowska

Muzeum Pamięci Sybiru, Polskie Radio Białystok
19.06.2019

"To, że słuchowisko pokażemy w plenerze, w konkretnej rzeczywistości białostockiej, to otworzy nam słuchowisko na przestrzeń, ale jednocześnie pozostajemy w kręgu intymności - w konkretnych miejscach, w konkretnych murach, wśród konkretnych ludzi i w konkretnej opowieści" - mówi Anna Kietlińska.

Artur Kosicki, fot. Monika Kalicka

Artur Kosicki [wideo]

marszałek województwa podlaskiego
19.06.2019

"Jak widać, panowie z dzisiejszej opozycji, którzy rządzili jeszcze w 2018 roku, tylko ze względów politycznych zagłosowali przeciw własnym efektom pracy. Jest to dosyć kuriozalne" - ocenia sytuację w sejmiku marszałek województwa.


Tadeusz Truskolaski, fot. Sylwia Krassowska

Tadeusz Truskolaski

prezydent Białegostoku
18.06.2019

"Ci państwo, którzy organizują marsze równości, zarówno w Gdańsku, jak i w Warszawie, wystawili na szwank dobre imię prezydentów. Jeżeli chce się walczyć o równość, to nie można atakować innych" - mówi Tadeusz Truskolaski.

Piotr Janicki i Bożena Bednarek, fot. Monika Kalicka

Piotr Janicki i Bożena Bednarek

poeta i koordynatorka Klubu Czytelniczego "Ex libris"
17.06.2019

Po raz ostatni przed wakacjami w Białymstoku spotka się klub czytelniczy Ex Libris.

Katarzyna Gromadzka, Barbara Januszko i Wojciech Kosikowski, fot. Monika Kalicka

10:10 z dzielnicowym

17.06.2019

Na co powinniśmy zwrócić uwagę, kiedy decydujemy się na pracę za granicą - radzą podlascy policjanci.


Andrzej Mioduszewski, fot. Monika Kalicka

Andrzej Mioduszewski

prezes PKS Nova
17.06.2019

"Jeździłem po naszych oddziałach, obserwowałem jak to funkcjonuje, sytuacja na pewno wymaga poprawy i ja ze swojej strony zrobię wszystko, aby tę sytuację udało się poprawić, bo jest co poprawiać" - mówi nowy prezes PKS NOVA.

Piotr Półtorak, fot. Marcin Gliński

Piotr Półtorak

dyrektor Teatru Dramatycznego w Białymstoku
14.06.2019

W najbliższym tygodniu zespół Teatru Dramatycznego im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku zagra na Białorusi.

mjr Jan Busłowicz i Kamila Ostrowska, fot. Marcin Gliński

mjr Jan Busłowicz i Kamila Ostrowska

szef sekcji wychowawczej 18. Pułku Rozpoznawczego i prezes Zarządu Stowarzyszenia Przyjaciół 18. Pułku Rozpoznawczego
14.06.2019

"Od 10 lat w służbie Tobie" - w tym roku pod takim hasłem świętować będzie 18. Białostocki Pułk Rozpoznawczy.


Jarosław Gowin, fot. Joanna Szubzda

Jarosław Gowin

minister nauki i szkolnictwa wyższego, wicepremier
14.06.2019

Nakłady na szkolnictwo wyższe będą rosły także w kolejnych latach - obiecał w Łomży minister nauki i szkolnictwa wyższego, wicepremier Jarosław Gowin.

prof. Daniel Boćkowski, fot. Joanna Szubzda

prof. Daniel Boćkowski

z Uniwersytetu w Białymstoku
13.06.2019

"Pozycja Polski w Europie wynika z naszych relacji ze Stanami, im lepsze relacje ze Stanami Zjednoczonymi - tym wygodniej jest nam też poruszać się w strukturze polityki europejskiej"- mówi nasz gość.

Zespół Rytmy Czasu z Choroszczy, fot. Joanna Szubzda

Zespół "Rytmy czasu"

13.06.2019

Spotykają się, by wspólnie śpiewać i szlifować swoje talenty.


Artur Jankowski i Wojciech Hernik, fot. Joanna Szubzda

Artur Jankowski i Wojciech Hernik

organizatorzy Pikniku Militarnego
13.06.2019

- To są wrażenia, których przez komputer czy smartfon nie poczujemy. Na Pikniku Militarnym można się przekonać o tym, jak to wyglądało, można dotknąć, poczuć zapach spalin, poczuć jak drży ziemia.

Magdalena Misiejuk, fot. Marcin Gliński

Magdalena Misiejuk

powiatowy inspektor weterynarii w Białymstoku
13.06.2019

Pracownicy inspekcji weterynarii walczą o podwyżki. "Wyszli przed swoje inspektoraty, manifestując: zauważcie nas, jesteśmy w Polsce potrzebni, bo bez nas nie ma bezpiecznej żywności".

Jarosław Antoniuk, fot. Adam Dąbrowski

Jarosław Antoniuk

dyrektor Festiwalu WALIZKA w Łomży
12.06.2019

"Będzie to festiwal pełen niespodzianek i interesujący pod względem artystycznym. Jako organizatorzy bardzo się cieszymy, że możemy skompletować bardzo ciekawy zbiór wydarzeń artystycznych" - mówi Jarosław Antoniuk.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok