Radio Białystok | Gość | Katarzyna Hamer - psycholog

Katarzyna Hamer

psycholog

26.03.2021, 08:00, akt. 11:44

Zmęczenie życiem w pandemii i tęsknota za normalnością - m.in. to sprawia, że wiele osób lekceważy obostrzenia sanitarne. Niektórzy stosują też mechanizm zaprzeczania i w ten sposób radzą sobie z kryzysem i lękiem - mówił nasz gość.

Katarzyna Hamer, fot. arch. wł.
Katarzyna Hamer, fot. arch. wł.

Z Katarzyną Hamer rozmawia Iza Serafin

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Przepełnione szpitale, galopujący wzrost nowych zakażeń. Zarówno rząd, jak i lekarze alarmują, że jesteśmy w najtrudniejszym momencie pandemii. Stąd decyzja o kolejnych obostrzeniach, ale wciąż są problemy z ich przestrzeganiem, co pokazują też badania.

Z czego to wynika i czy jest szansa, by się to zmieniło? O tym z psychologiem społecznym profesor Katarzyną Hamer z Instytutu Psychologii Polskiej Akademii Nauk rozmawia Iza Serafin.


Iza Serafin: Ostatnie dane, ponad 34 tys. zakażeń w ciągu doby - to powinno przerażać, ale zdaje się, że nie robi to na nas większego wrażenia. Maseczki pod brodą, brak dystansu, już nie wspomnę o nielegalnych imprezach, typu koronaparty, czy treningach na siłowni. Co się dzieje, że nie czujemy zagrożenia?



Katarzyna Hamer: Na to składa się przynajmniej kilka czynników. Może zacznę od tego, że po pierwsze nie jest tak, że wszyscy się tak zachowujemy. Badania wskazują, że większość Polaków jednak przestrzega zaleceń. Mimo że znaczna większość przestrzegała rok temu, to było ponad 80%, przynajmniej tak ludzie deklarowali, a teraz w grudniu nasze badania pokazały, że są już spadki do 60%, ale mimo wszystko jednak ciągle jest to większość Polaków, którzy stosują się do tych zaleceń. Oczywiście koronaparty i te osoby na ulicy przyciągają naszą uwagę, bo to jest coś, co łamie reguły, więc sprawia, że łatwiej to zauważamy.

Jakie są powody, że ludzie się tak zachowują? Trzeba przede wszystkim zacząć od tego, że wszyscy jesteśmy bardzo zmęczeni tą sytuacją, to jest taki nieustanny kryzys, który trwa od ponad roku i mamy dosyć. Wszyscy jesteśmy zmęczeni, natomiast w różny sposób sobie z tym zmęczeniem radzimy. Pandemia jest kryzysem, mówi się nawet, że jest sytuacją traumatyczną, bo mamy do czynienia z zagrożeniem życia, z zagrożeniem zdrowia, zarówno psychicznego, jak i fizycznego, co widać zwłaszcza teraz. Od jesieni mamy ogromne statystyki nie tylko zachorowania, ale właśnie śmierci.

To jest sytuacja przerażająca i ludzie w różny sposób sobie z tym radzą. Część z nas radzi sobie tak, że zaprzecza pandemii, jednak pomaga to opanować stres i to przerażenie. W naszym badaniu były takie odpowiedzi: „wolę teraz pożyć niż potem żałować”, „uważam, że restrykcje są przesadzone”. W marcu i kwietniu było 13% naszych badanych, którzy się do tego przyznawali, to była próba ogólnopolska reprezentatywna, a później w grudniu, jak pytaliśmy te same osoby, to już dwa razy więcej osób się przyznawało do tej strategii, czyli widzimy wyraźny wzrost, nawet w statystykach.



To może świadczyć o tym, że my się też z lękiem oswoiliśmy w jakiś sposób?



Poradziliśmy sobie jakoś z lękiem. To znaczy, po pierwsze - w sytuacji stresującej jest tak, że reagujemy najpierw taką zwyżką energii, taką aktywnością, rozglądamy się, szukamy informacji, staramy się sobie poradzić. To jest tak zwana reakcja alarmowa, kiedy staramy się zorientować, jak możemy sobie poradzić z sytuacją. I to mieliśmy w zeszłym roku na początku pandemii, ale to nie może długo trwać, zwłaszcza jeżeli mimo tego, co jesteśmy w stanie zrobić, nie udaje nam się opanować pandemii, bo przecież to oczywiście nie zależy tylko od nas. Nie było też tak, że wszyscy, jak jeden mąż, zamknęliśmy się w domach, tylko jednak część osób musiała pracować, ludzie się jakoś spotykali, więc ta pandemia mimo wszystko się rozwijała.

Czyli nasz wysiłek nie udał się do końca, a teraz rok później jesteśmy w zupełnie innej fazie, to już nie jest reakcja alarmowa, to już jest raczej faza odporności, kiedy się przyzwyczailiśmy do tak zwanego stresora, czyli właśnie w tej sytuacji to będzie ta pandemia, kryzys, te kolejne lockdowny, kolejne ograniczenia, znoszenia ograniczeń i tak dalej, to jest druga rzecz.

Trzecia rzecz to jest taka kwestia, że właściwie w większości krajów na świecie troszkę nie najlepiej przebiegła komunikacja między rządzącymi a społeczeństwem. W bardzo wielu krajach było tak, że obostrzenia były w jakiś sposób łamane przez osoby, które same je zaleciły. I było tak też u nas, ale było tak też w Wielkiej Brytanii czy we Francji, co jakiś czas wybuchały różnego rodzaju skandale, że ktoś pojechał odwiedzić babcię, a ktoś chodził bez maseczki, nie utrzymał dystansu i tak dalej. Ludzie to widzą i myślą sobie „no ale zaraz, to ja mam przestrzegać tych zaleceń, a widzę nawet w telewizji albo w prasie zdjęcia, że nie wszyscy przestrzegają, nawet ci, którzy zalecają, to nie przestrzegają”. Czyli ludzie tracą zaufanie, a to zaufanie jest kluczowe, do tego, żeby te zalecenia były przestrzegane.



To jest takie trochę niedojrzałe. Widzimy na przykład zdjęcia pokazywane w szpitalach, gdzie ludzie w sile wieku, czynni zawodowo, leżą pod respiratorami, kiedy widzimy statystyki, że w ciągu doby umiera kilkaset osób. 

Badania pokazują, że Polacy nie chcą tego twardego lockdownu, blisko 70% ankietowanych źle ocenia ponowne przedłużenie obostrzeń w gastronomii, ponad połowa nie chce, żeby zamknięto salony fryzjerskie, kosmetyczne, ograniczono też przemieszczanie się podczas świąt wielkanocnych. Czy to wynika z naszej takiej ogromnej tęsknoty za normalnością, czy z buntu przeciwko temu, co się dzieje czy po prostu z głupoty i braku odpowiedzialności?



Na pewno z takiego zmęczenia, na pewno z takiego buntu również, właśnie na zasadzie, że ja widzę, że niektórzy ludzie nie przestrzegają i nic im się nie dzieje, więc ja też nie chcę przestrzegać, bo przecież wygodnie jest oddychać bez maseczki. Jesteśmy stęsknieni za rodzinami, przyjaciółmi. Chcemy się spotkać, chcemy zrobić imprezę czy iść się pobawić do klubu to będziemy szukać dróg na skróty. To jest oczywiście fatalne, ponieważ działa przeciwko nam samym, ponieważ przez to, że część osób się tak zachowuje, nie tylko w naszym kraju, ale we wszystkich krajach, jest część osób, która tak właśnie radzi sobie z tą sytuacją kryzysową, zaprzeczając i nie stosując się do zaleceń, wymyślając na przykład sobie, że statyści leżą w szpitalach, część osób nawet się do tego posuwa, że zaprzecza, że te osoby tam są. Część osób chce tej normalności, jest już zmęczona, uważa, że jeśli do tej pory nie zachorowali albo już zachorowali, to teraz już nic im nie będzie i działają wbrew swojemu własnemu interesowi, ale też wbrew interesowi całego narodu, bo przecież przez to, że tak się dzieje, to tylko dłużej tkwimy w tej pandemii. Chcielibyśmy wszyscy, żeby to się skończyło, ale takie działanie niestety tylko to przedłuża.



Przed nami kolejna Wielkanoc w atmosferze lockdownu i pandemii, ale chyba nikt nie ma wątpliwości, że jednak rzucimy się w wir tych tłumnych zakupów i tym samym niestety nakręcimy spiralę zakażeń. Jest szansa, żeby to jakoś zatrzymać, przemówić nam wszystkim do rozsądku?



To jest dobre pytanie. Nie wiem. Jeżeli miałabym zgadywać, to myślę, że troszeczkę jednak się zatrzymamy, dlatego, że to, co się dzieje w tej chwili, to jest naprawdę przerażające. Jesteśmy praktycznie na etapie kompletnego zatkania służby zdrowia, na przykład na Mazowszu jest 100% łóżek i 100% respiratorów zajętych. Jak tobie to uświadomimy, że teraz byśmy zachorowali, potrzebowali pomocy, to nie będzie tej pomocy. Mam nadzieję, że ludzie troszkę się zatrzymają i ta powaga sytuacji sprawi, że przyjdzie pewne opamiętanie. Mam nadzieję, że tak będzie, bo chcielibyśmy wszyscy, żeby to się przecież skończyło i chcielibyśmy jakoś przetrwać ten trudny okres, a teraz widać, że coraz więcej również młodych ludzi trafia do szpitala i również pod respiratory, a więc ten czynnik, który w zeszłym roku nie działał, młodzi myśleli „oj nic mi nie będzie, bo przecież COVID nie jest dla mnie groźny” w tej chwili ten COVID jest groźny również dla młodych. Mam nadzieję, że przyjdzie to opamiętanie, te przerażające obrazki w mediach zrobią wrażenie również na tych, którzy do tej pory lekceważyli zagrożenie i że chociaż wytrzymamy te najbliższe 2 tygodnie z restrykcjami, że będzie lepiej. Mam taką nadzieję.



Przed nami święta pełne nadziei, także przy tej nadziei zostańmy. Bardzo dziękuję za rozmowę.


| red: sk


Przeczytaj, zanim skomentujesz


Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





REKLAMA
Nowy tytul
Dorota Wyszkowska, fot. Monika Kalicka

Dorota Wyszkowska

zastępca dyrektora Urzędu Statystycznego w Białymstoku
27.07.2021

Do końca września trwa w Polsce spis powszechny ludzi i mieszkań, powinniśmy się spisać sami przez internet. Udział w spisie jest obowiązkowy – musi to zrobić każdy obywatel naszego kraju.

Premier Mateusz Morawiecki, fot. Monika Kalicka

Mateusz Morawiecki [wideo]

Prezes Rady Ministrów
23.07.2021

"Mam nadzieję, że nie grozi nam scenariusz lockdownu, choć oczywiście podchodzimy z pokorą do wszystkich możliwych scenariuszy, bo ten wirus jest nieprzewidywalny. Dlatego skoro mamy na niego najlepsze remedium a takim remedium są szczepienia, to gorąco do tego zachęcam, bo przed tą czwartą falą możemy się obronić, przynajmniej w tym stopniu, że zgonów będzie dużo mniej".   

Malwina Wojtulewicz, fot. Joanna Szubzda

Malwina Wojtulewicz

trenerka Wojciecha Nowickiego
23.07.2021

"Ja cały czas mówię, że Wojtka jest na 82, 83 metry stać. Życzę mu tego, żeby po prostu rzucił swoje, żeby nie myśleć o medalach czy pompowaniu banieczki" - mówi Malwina Wojtulewicz.


nadinsp. Robert Szewc, fot. Renata Reda

nadinsp. Robert Szewc

Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku
22.07.2021

"Myślę, że Podlaskie jest jednym z najbezpieczniejszych województw w kraju" - mówi nadinsp. Robert Szewc.

fot. Joanna Szubzda

Kamila Lićwinko

lekkoatletka Podlasia Białystok specjalizująca się w skoku wzwyż
22.07.2021

"Nie interesuje mnie ósme miejsce, interesuje mnie dużo wyższa pozycja, nie boję się tego mówić, ale jak będzie, to zobaczymy. Będę walczyć" - mówi Kamila Lićwinko.

Grzegorz Kuczyński, fot. Monika Kalicka

Grzegorz Kuczyński

prezes Fundacji "Białystok Biega"
22.07.2021

Amatorski Mityng Lekkoatletyczny to nowa inicjatywa Fundacji Białystok Biega.


Marlena Gola, fot. Joanna Szubzda

Marlena Gola

sprinterka Podlasia Białystok
21.07.2021

"W tym roku forma jest życiowa, ponieważ były rekordy życiowe. Stać mnie na więcej" - mówi Marlena Gola.

Klaudia Kardasz, Mityng Gwiazd w Białymstoku 2019, fot. Joanna Szubzda

Klaudia Kardasz

kulomiotka
20.07.2021

- Serce chciałoby finałową ósemkę. Rozum podpowiada, że nie ma co walczyć o medale, bo to jeszcze nie ten poziom. Najważniejsze, żeby zdobyć doświadczenie i za trzy lata już w Paryżu walczyć o jak najwyższe cele - mówi lekkoatletka.

Dorota Wyszkowska, fot. Monika Kalicka

Dorota Wyszkowska

zastępca dyrektora Urzędu Statystycznego w Białymstoku
20.07.2021

W Polsce trwa spis powszechny ludzi i mieszkań. Udział w nim jest obowiązkowy - musi to zrobić każdy obywatel naszego kraju.


Cezary Kulesza, fot. Monika Kalicka

Cezary Kulesza

kandydat na prezesa PZPN
20.07.2021

Polski Związek Piłki Nożnej na dziś ma się dobrze, ale może być lepiej, możemy niektóre rzeczy udoskonalić - mówi kandydat na prezesa PZPN Cezary Kulesza.

Jerzy Kułakowski i Damian Czykier, fot. Joanna Szubzda

Damian Czykier

olimpijczyk
19.07.2021

- Jestem w pełni skoncentrowany na swoim zadaniu, które mam wykonać w Tokio - mam zrobić trzy dobre biegi - mówi lekkoatleta przed wyjazdem na Igrzyska Olimpijskie.

Karolina Chwiałkowska, fot. prywatne

Karolina Chwiałkowska

pracownik naukowy UMB
15.07.2021

Nie tylko wiek, zły stan zdrowia, ale też czynniki genetyczne mogą wpływać na przebieg COVID-19 - mówi Karolina Chwiałkowska.


Maciej Rant, fot. Monika Kalicka

Maciej Rant

organizator Błotnej Ligi Mistrzów
15.07.2021

"Rozpoczynamy nabór 30 drużyn, które zmierzą się ze sobą w dwóch kategoriach: 24 w męskiej i 6 w żeńskiej" - mówi Maciej Rant.

Janina Mironowicz, fot. Monika Kalicka (archiwum)

Janina Mironowicz

dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku
14.07.2021

- Mamy ponad 700 ofert pracy. Wygląda na to - przynajmniej z tego, co obserwujemy - że okres pandemii jakoś specjalnie nie spowodował, że przedsiębiorcy się wycofują. Ich potrzeby związane z zatrudnieniem są widoczne też w statystykach.

Marek Gąsiorowski, fot. Monika Kalicka

Marek Gąsiorowski

dziennikarz Polskiego Radia Białystok
13.07.2021

Włochy piłkarskim mistrzem Europy. Pokonali w wielkim finale Euro Anglików po pełnym emocji konkursie rzutów karnych.


prof. Krzysztof Jasiewicz, fot. Tomasz Kubaszewski

prof. Krzysztof Jasiewicz

historyk i politolog
13.07.2021

- Piramidalnym nieporozumieniem jest twierdzenie, że w czasie Obławy Augustowskiej zginęły tylko 592 osoby - mówi Krzysztof Jasiewicz.

fot. Monika Kalicka

Andrzej Kulik

rzecznik Krajowego Rejestru Długów
8.07.2021

"Obawy przed wyjazdem za granicę, związane z możliwością zakażenia powodują, że ludzie wybierają wakacje w kraju, bo w Polsce jest łatwiej dotrzeć do lekarza, skorzystać z pomocy w przypadku zachorowania" - mówi Andrzej Kulik.

foto: Monika Kalicka

Aneta Afelt

z Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego
6.07.2021

Eksperci przypominają, że jeśli nie zaszczepi się odpowiednia liczba osób, czeka nas czwarta fala epidemii. - Bardzo ważne, by osoby, które przeszły COVID, także się zaszczepiły - podkreśla dr Aneta Afelt.


Agnieszka Barbara Muzyk, fot. Adam Dąbrowski

Agnieszka Muzyk

dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Łomży
5.07.2021

Podlascy maturzyści najlepsi w Polsce. Według danych Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, to właśnie w naszym województwie najwięcej uczniów zdało egzamin dojrzałości. Pozytywny wynik uzyskało 81,5 % zdających.

Lech Kołakowski, fot. Adam Dąbrowski

Lech Kołakowski

podlaski poseł
2.07.2021

"Wróciłem do obozu Zjednoczonej Prawicy, żeby zrealizować obietnice złożone rolnikom" - powiedział Polskiemu Radiu Białystok poseł Lech Kołakowski.

Maciej Olesiński, fot. Joanna Szubzda

Maciej Olesiński

dyrektor podlaskiego NFZ
1.07.2021

"Pakiet badań może wykonać każdy Polak powyżej 40. roku życia, raz, do końca tego roku" - mówi Maciej Olesiński.


Szymon Bielonko, fot. Joanna Szubzda

Szymon Bielonko

lekarz rodzinny
30.06.2021

"Przed wyjazdem do danego kraju musimy sprawdzić, jakie panują tam obostrzenia sanitarne, żebyśmy po wylądowaniu się nie zdziwili, że czegoś nie mamy, np. testu, paszportu covidowego, że czegoś nam zabrakło i będziemy musieli udać się na kwarantannę hotelową albo zapłacić kilkaset euro za wykonanie testów" - mówi Szymon Bielonko.

Stanisław Derehajło, fot. Joanna Szubzda

Stanisław Derehajło

wicemarszałek województwa podlaskiego
28.06.2021

Wicemarszałek województwa podlaskiego Stanisław Derehajło został wiceprezesem Partii Porozumienie.

fot. Sylwia Krassowska

Adam Niedzielski [wideo]

minister zdrowia
28.06.2021

"Wszyscy widzimy, że głównym zagrożeniem epidemicznym są teraz nowe mutacje, rozwijające się w różnych krajach na świecie i stąd ta decyzja o obowiązkowej 10-dniowej kwarantannie. Ona rzeczywiście jest utrudnieniem, ale to zdrowie publiczne jest w tej chwili najważniejsze" - mówi Adam Niedzielski.


Dariusz Piontkowski, fot. Monika Kalicka

Dariusz Piontkowski

wiceminister edukacji i nauki, Dariusz Piontkowski
25.06.2021

"Myślę, że uczniowie wrócą do tej szkoły, którą znają. Mam nadzieję, że będą to zajęcia stacjonarne, z tymi samymi kolegami i koleżankami, z tymi samymi nauczycielami, a po wakacjach wrócą wypoczęci i stęsknieni ponownie ze szkołą" - mówi Dariusz Piontkowski.

foto: Monika Kalicka

kapitan Przemysław Gilewski

dyżurny operacyjny Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Białymstoku
25.06.2021

Połamane na drogi drzewa, zerwane dachy, zalane piwnice - tak wygląda krajobraz po burzach w wielu miejscach w regionie.

Bogdan Bakunowicz, Dariusz Zakrzewski i Piotr Krysiewicz, fot. Marcin Gliński

Bogdan Bakunowicz, Dariusz Zakrzewski i Piotr Krysiewicz

kolarze z grupy Mistral Grodno SA Radio Białystok
25.06.2021

"Myślę, że poprzez te maratony rozpropagujemy nasz region, województwo, bo mamy naprawdę piękny region do jeżdżenia na rowerze, bycia z przyrodą" - mówi Dariusz Zakrzewski.


Adam Abramowicz, fot. Joanna Szubzda

Adam Abramowicz

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców
24.06.2021

Zmiany w Polskim Ładzie proponuje Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców Adam Abramowicz.

Elżbieta Lichanów, fot. Sylwia Krassowska

Elżbieta Lichanów

dyrektor Regionalnego Biura Miss Polski
24.06.2021

"Nie trzeba mieć talii osy i klasycznych wymiarów 90x60x90, trzeba mieć 'to coś', błysk w oku, umiejętność chodzenia, prezentacji. To wszystko jest teraz bardziej brane pod uwagę niż kiedyś" - mówi Elżbieta Lichanów.

prof. Tomasz Zdrojewski, fot. własne

prof. Tomasz Zdrojewski

ekspert Komitetu Zdrowia Publicznego PAN
24.06.2021

"Potrzebne są szybkie działania, twarde decyzje. Trzeba wrócić do prewencji, do szybszego rozpoznawania wszystkich czynników ryzyka, które powodują zawał, udary, choroby nowotworowe, choroby płuc. Trzeba przeciwdziałać depresji w młodym pokoleniu i wszystkim sprawom, które pogarszają zdrowie psychiczne" - mówi nasz gość.


Jacek Żalek, fot. Joanna Szubzda

Jacek Żalek

wiceminister funduszy i polityki regionalnej
23.06.2021

Ponad połowa parlamentarzystów z Porozumienia może przejść do powstającej Partii Republikańskiej - uważa podlaski poseł Zjednoczonej Prawicy Jacek Żalek.

Robert Flisiak, fot. Monika Kalicka, archiwum

prof. Robert Flisiak

prezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych
22.06.2021

"W historii medycyny nie wynaleziono niczego skuteczniejszego w zapobieganiu chorób zakaźnych jak szczepienia, więc nie cofajmy się do średniowiecza" - mówi prof. Robert Flisiak.

Jacek Bogucki, fot. Monika Kalicka

Jacek Bogucki

senator Prawa i Sprawiedliwości
21.06.2021

"Inwestowanie w małych miejscowościach i tworzenie tam nowych miejsc pracy - to najważniejszy dla mieszkańców podlaskich wsi punkt nowego programu Zjednoczonej Prawicy" - mówi senator Prawa i Sprawiedliwości Jacek Bogucki.


Andrzej Piaseczny na Białystok - miasto dobrej muzyki,26 sierpnia 2018, fot. Joanna Szubzda

Andrzej Piaseczny

piosenkarz
18.06.2021

"Ten album jest takim prezentem, który postanowiłem sobie zrobić, udało się też namówić dziesięcioro moich przyjaciół-artystów i tak powstała płyta 50/50" - mówi Andrzej Piaseczny.

Anna Goławska, źródło: MZ

Anna Goławska

wiceminister zdrowia
18.06.2021

"Certyfikat covidowy uprawnia do swobodnego przemieszczania się, podróżowania, nie musimy odbywać kwarantanny czy stosować innych restrykcji, które obowiązują w danym kraju" - mówi Anna Goławska.

Grzegorz Kuczyński, fot. własne

Grzegorz Kuczyński

ekspert z Warsaw Institute
17.06.2021

"Wątpię, żeby szczyt w Genewie ograniczył agresywne działania Federacji Rosyjskiej. Putin, pokazując się z Bidenem w świetle kamer, na pewno wzmocnił swoją pozycję" - mówi Grzegorz Kuczyński.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok