Radio Białystok | Gość | prof. Andrzej Jackiewicz - konstytucjonalista UwB

prof. Andrzej Jackiewicz

konstytucjonalista UwB

24.03.2020, 08:03, akt. 14:10

Sąd Najwyższy może mieć twardy orzech do zgryzienia w przypadku problemów z rejestracją kandydatów na prezydenta. Jeśli nie uda się im zebrać wystarczającej liczby podpisów z uwagi na epidemię i zaskarżą to do sądu, wybory mogą okazać się potem nieważne - wyjaśnia prof. Jackiewicz

dr Andrzej Jackiewicz, fot. Marcin Mazewski
dr Andrzej Jackiewicz, fot. Marcin Mazewski

Z prof. Andrzejem Jackiewiczem rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Kandydat w wyborach prezydenckich Sławomir Grzywa zaskarżył uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej. PKW nie chciała zarejestrować jego komitetu, ponieważ na złożonych listach zabrakło tysiąca podpisów poparcia.

Zebranie brakującej liczby podpisów pod wnioskiem o utworzenie komitetu wyborczego kandydata na prezydenta było nierealne ze względu na stan zagrożenia epidemicznego - ocenił Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę.

Czy to wstęp do przesunięcia wyborów prezydenckich? O tym z konstytucjonalistą prof. Andrzejem Jackiewiczem z UwB rozmawia Lech Pilarski.


Lech Pilarski: Podnoszą się głosy, by przesunąć wybory. Jakie warunki musiałyby być spełnione według polskiej Konstytucji, żeby przesunąć wybory prezydenckie?


prof. Andrzej Jackiewicz: Jak przewiduje Konstytucja i polskie ustawodawstwo, przesunięcie wyborów może być tylko konsekwencją wprowadzenia jednego ze stanów nadzwyczajnych. Nie da się przesunąć wyborów - czy to prezydenckich, czy parlamentarnych - bez wprowadzania stanu nadzwyczajnego. To jest niezbędne.


Czyli nie ma takiej możliwości, żeby coś uchwalił Sejm, prezydent, inny organ państwa, by to zmienić?


Nie jest to możliwe i chyba byśmy nawet nie chcieli, żeby coś takiego było możliwe, bo to zagrożenie dla demokratycznych reguł kontroli rządzących. Kadencyjność organów w państwie demokratycznym jest zasadą fundamentalną. Gdyby nie było kadencyjności, to mielibyśmy zagrożenie tego, że rządzący utrzymują się przy władzy, nie mając do tego legitymacji. I to jest zasada, która jest chroniona konstrukcyjnie.

Nie ma żadnych regulacji konstytucyjnych, ustawowych, jakichkolwiek, które pozwoliłyby przełożyć wybory bez wprowadzania któregokolwiek ze stanów nadzwyczajnych.


Nawet w sytuacji, kiedy nie może zebrać się Sejm? Teraz zastanawiamy się, jak mają spotkać się posłowie tak, żeby sobie nie zagrażali. Wymyśla się np. sposób zdalnego procedowania. Czy to nie jest przesłanką, żeby coś zmienić?


Myślę, że samo posiedzenie Sejmu może się odbyć w takich okolicznościach, które będą bardzo memogenne. Sejm wszystkie swoje decyzje podejmuje na posiedzeniu w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów, więc to nie może być głosowanie zdalne. I jakiekolwiek zmiany wymagałyby po pierwsze zmiany regulaminu Sejmu. Ale żeby zmienić ten regulamin, to musi jednak odbyć się posiedzenie.

Posiedzenie Sejmu rzeczywiście nie musi odbywać się na sali sejmowej. Jestem w stanie wyobrazić sobie posiedzenie Sejmu np. na Stadionie Narodowym albo na jakimś polu. Tu kłaniają się czasy wolnej elekcji. Wtedy można byłoby próbować zmieniać regulamin Sejmu i procedury podejmowania decyzji.

Ale niezależnie od tego, Sejm nie ma takich kompetencji, żeby móc przekładać termin wyborów.


I nie może przenosić się w wirtualną rzeczywistość.


Póki co na pewno nie. Natomiast jestem w stanie wyobrazić sobie takie zmiany regulaminowe, które wprowadziłyby głosowanie zdalne w sytuacjach wyjątkowych, że byłoby to taką zdalną metodą podejmowania decyzji. Nie jestem pewien, czy nie wymagałoby to dalej idących zmian niż tylko regulamin Sejmu. Ale wraz z postępem technologicznym, przy odpowiednich zabezpieczeniach wydaje mi się, że w przyszłości z czymś takim możemy mieć do czynienia.


Wracając do wyroku w sprawie Sławomira Grzywy. Czy tu Sąd Najwyższy nie wszedł w inne kompetencje? Czy w najbliższym czasie to właśnie nie Sąd Najwyższy zdecyduje, że wybory zostaną przesunięte?


Wydaje się, że Sąd Najwyższy podjął słuszne rozstrzygnięcie, rozpatrując skargę jednego z kandydatów, zwracając uwagę, że nie ma warunków do tego, by zebrać chociażby te niecałe 300 podpisów.

A weźmy pod uwagę to, że pomimo tego, że zarejestrowanych jest ponad 30 komitetów kandydatów na prezydenta, wszyscy ci kandydaci mają czas bodajże do 26 kwietnia na zarejestrowanie kandydatur. Bo na razie zarejestrowane są tylko komitety. Teraz trzeba zarejestrować kandydatów. A do tego trzeba przedstawić podpisy 100 tys. obywateli.

Jest to bardzo proste do wyobrażenia, że niektórzy z kandydatów tych podpisów w tym czasie nie zbiorą i również będą składać skargi, że nie było warunków, nie było możliwości, by zebrać 100 tys. podpisów.


I co wtedy?


Podejrzewam, że Sąd Najwyższy będzie miał nie lada orzech do zgryzienia, czy uznać te skargi i to, że tych kandydatów trzeba jednak zarejestrować. Trzeba patrzeć na to w perspektywie stwierdzenia ważności wyborów, co będzie miało miejsce po zakończeniu całego procesu wyborczego. Gdyby teraz pojawiły się problemy związane z niezarejestrowaniem któregoś z kandydatów, to Sąd Najwyższy będzie miał później podstawę do tego, żeby unieważnić wybory.


Czy jest teraz jakaś prawnie dozwolona furtka, którą klasa polityczna mogłaby wykorzystać, aby porozumieć się w sprawie przesunięcia terminu wyborów prezydenckich?


Przesunięcie jako takie nie wchodzi w grę poza koncepcją wprowadzenia któregoś ze stanów nadzwyczajnych. Natomiast mogłoby dojść do takiej sytuacji, że trzeba byłoby zarządzić nowe wybory, co byłoby konsekwencją tego, że wszyscy kandydaci solidarnie by się wycofali. Nawet jakby został jeden, to Kodeks wyborczy mówi o tym, że proces wyborczy musi się rozpocząć od początku, więc wybory planowane na 10 maja nie mogłyby się odbyć.

Organ zarządzający wybory, czyli pani marszałek Sejmu, musiałaby zarządzić wybory na nowo. Miałaby na to 14 dni od zaistnienia takiej sytuacji a wybory miałyby się odbyć w ciągu kolejnych 60 dni od zarządzania. Mielibyśmy kilkadziesiąt dni na zbadanie naszej sytuacji, czy jesteśmy w stanie przeprowadzić wybory w sposób wolny, swobodny, bez zagrożenia.

Gdyby sytuacja była dalej niesprzyjająca, nie zgłaszaliby się kandydaci, to to dałoby podstawy do kolejnego zarządzenia wyborów, aż do takich sytuacji, kiedy okoliczności pozwolą na to, by wybory przeprowadzić w sposób bezpieczny.

Wydaje mi się, że albo jest to kwestia wprowadzenia stanu nadzwyczajnego, najprawdopodobniej wchodzi tu w grę stan klęski żywiołowej, albo kwestia politycznego porozumienia ponad podziałami, co wydaje mi się mniej prawdopodobne.


Jak wyglądałby kalendarz wyborczy, gdyby wprowadzono stan klęski żywiołowej?


Jest tu pewien problem czy nawet szereg problemów związanych z brakiem precyzyjnych przepisów regulujących, co robić po ustaniu np. stanu klęski żywiołowej. Konstytucja mówi, że wybory nie mogą się odbyć w czasie trwania stanu klęski żywiołowej i w okresie 90 dni po jego ustaniu. Wtedy wybory absolutnie nie mogą się odbyć. Tylko jest pytanie: kiedy można je przeprowadzić? Przepisy o tym nic nie mówią - ani Konstytucji, ani Kodeksu wyborczego, ani ustawy o stanie klęski żywiołowej.

Na gruncie przepisów, które są aktualnie obowiązujące, mamy tak naprawdę dwie opcje. Opcja, którą możemy nazwać opcją pauzy, takiego zamrożenia, skutkowałaby tym, że wszystkie terminy ulegają zamrożeniu i rozpoczynamy je liczyć po ustaniu stanu klęski żywiołowej i upływie tych 90 dni. To wymagałoby nowelizacji, postanowienia marszałka Sejmu o zarządzeniu wyborów. Wtedy wybory odbyłyby się gdzieś jesienią. Termin zależałby od tego, Ile trwałby stan klęski żywiołowej, czy byłby przedłużany.

Drugą opcję możemy nazwać opcją resetu, który powoduje, że jeżeli wybory były zarządzone na okres trwania stanu klęski żywiołowej lub właśnie na te 90 dni po jego ustaniu i nie mogły się w tym czasie odbyć, to w związku z tym można powiedzieć, że proces wyborczy wygasa. Wszystkie czynności dokonane w tym procesie uznaje się za niebyłe, ich nie ma i wybory trzeba zarządzić od nowa.

Obie opcje mają swoje plusy i swoje bardzo poważne minusy.


| red: zmj




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





"Ojciec Chrzestny" Mario Puzo

Pływanie na Byle Czym - Pływające co nieco

W 9 tygodni po Podlasiu
dr Łukasz Kiszkiel, fot. Uniwersytet w Białymstoku

dr Łukasz Kiszkiel

z Instytutu Socjologii UwB
10.07.2020

Dlaczego jedne sondaże przedwyborcze wskazują na wygraną Andrzej Dudy, a inne na Rafała Trzaskowskiego?

Andrzej Matys, fot. Edyta Wołosik

Andrzej Matys

z Urzędu Miejskiego w Białymstoku
9.07.2020

Lokale wyborcze będą w tych samych miejscach i tak jak w pierwszej turze czynne będą od 7:00 do 21:00, ale w drugiej turze - w najbliższą niedzielę (12.07) - będą też drobne zmiany.

Łukasz Szumowski, źródło: Ministerstwo Zdrowia (flickr)

Łukasz Szumowski

Łukasz Szumowski
7.07.2020

"Wprowadziliśmy zasadę w drugiej turze, że osoby starsze po 60 roku życia, osoby niepełnosprawne, kobiety w ciąży i osoby z małym dzieckiem będą miały prawo wejść do lokalu bez kolejki" - mówi Łukasz Szumowski.


Marlena Maląg - minister RPiPS, fot. Laura Maksimowicz

Marlena Maląg

minister rodziny, pracy i polityki społecznej
6.07.2020

"Ponad 114 miliardów złotych trafiło już do polskich rodzin, w tym 3,38 miliardów tutaj na Podlasiu, w ramach programu Rodzina 500+" - mówi Marlena Maląg.

Fot. Paweł Wądołowski

Prof. Piotr Gliński

Wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego
3.07.2020

Wicepremier, minister kultury Piotr Gliński był w piątek (3.07) w województwie podlaskim.

Józef Mozolewski, fot. Monika Kalicka

Józef Mozolewski

przewodniczący podlaskiej Solidarności
30.06.2020

"Związkowcy prawdopodobnie będą domagać się zadeklarowanej przez rząd podwyżki płacy minimalnej" - mówi Józef Mozolewski


Robert Tyszkiewicz, fot. Monika Kalicka

Robert Tyszkiewicz

szef PO w Podlaskiem
29.06.2020

"W II turze liczyć się będzie każdy głos. Nic teraz nie jest przesądzone. Większość Polaków opowiedziała się za zmianą" - mówi Robert Tyszkiewicz.

Dariusz Piontkowski, screen z wideorozmowy

Dariusz Piontkowski

szef podlaskiego PiS
29.06.2020

"Liczymy na wygraną Andrzeja Dudy, polityka skutecznego, polityka, który potrafi rozmawiać z Polakami. Jego druga kadencja zapewni dalszy rozwój kraju" - mówi Dariusz Piontkowski.

fot. Monika Kalicka

Bartosz Brzyski

politolog z Klubu Jagiellońskiego
29.06.2020

"W grupie między 18 a 29 rokiem życia frekwencja wyniosła powyżej 60% i była to frekwencja wyższa niż wśród osób powyżej 60 roku życia. Widać, że także i młodzi ludzie zaczęli się bardziej angażować w życie publiczne, to jest to dobry prognostyk na przyszłość" - mówi Bartosz Brzyski.


Elżbieta Kraszewska, fot. Monika Kalicka

Elżbieta Kraszewska

wojewódzki inspektor sanitarny
27.06.2020

Koniec roku szkolnego, początek wakacji - według danych Kuratorium Oświaty w Białymstoku, w naszym regionie będzie około dwustu kolonii, czy różnego rodzaju obozów, to znacznie mniej niż w latach poprzednich.

Andrzej Matys, fot. Joanna Szubzda

Andrzej Matys

z Urzędu Miejskiego w Białymstoku
26.06.2020

"Otworzyliśmy wszystkie możliwe wejścia w budynkach, żeby mieszkańcy nie tłoczyli się, na zewnątrz będą strzałki dokąd się kierować" - mówi Andrzej Matys.

Dariusz Piontkowski, fot. Sylwia Krassowska

Dariusz Piontkowski

minister edukacji narodowej
26.06.2020

"Uczniowie spokojnie mogę odbierać świadectwa w trakcie wakacji. Tym razem nie zalecamy robienia uroczystego zakończenia zajęć" - mówi Dariusz Piontkowski.


Jacek Kucharewicz, fot. Lech Pilarski

Jacek Kucharewicz

prezes Metal Fachu w Sokółce
25.06.2020

"Najwięcej niepokoju było w marcu, część dilerów odwoływała zamówienia. Dziś mamy sytuację ustabilizowaną. W branży agro jest na razie dobrze" - mówi prezes Metal Fachu.

Marszałek Sejmu Elżbieta Witek w Wysokiem Mazowieckiem, fot. Adam Janczewski

Elżbieta Witek

Marszałek Sejmu
25.06.2020

"Ja mam swojego kandydata, tym kandydatem jest prezydent Andrzej Duda. Przede wszystkim jego atutem jest to, że on nie zawiódł" - mówi Elżbieta Witek.

Jacek Sasin, źródło: www.gov.pl

Jacek Sasin

wicepremier i minister Aktywów Państwowych
24.06.2020

"Na ten moment najważniejsze jest, żeby przetrwało jak najwięcej firm, jak najwięcej miejsc pracy uratować - to nam się rzeczywiście udaje" - mówi Jacek Sasin.


Karol Łapiński, fot. Monika Kalicka

dr Karol Łapiński

z Państwowej Inspekcji Pracy w Białymstoku
23.06.2020

"Pracodawca będzie mógł bez zgody pracownika i z pominięciem planu urlopowego udzielić pracownikowi 30 dni zaległego urlopu wypoczynkowego w terminie przez siebie wskazanym, a pracownik będzie musiał wykorzystać taki urlop" - mówi dr Karol Łapiński.

Elżbieta Kraszewska, fot. Monika Kalicka

Elżbieta Kraszewska

Podlaski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Białymstoku
22.06.2020

"Przestaliśmy się bać tego wirusa, po prostu traktujemy go tak, jakby go nie było, a on jest wśród nas i stwarza dla nas zagrożenie" - mówi Elżbieta Kraszewska.

Marcin Gawryluk, źródło: KWP Białystok

st. asp. Marcin Gawryluk

z zespołu prasowego podlaskiej policji
22.06.2020

Pływanie po alkoholu to zmora ratowników wodnych i ogromne niebezpieczeństwo - przypomina Marcin Gawryluk.


Stanisław Derehajło, fot. Joanna Szubzda

Stanisław Derehajło

wicemarszałek województwa podlaskiego
19.06.2020

"Rolnictwo trzeba wspierać, trzeba mądrze prowadzić, prowadzić mądrze badania, uczyć młodych ludzi bardzo dobrej naszej tradycji rolniczej" - mówi wicemarszałek.

insp. Robert Szewc, źródło: KWP w Białymstoku

Insp. Robert Szewc

komendant wojewódzki policji w Białymstoku
18.06.2020

"Myślę, że tutaj jakaś rewolucja absolutnie nie jest wskazana, tylko konsekwencja w działaniu, dobra praca i to chyba tyle" - mówi szef podlaskich policjantów.

profesor Marta Kosior-Kazberuk, źródło: PB

Marta Kosior-Kazberuk

rektor Politechniki Białostockiej
17.06.2020

"Politechnika istnieje 70 lat, a ja mam nadzieję kontynuować te dobre tradycje, rozbudowywać je i wzmacniać, nadawać im nowoczesny wygląd" - mówi nowa rektor PB.


Paweł Wdówik, źródło: www.gov.pl

Paweł Wdówik

wiceminister, pełnomocnik rządu d/s osób niepełnosprawnych
16.06.2020

"Przygotowujemy nowe programy z funduszu solidarnościowego, dotyczące wsparcia osób z różnymi niepełnosprawnościami, a zwłaszcza rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi" - mówi wiceminister.

Marcin Gawryluk, źródło: KWP Białystok

st. asp. Marcin Gawryluk

z zespołu prasowego podlaskiej policji
15.06.2020

"Najczęstsza przyczyna wypadków to nadmierna prędkość, stąd nasze apele do kierowców, by prędkość dostosować nie tylko do znaków, ale i swoich umiejętności" - mówi Marcin Gawryluk.

Artur Kosicki, fot. Monika Kalicka, archiwum

Artur Kosicki

marszałek województwa podlaskiego
15.06.2020

"Jesteśmy na ósmym miejscu, jeśli chodzi o wykorzystanie środków europejskich, ale jeśli chodzi o kwestię związaną z przedsiębiorcami, to tam jesteśmy w samej czołówce" - mówi marszałek.


prof. Robert Ciborowski, fot. Joanna Szubzda

prof. Robert Ciborowski

rektor Uniwersytetu w Białymstoku
12.06.2020

"Sprawa kluczowa to utrzymanie stabilności finansowej i pozyskiwanie środków na dalszy rozwój uczelni, bo jeśli nie będziemy się rozwijać to grozi nam stagnacja" - mówi rektor UwB.

foto: Monika Kalicka

dr Helena Jędrzejczak i Magdalena Samojlik

doktor socjologii i nauczycielka gry na ukulele
11.06.2020

"Według badań Eurostatu, w Polsce mało kto uczy się czegoś po zakończeniu edukacji szkolnej czy akademickiej" - mówi dr Helena Jędrzejczak.

Elżbieta Kraszewska, fot. Monika Kalicka

Elżbieta Kraszewska

Podlaski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Białymstoku
10.06.2020

- Zalecenia są nadal aktualne, natomiast ich przestrzeganie jest bardzo nieaktualne. Wirus jest, stan epidemii jest, ale dlaczego my zapomnieliśmy, że on jest wśród nas, trudno to zrozumieć. Chciałabym zaapelować o przestrzeganie zasad.


foto: Monika Kalicka

Cezary Ołdakowski

prezes Podlaskiej Fundacji Rozwoju Regionalnego
9.06.2020

Wystarczył jeden dzień i już wstrzymano przyjmowanie wniosków o tzw. bon antywirusowy. "Urząd marszałkowski pracuje nad tym, aby uruchomić kolejne bony [...] także ci przedsiębiorcy, którym się nie udało w tej edycji, mają szansę uzyskać wsparcie w kolejnych".

Filip Turowski, źródło: glodnyswiata.pl

Filip Turowski

bloger
8.06.2020

"Ludzie coraz częściej decydują się na wakacje w Polsce. Widzę, że nasze wspaniałe i smaczne Podlasie staje się coraz bardziej popularne" - mówi Filip Turowski.

nadkom. Tomasz Krupa

rzecznik podlaskiej policji
8.06.2020

- Co roku zauważamy bardzo niebezpieczne zachowania, czyli wchodzenie do wody po spożyciu alkoholu. Takiej osobie wydaje się, że może więcej, że dopłynie dalej. Niestety, jest to bardzo złudne i często takie kąpiele kończą się bardzo tragicznie.


Jolanta Gołaszewska, fot. Adam Dąbrowski

Jolanta Gołaszewska

dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Łomży
8.06.2020

Maseczki, własne przybory egzaminacyjne, ławki daleko od siebie - w rozmowie o tym, jak wygląda matura w czasach epidemii.

Bartosz Szutkiewicz, fot. Monika Kalicka

Bartosz Szutkiewicz

z Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa
5.06.2020

176 litrów krwi i jej składników zebraliśmy przez pierwsze dwa dni wspólnej akcji Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Polskiego Radia Białystok.

prof. Jerzy Hausner, fot. J. Leśniak

prof. Jerzy Hausner

były wicepremier
5.06.2020

"Polska gospodarka będzie miała tzw. płytką recesję, czyli spadek PKB w skali roku, nie kwartału, o jakieś 2-3 % i ten spadek będzie przejściowy. Już na przełomie roku 2020/2021 gospodarka znowu wróci na ścieżkę wzrostu" - prognozuje prof. Hausner.


Krzysztof Bosak, fot. Adam Janczewski

Krzysztof Bosak

kandydat Konfederacji na prezydenta RP
4.06.2020

- Jedni poświęcają się zarabianiu pieniędzy, inni poświęcają się pracy społecznej i politycznej. Ja wybrałem to drugie - mówi Krzysztof Bosak.

Tomasz Wasiluk, fot. Sylwia Krassowska

Tomasz Wasiluk

lekarz z RCKiK w Białymstoku
4.06.2020

"Podstawowa zaleta oddawania krwi to jest to czynnik, który się odnawia, dzięki temu możemy utrzymywać nasze zapasy, a dawcy mogą do nas wracać" - mówi Tomasz Wasiluk.

Andrzej Poczobut, fot. Lech Pilarski

Andrzej Poczobut

polonijny dziennikarz w Grodnie
4.06.2020

"Na Białorusi nastrój społeczny jest taki, że poparcie dla Łukaszenki jest czymś, czym człowiek nie będzie się chwalił teraz. I to jest problem dla Łukaszenki" - mówi Andrzej Poczobut.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok