Radio Białystok | Gość | prof. Andrzej Jackiewicz - konstytucjonalista UwB

prof. Andrzej Jackiewicz

konstytucjonalista UwB

24.03.2020, 08:03, akt. 14:10

Sąd Najwyższy może mieć twardy orzech do zgryzienia w przypadku problemów z rejestracją kandydatów na prezydenta. Jeśli nie uda się im zebrać wystarczającej liczby podpisów z uwagi na epidemię i zaskarżą to do sądu, wybory mogą okazać się potem nieważne - wyjaśnia prof. Jackiewicz

dr Andrzej Jackiewicz, fot. Marcin Mazewski
dr Andrzej Jackiewicz, fot. Marcin Mazewski

Z prof. Andrzejem Jackiewiczem rozmawia Lech Pilarski

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Kandydat w wyborach prezydenckich Sławomir Grzywa zaskarżył uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej. PKW nie chciała zarejestrować jego komitetu, ponieważ na złożonych listach zabrakło tysiąca podpisów poparcia.

Zebranie brakującej liczby podpisów pod wnioskiem o utworzenie komitetu wyborczego kandydata na prezydenta było nierealne ze względu na stan zagrożenia epidemicznego - ocenił Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę.

Czy to wstęp do przesunięcia wyborów prezydenckich? O tym z konstytucjonalistą prof. Andrzejem Jackiewiczem z UwB rozmawia Lech Pilarski.


Lech Pilarski: Podnoszą się głosy, by przesunąć wybory. Jakie warunki musiałyby być spełnione według polskiej Konstytucji, żeby przesunąć wybory prezydenckie?


prof. Andrzej Jackiewicz: Jak przewiduje Konstytucja i polskie ustawodawstwo, przesunięcie wyborów może być tylko konsekwencją wprowadzenia jednego ze stanów nadzwyczajnych. Nie da się przesunąć wyborów - czy to prezydenckich, czy parlamentarnych - bez wprowadzania stanu nadzwyczajnego. To jest niezbędne.


Czyli nie ma takiej możliwości, żeby coś uchwalił Sejm, prezydent, inny organ państwa, by to zmienić?


Nie jest to możliwe i chyba byśmy nawet nie chcieli, żeby coś takiego było możliwe, bo to zagrożenie dla demokratycznych reguł kontroli rządzących. Kadencyjność organów w państwie demokratycznym jest zasadą fundamentalną. Gdyby nie było kadencyjności, to mielibyśmy zagrożenie tego, że rządzący utrzymują się przy władzy, nie mając do tego legitymacji. I to jest zasada, która jest chroniona konstrukcyjnie.

Nie ma żadnych regulacji konstytucyjnych, ustawowych, jakichkolwiek, które pozwoliłyby przełożyć wybory bez wprowadzania któregokolwiek ze stanów nadzwyczajnych.


Nawet w sytuacji, kiedy nie może zebrać się Sejm? Teraz zastanawiamy się, jak mają spotkać się posłowie tak, żeby sobie nie zagrażali. Wymyśla się np. sposób zdalnego procedowania. Czy to nie jest przesłanką, żeby coś zmienić?


Myślę, że samo posiedzenie Sejmu może się odbyć w takich okolicznościach, które będą bardzo memogenne. Sejm wszystkie swoje decyzje podejmuje na posiedzeniu w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów, więc to nie może być głosowanie zdalne. I jakiekolwiek zmiany wymagałyby po pierwsze zmiany regulaminu Sejmu. Ale żeby zmienić ten regulamin, to musi jednak odbyć się posiedzenie.

Posiedzenie Sejmu rzeczywiście nie musi odbywać się na sali sejmowej. Jestem w stanie wyobrazić sobie posiedzenie Sejmu np. na Stadionie Narodowym albo na jakimś polu. Tu kłaniają się czasy wolnej elekcji. Wtedy można byłoby próbować zmieniać regulamin Sejmu i procedury podejmowania decyzji.

Ale niezależnie od tego, Sejm nie ma takich kompetencji, żeby móc przekładać termin wyborów.


I nie może przenosić się w wirtualną rzeczywistość.


Póki co na pewno nie. Natomiast jestem w stanie wyobrazić sobie takie zmiany regulaminowe, które wprowadziłyby głosowanie zdalne w sytuacjach wyjątkowych, że byłoby to taką zdalną metodą podejmowania decyzji. Nie jestem pewien, czy nie wymagałoby to dalej idących zmian niż tylko regulamin Sejmu. Ale wraz z postępem technologicznym, przy odpowiednich zabezpieczeniach wydaje mi się, że w przyszłości z czymś takim możemy mieć do czynienia.


Wracając do wyroku w sprawie Sławomira Grzywy. Czy tu Sąd Najwyższy nie wszedł w inne kompetencje? Czy w najbliższym czasie to właśnie nie Sąd Najwyższy zdecyduje, że wybory zostaną przesunięte?


Wydaje się, że Sąd Najwyższy podjął słuszne rozstrzygnięcie, rozpatrując skargę jednego z kandydatów, zwracając uwagę, że nie ma warunków do tego, by zebrać chociażby te niecałe 300 podpisów.

A weźmy pod uwagę to, że pomimo tego, że zarejestrowanych jest ponad 30 komitetów kandydatów na prezydenta, wszyscy ci kandydaci mają czas bodajże do 26 kwietnia na zarejestrowanie kandydatur. Bo na razie zarejestrowane są tylko komitety. Teraz trzeba zarejestrować kandydatów. A do tego trzeba przedstawić podpisy 100 tys. obywateli.

Jest to bardzo proste do wyobrażenia, że niektórzy z kandydatów tych podpisów w tym czasie nie zbiorą i również będą składać skargi, że nie było warunków, nie było możliwości, by zebrać 100 tys. podpisów.


I co wtedy?


Podejrzewam, że Sąd Najwyższy będzie miał nie lada orzech do zgryzienia, czy uznać te skargi i to, że tych kandydatów trzeba jednak zarejestrować. Trzeba patrzeć na to w perspektywie stwierdzenia ważności wyborów, co będzie miało miejsce po zakończeniu całego procesu wyborczego. Gdyby teraz pojawiły się problemy związane z niezarejestrowaniem któregoś z kandydatów, to Sąd Najwyższy będzie miał później podstawę do tego, żeby unieważnić wybory.


Czy jest teraz jakaś prawnie dozwolona furtka, którą klasa polityczna mogłaby wykorzystać, aby porozumieć się w sprawie przesunięcia terminu wyborów prezydenckich?


Przesunięcie jako takie nie wchodzi w grę poza koncepcją wprowadzenia któregoś ze stanów nadzwyczajnych. Natomiast mogłoby dojść do takiej sytuacji, że trzeba byłoby zarządzić nowe wybory, co byłoby konsekwencją tego, że wszyscy kandydaci solidarnie by się wycofali. Nawet jakby został jeden, to Kodeks wyborczy mówi o tym, że proces wyborczy musi się rozpocząć od początku, więc wybory planowane na 10 maja nie mogłyby się odbyć.

Organ zarządzający wybory, czyli pani marszałek Sejmu, musiałaby zarządzić wybory na nowo. Miałaby na to 14 dni od zaistnienia takiej sytuacji a wybory miałyby się odbyć w ciągu kolejnych 60 dni od zarządzania. Mielibyśmy kilkadziesiąt dni na zbadanie naszej sytuacji, czy jesteśmy w stanie przeprowadzić wybory w sposób wolny, swobodny, bez zagrożenia.

Gdyby sytuacja była dalej niesprzyjająca, nie zgłaszaliby się kandydaci, to to dałoby podstawy do kolejnego zarządzenia wyborów, aż do takich sytuacji, kiedy okoliczności pozwolą na to, by wybory przeprowadzić w sposób bezpieczny.

Wydaje mi się, że albo jest to kwestia wprowadzenia stanu nadzwyczajnego, najprawdopodobniej wchodzi tu w grę stan klęski żywiołowej, albo kwestia politycznego porozumienia ponad podziałami, co wydaje mi się mniej prawdopodobne.


Jak wyglądałby kalendarz wyborczy, gdyby wprowadzono stan klęski żywiołowej?


Jest tu pewien problem czy nawet szereg problemów związanych z brakiem precyzyjnych przepisów regulujących, co robić po ustaniu np. stanu klęski żywiołowej. Konstytucja mówi, że wybory nie mogą się odbyć w czasie trwania stanu klęski żywiołowej i w okresie 90 dni po jego ustaniu. Wtedy wybory absolutnie nie mogą się odbyć. Tylko jest pytanie: kiedy można je przeprowadzić? Przepisy o tym nic nie mówią - ani Konstytucji, ani Kodeksu wyborczego, ani ustawy o stanie klęski żywiołowej.

Na gruncie przepisów, które są aktualnie obowiązujące, mamy tak naprawdę dwie opcje. Opcja, którą możemy nazwać opcją pauzy, takiego zamrożenia, skutkowałaby tym, że wszystkie terminy ulegają zamrożeniu i rozpoczynamy je liczyć po ustaniu stanu klęski żywiołowej i upływie tych 90 dni. To wymagałoby nowelizacji, postanowienia marszałka Sejmu o zarządzeniu wyborów. Wtedy wybory odbyłyby się gdzieś jesienią. Termin zależałby od tego, Ile trwałby stan klęski żywiołowej, czy byłby przedłużany.

Drugą opcję możemy nazwać opcją resetu, który powoduje, że jeżeli wybory były zarządzone na okres trwania stanu klęski żywiołowej lub właśnie na te 90 dni po jego ustaniu i nie mogły się w tym czasie odbyć, to w związku z tym można powiedzieć, że proces wyborczy wygasa. Wszystkie czynności dokonane w tym procesie uznaje się za niebyłe, ich nie ma i wybory trzeba zarządzić od nowa.

Obie opcje mają swoje plusy i swoje bardzo poważne minusy.


| red: zmj




Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





"Wędrowny zakład fotograficzny" Agnieszki Pajączkowskiej
Tomasz Krupa, fot. Monika Kalicka

nadkom. Tomasz Krupa

30.03.2020

"Powinniśmy być wyczuleni i uczulić naszych najbliższych, nasze babcie, dziadków, ciocie i wujków, czy rodziców, że może dojść do oszustwa, żeby pod żadnym pozorem podejrzanych osób nie wpuszczali do domu" - przypomina Tomasz Krupa.

Marcin Moniuszko, fot. Monika Kalicka

prof. Marcin Moniuszko

prorektor Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
30.03.2020

Od początku wiedzieliśmy, że jedno miejsce nie wystarczy. Widzimy dynamikę rozwoju tej pandemii i było oczywiste, że trzeba szukać drugiego miejsca na laboratorium - mówi prof. Marcin Moniuszko.

fot. Sylwia Krassowska

abp Tadeusz Wojda

metropolita białostocki
29.03.2020

Opustoszałe kościoły, wierni uczestniczący w mszach i rekolekcjach przed ekranami komputerów i telewizorów, duszpasterze przemawiający do ludzi w internecie - takiego finału Wielkiego Postu jeszcze nie mieliśmy.


Konferencja prasowa wojewody podlaskiego Bohdana Paszkowskiego

Bohdan Paszkowski

wojewoda podlaski
28.03.2020

O kolejnych, ośmiu potwierdzonych przypadkach zakażenia koronawirusem w Podlaskiem informuje Urząd Wojewódzki.

Tomasz Krupa, fot. Monika Kalicka

nadkom. Tomasz Krupa

rzecznik podlaskiej Policji
27.03.2020

- Policjanci nie będą pytać każdego przechodnia, w jakim celu i gdzie idzie, nie będą legitymować takich osób. Oczywiście będziemy reagować tam, gdzie będziemy mieli do czynienia z rażącym przypadkami łamania wprowadzonych ograniczeń.

foto: Monika Kalicka

Józef Klim i Zdzisław Babicz

dyrektor LO PB i naczyciel informatyk
26.03.2020

Jak zorganizować zdalne nauczanie? "Stworzenie samej platformy z kursami nie jest sprawą trudną, natomiast wymagane jest przeszkolenie nauczyciel."


Bohdan Paszkowski, fot. Joanna Szubzda

Bohdan Paszkowski

wojewoda podlaski
25.03.2020

- Na razie na Podlasiu mamy sytuację stosunkowo stabilną - mówi wojewoda.

foto: Monika Kalicka

Wiktoria Bocheńska

studiująca i pracująca w Birmingham białostoczanka
25.03.2020

Wychodzenie z domu tylko w wyjątkowych sytuacjach i zakaz zgromadzeń - takie ograniczenia, jakie wprowadził polski rząd, na Wyspach Brytyjskich obowiązują od wczoraj.

dr Andrzej Jackiewicz, fot. Marcin Mazewski

prof. Andrzej Jackiewicz

konstytucjonalista UwB
24.03.2020

Sąd Najwyższy może mieć twardy orzech do zgryzienia w przypadku problemów z rejestracją kandydatów na prezydenta. Jeśli nie uda się im zebrać wystarczającej liczby podpisów z uwagi na epidemię i zaskarżą to do sądu, wybory mogą okazać się potem nieważne - wyjaśnia prof. Jackiewicz


Tomasz Krupa, fot. Monika Kalicka

nadkom. Tomasz Krupa

rzecznik podlaskie policji
23.03.2020

- Niestety każdej doby policjanci w Podlaskiem odnotowują kilka przypadków, w których osoby poddane kwarantannie domowej wykazują się ogromną nieodpowiedzialnością i nie ma ich w domu podczas kontroli.

Dariusz Piontkowski, fot. Joanna Szubzda

Dariusz Piontkowski

minister edukacji narodowej
23.03.2020

- Ponad 95 proc. szkół zgłasza gotowość do nauczania na odległość bądź już to robi - informuje minister edukacji.

Artur Kosicki, fot. Joanna Szubzda

Artur Kosicki [wideo]

marszałek województwa podlaskiego
20.03.2020

- Postawa każdego mieszkańca naszego województwa jest bardzo istotna. Niezwykle ważne jest to, by dostosować się do wymogów, które wskazał Główny Inspektor Sanitarny. Musimy być odpowiedzialni.


Szczepan Barszczewski, fot. Monika Kalicka

Szczepan Barszczewski o tarczy antykryzysowej [wideo]

dyrektor biura Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców w Białymstoku
19.03.2020

"Zwracamy się do władz z prośbą o wprowadzenie dobrowolności ubezpieczenia dla przedsiębiorców na najbliższe 3 miesiące, a jak będzie trzeba, to i na kolejne" - mówi Szczepan Barszczewski.

Foto: Lech Pilarski

Ks. Wojciech Sawicki o życiu w Rzymie podczas kwarantanny

ksiądz z polskiej placówki w Watykanie
19.03.2020

"We Włoszech jest drugi tydzień kwarantanny. W pierwszych dniach było ciężko się przyzwyczaić, bo ludzie chodzili po balkonach, po dachach nawet. Wydaje mi się, że dopiero teraz ludzie się przyzwyczaili i nie stwarzają problemów. Nie kontaktują się z innymi osobami."

Jacek Roleder, fot. Paweł Wądołowski

Jacek Roleder

p.o. dyrektora szpitala w Łomży
18.03.2020

Nie wszyscy pacjenci z koronawirusem będą trafiać do Łomży. - My będziemy przyjmować tych pacjentów, którzy są w jakiś sposób zabiegowi, czyli np. ze złamaniami, z bardzo głebokimi ranami, których nie da się na oddziale zachowaczym zabezpieczyć.


Bohdan Paszkowski, fot. Joanna Szubzda

Bohdan Paszkowski

wojewoda podlaski
18.03.2020

- Myślę, że sytuacja łomżyńska będzie się stabilizować (...) Dlaczego Łomża? Zgodnie z wytycznymi MZ trzeba było znaleźć placówkę o wieloprofilowym zakresie, gdzie będzie miejsce na poród, na zabieg kardiologiczny, na intensywną terapię, itd.

mjr Katarzyna Zdanowicz, fot. Joanna Szubzda

mjr Katarzyna Zdanowicz

rzeczniczka Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej
18.03.2020

Otwarcie w Ogrodnikach dodatkowego przejścia na granicy polsko-litewskiej skróciło czas oczekiwania kierowców na wjazd do naszego kraju o połowę. Na przejściu w Budzisku po stronie litewskiej tworzyły się 50-kilometrowe kolejki.

prof. Henryk Wnorowski, fot. Sylwia Krassowska

prof. Henryk Wnorowski [wideo]

ekonomista z UwB
17.03.2020

"Nasz system bankowy jest bardzo zdrowy, bardzo mocny. (...) Zabieranie pieniędzy z banków nadto co potrzebujemy, na bieżące zakupy, jest niczym niepodyktowane" - mówi prof. Henryk Wnorowski.


prof. Jerzy Kopania, fot. Joanna Szubzda

prof. Jerzy Kopania

etyk, filozof
17.03.2020

"Zachowujmy się normalnie, nie bójmy się, tylko bądźmy ostrożni, niech lęk nas nie paraliżuje"- mówi prof. Jerzy Kopania.

Maciej Olesiński, fot. Joanna Szubzda

Maciej Olesiński

dyrektor podlaskiego NFZ
16.03.2020

Szpital w Łomży na czas walki z koronawirusem zostaje przekształcony w szpital zakaźny. Co mają robić pacjenci poradni specjalistycznych znajdujących się w placówce?

Tomasz Krupa, fot. Monika Kalicka

nadkom. Tomasz Krupa

rzeczniik podlaskiej policji
16.03.2020

Jak wygląda praca podlaskiej policji w czasie zagrożenia koronawirusem?


Dariusz Piontkowski, fot. Sylwia Krassowska

Dariusz Piontkowski [wideo]

minister edukacji narodowej
16.03.2020

- Nauczyciel powinien przygotować pracę zdalną w błyskawicznym tempie, zobaczyć, jakie są narzędzia i stopniowo wdrażać się tak, aby za kilka dni mógł już systematycznie realizować podstawę programową i rozpocząć normalną pracę z uczniem.

prof. Jolanta Sztachelska, fot. Joanna Szubzda

Co czytać w czasie zagrożenia koronawirusem radzi literaturoznawczyni z UwB - prof. Jolanta Sztachelska

15.03.2020

"W czasach zarazy następuje rozprzężenie, ludzie w różny sposób to traktują. Jedni się zamykają, dążą do jakiejś ascezy, inni - przeciwnie, poddają się rozpuście" - mówi prof. Sztachelska.

Barbara Kamińska, źródło fot.: facebook.com

Barbara Kamińska

przewodniczka po Rzymie
14.03.2020

- Nasza kwarantanna wygląda w ten sposób, że mamy nakaz siedzenia w domu i zakaz wychodzenia bez powodu - mówi mieszkająca w Rzymie białostoczanka, przewodniczka po Wiecznym Mieście Barbara Kamińska.


Zbigniew Sulewski, fot. Katarzyna Cichoń

Zbigniew Sulewski

doradca gospodarczy
13.03.2020

"Są już pierwsze szacunki, które mówią, jak duże spowolnienie dotknie polską gospodarkę" - mówi Zbigniew Sulewski.

prof. Robert Ciborowski, fot. Joanna Szubzda

prof. Robert Ciborowski

rektor Uniwersytetu w Białymstoku
13.03.2020

"Nie wiemy ile to potrwa, po drugie nie wiemy jak będzie wyglądać kwestia zaliczenia, odrabiania zajęć, których nie możemy wprowadzić do systemu zdalnego" - mówi o zawieszeniu zajęć na uczelniach rektor UwB.

dr Karol Łapiński, fot. Joanna Szubzda

dr Karol Łapiński [wideo]

z Państwowej Inspekcji Pracy w Białymstoku
12.03.2020

- Pracodawca nie może sam wprowadzić kwarantanny. Taką decyzję podejmuje Inspektor Sanitarny. Wówczas wszyscy muszą się jej podporządkować - pracodawcy i pracownicy. Wtedy pracownik ma prawo do wynagrodzenia chorobowego i zasiłku.


Bohdan Paszkowski, fot. Joanna Szubzda

Bohdan Paszkowski [wideo]

wojewoda podlaski
11.03.2020

Koronawirus. "Są pieniądze dla Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej na zakup niezbędnego sprzętu, aby jak najszybciej mozna było takie badania wykonywać w Białymstoku".

Marek Karp, fot. Monika Kalicka

Marek Karp [wideo]

dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego
10.03.2020

"W kontenerach nie będą wykonywane badania medyczne, to będą czynności bezkontaktowe w relacji pacjent - pracownik, tak żeby nie stwarzać dodatkowego ryzyka" - mówi dyrektor USK.

st. sierż. Piotr Niewiarowski, Urszula Telicka-Hajduk i st. asp. Marcin Gawryluk, fot. Joanna Szubzda

10:10 z dzielnicowym

9.03.2020

Głównym celem jest zwiększenie świadomości seniorów m.in. na temat oszustw "na wnuczuka" czy w zakresie podpisywania umów. Podlaska policja przygotowała pilotażowy projekt "Uniwersytet Bezpiecznego Seniora".


Rafał Tomaszczuk, fot. Joanna Szubzda

Rafał Tomaszczuk [wideo]

rzecznik prasowy podlaskiego NFZ
9.03.2020

Konsultanci doradzą, co zrobić, by otrzymać pomoc - Narodowy Fundusz Zdrowia zachęca do korzystania z bezpłatnej infolinii dla osób podejrzewających u siebie zakażenie koronawirusem.

Maciej Białous, fot. Monika Kalicka

dr Maciej Białous [wideo]

socjolog z UwB
6.03.2020

"Wydaje mi się, że bardzo szybko ludzie znudzą się takimi ciągłymi sensacyjnymi informacjami, że koronawirus jest już w Polsce, jest już w Białymstoku, jest już gdzieś tam" - mówi Maciej Białous.

Elżbieta Kraszewska, fot. Monika Kalicka

Elżbieta Kraszewska - rośnie liczba osób objętych nadzorem epidemiologicznym [wideo]

Podlaski Wojewódzki Inspektor Sanitarny
5.03.2020

"Liczba osób objętych nadzorem epidemiologicznym w naszym województwie rośnie. Stan na środę to 103 osoby, na czwartek - 114" - mówi Elżbieta Kraszewska.


Joanna Zajkowska, fot. Monika Kalicka

prof. Joanna Zajkowska - jak higiena może zmniejszyć ryzyko zachorowania [wideo]

z Kliniki Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji
4.03.2020

"Dbajmy o siebie, nie tylko ze względu na koronawirusa. Myjmy ręce najczęściej jak to tylko możliwe, a nie tylko przed jedzeniem czy po wyjściu z toalety" - radzi prof. Zajkowska.

Przemysław Tuchliński, fot. Joanna Szubzda

Przemysław Tuchliński - o działaniach w razie wystąpienia koronawirusa w Białymstoku

przewodniczący Zespołu do spraw monitorowania sytuacji epidemiologicznej
4.03.2020

"Nie jest rolą miasta odwoływanie różnego typu imprez od razu, wszędzie powinien rządzić zdrowy rozsądek. My możemy tylko i wyłącznie na tą chwilę być elementem profilaktycznym i też takim, który nie będzie potęgował paniki" - mówi Przemysław Tuchliński.

Joanna Szeląg, fot. Monika Kalicka

dr Joanna Szeląg - gdzie szukać pomocy i czy prewencyjne nosić maseczki ochronne?

specjalista medycyny rodzinnej
4.03.2020

Jest pierwszy w Polsce przypadek zarażenia koronawirusem z Chin. To mężczyzna hospitalizowany w Zielonej Górze. Co zrobić, kiedy mamy objawy infekcji, ale nie mamy pewności czy to nowa choroba?




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok