Radio Białystok | Gość | Andżelika Borys - prezes Związku Polaków na Białorusi

Andżelika Borys

prezes Związku Polaków na Białorusi

27.11.2018, 07:52, akt. 11:00

- Myślę, że nie ma takiej innej organizacji w Europie jak my - że nas nie uznają, a my, nie zważając na to, istniejemy, działamy. Nam przeszkadzają, a my się nie dajemy.

Angelika Borys, fot. Monika Kalicka
Angelika Borys, fot. Monika Kalicka

Z Andżeliką Borys rozmawia Jarosław Iwaniuk

Problemy z odsłuchem?

Częstym problemem przy wyświetlaniu playera jest używanie Adblocka.
Dłuższe dźwięki na niektórych wersjach przeglądarki Chrome są ucinane.


Związek Polaków na Białorusi to organizacja nieuznawana przez białoruskie władze. Jak wygląda sytuacja Związku i jego członków?

Prezes Związku Polaków na Białorusi przyjechała do Białegostoku z okazji akcji "Podaruj gwiazdkę polskim dzieciom na Białorusi" organizowanej przez Polskie Radio Białystok i Stowarzyszenie "Wspólnota Polska".



"Podaruj gwiazdkę polskim dzieciom na Białorusi" - akcja Radia Białystok i "Wspólnoty Polskiej"



Przez cały tydzień licytujemy na naszej antenie prace plastyczne polskich artystów z Białorusi. Zebrane w ten sposób pieniądze będą przeznaczone na podarunki gwiazdkowe dla dzieci uczących się na Białorusi języka polskiego.


Jarosław Iwaniuk: Co dla organizacji, dla jej działalności oznacza to, że jest ona nieuznawana przez władze?


Andżelika Borys: W organizacji społecznej, zgodnie ze wszystkimi - że tak powiem - aktami prawnymi na Białorusi, zgodnie z konstytucją, to w organizacji społecznej decydują ludzie. To ludzie wybierają sobie, kogo uważają i organizacja kieruje się statutem. I tak naprawdę to kto faktycznie powinien ją uznawać bądź nie uznawać?

Związek Polaków istnieje 30 lat. W 2005 r. doszło do tego, że władze unieważniły zjazd, nie uznały tego zjazdu, ale to nie oznacza, że Związku nie ma. Organizacja nie została zlikwidowana, czyli my nie działamy z ramienia nieistniejącej organizacji.

Dzisiaj związek liczy 105 oddziałów w skali kraju. To jest ponad 12 tysięcy członków. Od 2005 r., czyli 13 lat działalności takiej trudnej, były okresy...


Na czym polegają te największe trudności w działalności?


Były bardzo trudne sytuacje, kiedy były areszty, prześladowania, groźby. Więc przepraszam najmocniej, organizacja przeżyła to, bo ludzi łączy zamiłowanie do kultury, do języka polskiego, tożsamość narodowa. I w tym przypadku kto powinien ich uznać, tak czy nie?

Władza może sobie uznać zarząd ten czy inny, więc mówmy o tym, że ja jako prezes jestem nieuznawana przez władze i zarząd wybrany. Natomiast tysiące członków Związku Polaków są na jakiej zasadzie, kto ma ich uznać? Toż oni są uznawani na podstawie własnego statutu organizacji.

I tu mamy w tym przypadku sytuację, że tak powiem, nienormalną, którą można obserwować tylko na Białorusi, gdzie są dwa stowarzyszenie związków zawodowych - uznawane, nieuznawane, gdzie są dwa stowarzyszenie pisarzy - uznawane, nieuznawane.

Raptem się pojawił nie wiadomo skąd, bo sobie wybrali, uznawany zarząd Związku Polaków. A co z tymi tysiącami członków organizacji, którzy nadal deklarują swoją przynależność do organizacji, udzielają się, biorą czynny udział. Kto ma tam ich uznawać zgodnie ze statutem?


A członkowie Związku Polaków na Białorusi radzą chyba sobie dobrze, bo 13 tys. dzieci uczy się języka polskiego na Białorusi, wydawane są gazety, organizowane są różnego rodzaju imprezy. Czyli chyba nie jest tak źle, jeżeli chodzi o członków?


Jeżeli mówimy, jak to jest z uznaniem, to w kontekście radzenia sobie przez członków Związku Polaków oczywiście jest to różnie. Bywały okresy, kiedy działacze organizacji trafiali za kraty. Za co? Za prowadzenie polskiej działalności, organizacje koncertów z okazji 3 maja, Dnia Polonii, święta konstytucji. Za to, że po prostu należeli do organizacji. Groźby zwolnienia z pracy, szantaż. I ten etap nie przeminął. On jest nadal, tylko może w takiej lżejszej formie.

Na przykład ostatnio nauczyciele uczący języka polskiego w szkole społecznej w Lidzie, która pracuje od niedawna, są regularnie wzywani do działu ideologii, do komitetów. Mam w środę z nimi spotkanie. Będę wiedziała, jak wygląda sytuacja, ponieważ w ubiegłym tygodniu wszyscy byli zastraszani groźbami, że stracą pracę, jeżeli będą uczyć języka polskiego w szkole sobotnio-niedzielnej ZPB. Tak wygląda na dzisiaj sytuacja, jeżeli mówimy o konkretach i o działalności.

Jak to się potoczy? Zobaczymy. Na pewno nie zostawimy, nigdy nikogo nie zostawialiśmy i będziemy bronić. Natomiast rzeczywistość jest taka a nie inna, więc jeżeli mówimy, czy jest lekko, czy jest ciężko, to mówimy, że nigdy nie oczekiwaliśmy, że nam będzie lekko. Ale nie można powiedzieć, że tak jest wspaniale, mile, że nam na wszystko pozwalają.


Ostatnio Związkowi Polaków nie pozwolono "doświętować" do końca w Mińsku uroczystości z okazji stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę.


Ten incydent, kiedy gaszono światło, wyrzucano ludzi z sali. Pomieszczenie było opłacone. Na uroczystości był ambasador RP. To było żenujące. Bo to jest uczczenie pamięci setnej rocznicy odzyskania niepodległości, bardzo ważnego święta dla nas. I to był taki moim zdaniem policzek.

W innych państwach podświetlano budynki rządowe na biało-czerwono, wywieszano flagi. A tu taki niski sposób - gaszono światło, wypędzono. Mi było wstyd za ten kraj, wstyd za Białoruś, bo to jest kompromitacja.


Wraca pani z 25-lecia Unii Europejskich Wspólnot Polonijnych, gdzie została pani uhonorowana specjalnym medalem. Jak na tle tych europejskich wspólnot polonijnych jawi się polonijna wspólnota na Białorusi?


Związek Polaków jest na Wschodzie najliczniejszą organizacją. Ma 105 struktur, opiekuje się 130 ośrodkami nauczania języka polskiego. Mało tego, organizacja, która cały czas jest atakowana z różnych stron.

My potrafimy w ciągu jednego dnia robić kilka imprez w różnych kierunkach. W każdym okręgu, w obwodzie brzeskim, mińskim równolegle. Gotowi jesteśmy bronić praw Polaków, bronić sprawy polskiej i mamy doświadczenia tego. Myślę, że nie ma takiej innej organizacji w ogóle w Europie jak my - że nas nie uznają, a my - nie zważając na to -  istniejemy, działamy, i tak dalej. Nam przeszkadzają, a my się nie dajemy.

I jesteśmy w tej układance chyba w historii jedyną organizacją, która się nie poddała i się nie poddaję. I za każdym razem jesteśmy narażeni na różne nieprzyjemności.

Często to jest - jak gaszenie światła - takie po prostu prymitywne zachowanie, bardzo prymitywne i czasami, za które jest wstyd, bo jestem obywatelką Białorusi, że takie coś może mieć miejsce, że będą nauczycielkę wzywać, grozić, że jak pójdziesz na koncert, to cię zwolnimy, że jak dzieci nauczysz wierszyka, to zwolnimy. KGB będzie się zajmowało nauczycielami, dziećmi i to tak naprawdę w oczach społeczności kompromituje kraj, kompromituje wszystko.

Moi koledzy na Litwie, na Ukrainie, w samej Rosji za głowę się biorą, że to jest nienormalne dzisiaj. Bo ja rozumiem, jak byśmy byli partią polityczną, która by dążyła, to jesteśmy politycznym wrogiem, jesteśmy zwalczani. Ale my byliśmy, będziemy, nie zważając na to, kto będzie rządził Białorusią. I naszą rolą, naszym zadaniem jest dbanie o sprawy polskie.


W tym tygodniu Polskie Radio Białystok wraz ze Wspólnotą Polską prowadzi aukcję prac polskich artystów - plastyków z Białorusi na rzecz przygotowania paczek dla polskich dzieci na Białorusi. Te potrzeby są bardzo duże?


My jako Związek Polaków organizujemy tak zwane choinki dla dzieci uczących się języka polskiego w różnych miejscowościach. Opiekujemy się 130 ośrodkami. Są to szkoły społeczne, parafialne, to jest nauka języka polskiego w formie kółek. Nam zależy, żeby zorganizować takie święto, choinkę dla dzieci z polskim Mikołajem, żeby dzieciak otrzymał polską czekoladę, maskotkę. To będzie takie wzruszające. Te uroczystości będą miały taki polski klimat.


Czego życzyć Związkowi Polaków w tym już przedświątecznym okresie?


Myślę, że determinacji w pracy, odwagi, wytrwałości. I oczywiście zadowolenia z wykonywanych działań.


| red: zmj


Przeczytaj, zanim skomentujesz


Studio Radia Bialystok

studio

+48 85 744 22 22
studio@radio.bialystok.pl

ZNAJDŹ NAS





O kobietach… dla kobiet… na Dzień Kobiet!
Tadeusz Rutkowski, fot. Marcin Gliński

Tadeusz Rutkowski

pilot, były dyrektor Aeroklubu Białostockiego
5.03.2021

"Trzeba było zacząć od odpowiedzi na pytanie, czy w ogóle nam lotnisko jest potrzebne. Nikt nigdy nie odpowiedział na to pytanie, przyjęło się jako pewnik, że jest potrzebne i zrobił się straszny galimatias" - mówi Tadeusz Rutkowski.

Robert Flisiak, fot. Monika Kalicka, archiwum

prof. Robert Flisiak

prezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych
4.03.2021

- Gdyby ktoś powiedział rok temu, że będziemy się cieszyć, gdy będzie poniżej 10 000 zachorowań dziennie, to chyba nikt by nie uwierzył.

Agata Dyszkiewicz, fot. Marcin Gliński

Agata Dyszkiewicz

z podlaskiego oddziału NFZ
3.03.2021

Miesiąc po otwarciu hoteli gości będą mogły przyjmować też sanatoria. Kto będzie mógł z nich skorzystać?


abp Tadeusz Wojda, fot. Sylwia Krassowska

abp Tadeusz Wojda [wideo]

metropolita białostocki
3.03.2021

"Będę tęsknił za tym dobrym poczuciem się na Ziemi Białostockiej, czułem to od samego początku, doświadczyłem tu wiele życzliwości" - mówi abp Tadeusz Wojda.

foto: Monika Kalicka

Barbara Buraczewska

podlaska wicekurator oświaty
2.03.2021

Ponad 70 procent ankietowanych uczniów podlaskich szkół ponadpodstawowych uważa, że poziom nauczania zdalnego jest niższy niż podczas zajęć tradycyjnych, a ponad połowa chciałaby uczyć się w szkole. Prawie 65 procent pytanych wskazało, że najwięcej problemów podczas zajęć on-line jest ze zrozumieniem matematyki.

Marta Młyńczyk, fot. Sylwia Krassowska

Marta Młyńczyk

koordynator do spraw PPK w PKO Bank Polski
2.03.2021

"PPK to program trójstronny - odkłada pracownik, dokłada pracodawca, a później może dołożyć jeszcze państwo" - mówi Marta Młyńczyk.


Andrzej Górski, fot. Sylwia Krassowska

Andrzej Górski

fotograf
2.03.2021

"Jeżeli klisze, filmy, były dobrze przechowywane, jesteśmy w stanie wywołać te stare, cenne zdjęcia" - mówi Andrzej Górski.

foto: Monika Kalicka

prof. Jan Szczegielniak

współautor pilotażowego projektu rehabilitacji po COVID-19
1.03.2021

To nie są tylko problemy z oddychaniem. Spektrum powikłań po COVID-19 jest szerokie. - To bóle stawów, mięśni, głowy, ale także zaburzenia równowagi, koordynacji, pamięci i koncentracji. Też bezsenność - wymienia prof. Szczegielniak.

Sławomir Sarnowski, screen z rozmowy

Sławomir Sarnowski

prezes spółki Aero Partner, która zarządza lotniskiem na Krywlanach
26.02.2021

"Drzewa przy lotnisku Krywlany będą wycięte na razie tylko z jednej strony. Jeżeli byłyby wycięte na wiosnę, to swobodnie do wakacji, do lipca można wszystko uruchomić" - mówi Sławomir Sarnowski.


Beata Pogorzelska, fot. Wojciech Wojtkielewicz

Beata Pogorzelska

psychoterapeutka
25.02.2021

W czasie nauki zdalnej zdecydowanie pogorszyła się kondycja psychiczna młodzieży. "Ważne jest, żeby rodzice i nauczyciele, mimo zabiegania, spróbowali zauważyć, czy coś się dzieje z dzieckiem, i zareagowali odpowiednio wcześnie".

Artur Kosicki, fot. Sylwia Krassowska

Artur Kosicki

marszałek województwa podlaskiego
24.02.2021

"To jest to dla nas honor i powinniśmy się z tej roli wywiązać bardzo dobrze, pomimo tego, że przyszło nam obradować w trudnym momencie." - mówi marszałek Artur Kosicki.

prof. Andrzej Górniak, fot. Joanna Szubzda

prof. Andrzej Górniak

z Wydziału Biologii UwB
23.02.2021

- Jeżeli nie będzie dużych opadów deszczu, to pokrywa śnieżna będzie powoli ustępowała. Na obszarach szczególnie zurbanizowanych mogą pojawić się jakieś lokalne podtopienia, ale na pewno nie będzie to powódź.


Joanna Reszeć, fot. Renata Reda

prof. Joanna Reszeć

z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
22.02.2021

"Przypuszcza się, że ta zakaźność wariantem południowoafrykańskim jest dużo wyższa i opisuje się, że ten wariant może przebiegać w sposób nieco bardziej powikłany, niż ten powiedzmy klasyczny wariant wirusa SARS" - mówi prof. Joanna Reszeć.

Agnieszka Romaszewska-Guzy, fot. Sylwia Krassowska

Agnieszka Romaszewska-Guzy

szefowa Biełsatu
19.02.2021

"Myślę, że to jest taki, w tej chwili początek całej serii procesów, które mają zastraszyć społeczeństwo przed wiosną, żeby się nie powtórzyło to, co było na jesieni (...) i jedną z rzeczy, którą postanowili zrobić - to zastraszyć dziennikarzy"

Tomasz Kleszczewski, fot. Monika Kalicka

Tomasz Kleszczewski

kierownik anteny i redakcji internetowej PRB
19.02.2021

"Myślę, że ktoś, kto wcześniej był w naszym Studiu Rembrandt, gdyby teraz wszedł, to by go nie poznał. Są dwie sceny, mnóstwo świateł, dekoracji, jeszcze do tego dojdą kamery, więc rzeczywiście to przedsięwzięcie wyjątkowe" - mówi Tomasz Kleszczewski.


Magdalena Kartasińska, mat. pras.

Magdalena Kartasińska

dietetyczka
19.02.2021

"Okres kwarantanny odbił się na naszym zdrowiu, palacze palili więcej, osoby spożywające alkohol - piły więcej, rekordziści utyli nawet 10 kg" - mówi Magdalena Kartasińska.

Marcin Koziński, fot. Barbara Sokolińska

Marcin Koziński

z Muzeum Wojska
18.02.2021

"Z okazji 102 rocznicy odzyskania niepodległości przez Białystok mamy 102 maseczki od 19 lutego dla pierwszych 102 osób, które odwiedzą naszą instytucję" - mówi Marcin Koziński.

Jacek Żalek, fot. Joanna Szubzda

Jacek Żalek

poseł i wiceminister funduszy i polityki regionalnej
18.02.2021

"Sytuacja, w której partia polityczna uzurpuje sobie prawo do tego, żeby decydować, który z ministrów ma stracić tekę, jest przykładem braku kultury politycznej na poziomie, jakiego oczekujemy" - mówi wiceminister Żalek.


prof. Joanna Zajkowska

prof. Joanna Zajkowska

podlaski wojewódzki konsultant ds. epidemiologii
17.02.2021

"Zachęcam do korzystania z takiej szczepionki, jaka jest dostępna, ponieważ to jest jedyny w tej chwili skuteczny sposób walki z pandemią - hamuje transmisje, hamuje zachorowania. Patrząc na efekty, jakie osiągnęli Izraelczycy, powinniśmy uwierzyć w skuteczność szczepionki i nie rezygnować z możliwości, jaką daje szczepienie" - mówi prof. Zajkowska.

Adam Zbyryt, fot. Sylwia Krassowska

Adam Zbyryt

z Polskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków i Wydziału Biologii UwB
16.02.2021

"Mamy coraz więcej ptaków w mieście. Można je dokarmiać świeżym chlebem albo zwykłymi pestkami słonecznika" - mówi Adam Zbyryt.

Zbigniew Dec, fot. prywatne

Zbigniew Dec

wiceprezes firmy Biacomex
16.02.2021

"Jako branża turystyczna liczymy na to, że wszelkie obostrzenia w krajach, do których turyści się wybierają oraz w Polsce, będą luzowane" - mówi Zbigniew Dec.


Radosław Hancewicz, fot. Monika Kalicka

Radosław Hancewicz

rzecznik podlaskiej KAS
15.02.2021

"Twój e-PIT to jedna z najpopularniejszych e-usług polskiej administracji. W ubiegłym roku w całej Polsce blisko połowa z 18,3 mln elektronicznych deklaracji PIT została złożona właśnie przez tę usługę" - mówi Radosław Hancewicz.

Dariusz Piontkowski, fot. Joanna Szubzda, (archiwum)

Dariusz Piontkowski

wiceminister edukacji i nauki
12.02.2021

- Trzeba pamiętać, że maturzyści to grupa niemal dorosłych obywateli, którzy powinni odpowiedzialnie wykonywać swoje obowiązki, a tym obowiązkiem jest nauka. Skoro w innych dziedzinach życia możliwa jest praca zdalna, to także i nauka zdalna jest możliwa.

Renata Szekalska, fot. Sylwia Krassowska

Renata Szekalska

psychodietetyk, kierownik Podlaskiego Zespołu Dietetyków Naturhouse
11.02.2021

"Pączek, który ma średnio 70-100 g dostarcza do organizmu około 400 kalorii. By spalić jednego pączka trzeba przez 30 min skakać na skakance, albo 30 min biegać, albo przez 1,5 h jeździć na rowerze" - mówi Renata Szekalska.


Aleksandra Maria Gil, fot. prywatne

Aleksandra Maria Gil

trenerka profilaktyki zdrowia psychicznego
11.02.2021

"62% młodych osób ma problemy ze snem, ale jest też znaczna grupa, która nie wie, ile śpi, bo spędza 24 godziny na dobę z komputerem czy smartfonem w ręce" - mówi Aleksandra Maria Gil.

prof. Wojciech Śleszyński, fot. Joanna Szubzda

prof. Wojciech Śleszyński

dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru
10.02.2021

"W naszym mieście powstaje muzeum wyjątkowe, muzeum wyjątkowych emocji, ale także jest to najnowocześniejsze muzeum w tej części Polski, a śmiem twierdzić, że nawet Europy" - mówi prof. Wojciech Śleszyński.

Marek Zagórski, fot. Joanna Szubzda

Marek Zagórski

pełnomocnik rządu ds. cyberbezpieczeństwa
9.02.2021

"Widzimy ostatnio bardzo groźne zjawisko, od początku pandemii zablokowaliśmy ponad 9 tysięcy stron, które miały na celu wyłudzanie danych lub pieniędzy" - mówi Marek Zagórski.


Artur Kosicki, fot. Sylwia Krassowska

Artur Kosicki

marszałek województwa podlaskiego
8.02.2021

"W roku 2020 instytucje kultury z naszego regionu otrzymały około stumilionowe wsparcie, na ten rok też mamy zapewnione stabilne finansowanie" - twierdzi marszałek województwa podlaskiego Artur Kosicki.

dr Marek Bartoszewicz, fot. Monika Kalicka

dr Marek Bartoszewicz

z Wydziału Biologii UwB
5.02.2021

"Szczepionki to są preparaty bezpieczne. Na pewno te, które zostały dopuszczone, nie budzą moich zastrzeżeń' - mówi dr Marek Bartoszewicz.

Marcin Janowski, fot. Monika Kalicka

mł. bryg. Marcin Janowski

rzecznik podlaskich strażaków
4.02.2021

Tak, jak żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej, tak i strażacy w całym kraju włączają się w pomoc seniorom w dotarciu na szczepienie przeciwko COVID-19.


Izabela Sakutova, fot. Karolina Chabel-Williams photography, źródło: izabelasakutova.com

Izabela Sakutova

inicjatorka akcji "Dotykam = Wygrywam"
4.02.2021

Prawie 500 biustonoszy do recyklingu zebrano w województwie podlaskim podczas dziewiątej edycji kampanii "Dotykam = Wygrywam".

Jacek Bogucki, fot. Joanna Szubzda

Jacek Bogucki

podlaski senator
4.02.2021

"Ja zadaję takie proste pytanie tym, którzy protestują - niech wskażą wśród tych zadań te, które ich zdaniem były mniej ważne, niż te, które oni składali" - mówi Jacek Bogucki.

Magdalena Skup i Jan Perkowski, fot. Marcin Mazewski

Magdalena Skup i Jan Perkowski

dyrektor Fundacji Forum Inicjatyw Rozwojowych i starosta powiatu białostockiego
3.02.2021

"Pandemia pokazuje to, że czasami będziemy musieli się przebranżowić, zmienić pracę, bony to jest ta szansa" - mówi Jan Perkowski.


Justyna Harężlak, archiwum prywatne

Justyna Harężlak

ekspertka firmy rekrutacyjnej Devire
2.02.2021

Tracić wciąż będą branże gastronomiczna i hotelarska. Zyskają informatycy i eksperci zajmujący się sprzedażą online. Między innymi takie wnioski płyną z Przeglądu Wynagrodzeń 2021, który opublikowała firma rekrutacyjna Devire.

Grzegorz Kuczyński, fot. Joanna Szubzda

Grzegorz Kuczyński

prezes Fundacji Białystok Biega
2.02.2021

Las Zwierzyniecki jest naturalnym filtrem powietrza w centrum miasta. Zachęcam, by tam wyjść pobiegać, zamiast między domkami, gdzie jest dużo smogu - mówi Grzegorz Kuczyński.

Małgorzata Jarosińska-Jedynak, źródło: gov.pl

Małgorzata Jarosińska-Jedynak

sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej
2.02.2021

992 mln euro - tyle ma otrzymać województwo podlaskie w ramach Umowy Partnerstwa.




źródło: www.radio.bialystok.pl​


Białystok FM 99,4 Łomża FM 87,9 Suwałki FM 98,6 Siemiatycze FM 104,1 Białowieża FM 89,4 178,352 MHz (k.5C) DAB+

Copyright © Polskie Radio Białystok